Nhìn xa hơn

Đây là kính thiên văn hiện đại nhất mà con người sáng tạo ra được, có độ phân giải gấp 10 lần kính Hubble bay quanh quả đất. Nó có thể nhận ra ánh sáng của một ngọn nến nhỏ bé ở độ xa gấp 6 lần khoảng cách giữa trái đất và mặt trăng. Với LBT, con người hy vọng có những cái nhìn sâu hút vào vũ trụ, hiểu rõ hơn về bản chất của nó, trả lời những câu hỏi con người từng thắc mắc, như ánh sáng có từ bao giờ, có sự sống ở một hành tinh nào khác ngoài trái đất...

Các nhà thiên văn học nói rằng, càng nhìn được xa, con người càng cảm thấy bé nhỏ, bé nhỏ giữa vũ trụ lớn vô cùng. Con người bé nhỏ, như một con virus bé xíu, có đời sống ngắn ngủi so với đời sống vũ trụ; bé xíu cả về thể xác lẫn tinh thần. Một nhận định bi quan về con người ư? Có thể người lạc quan không thích cái nhìn ấy. Còn con người trăn trở nhìn thấy thế kỷ 21 mới bắt đầu đã báo hiệu hàng loạt những mâu thuẫn, hàng loạt thái độ ngỗ ngược của chính mình trong một thế giới kỹ thuật số, các vấn đề đạo đức bị chà đạp, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa khủng bố kinh hoàng, giữa công nghệ nano và các phòng thí nghiệm nhân bản vô tính.

George Steiner, nhà triết học gốc Áo, đã từng đánh giá rất cao những thành tựu khoa học của thế kỷ 20 nhưng ông cũng cho rằng, đó là một thế kỷ mà con người tỏ ra dã man nhất đối với đồng loại của mình. Con người cảm thụ được cái đẹp, lý giải được cái đẹp vậy mà con người cực kỳ xấu xa. Ông cũng nói rằng, con người nhìn thấy ánh sáng nhưng không cảm thấy được bóng tối, chỉ có một số ít thiên tài như Dostoievski mới cảm thấy được bóng tối đó.

Ánh sáng, con người chưa thể giải thích được nó có từ bao giờ. Câu hỏi này đã từng được đặt ra trong kinh Cựu Ước. Giờ với kính thiên văn LBT, con mắt tinh khôn nối dài của nhân loại, con người nhìn xa hơn, nhưng liệu con người có văn minh hơn?

Các nhà văn hóa đã làm nên thế kỷ ánh sáng thời Phục hưng với mục đích dùng văn hóa để xây dựng một thế giới văn minh đích thực nhưng cũng thất bại, chỉ còn lại giá trị lý tưởng. Heidegger từng nói rằng: “Chúng ta còn ở trong giai đoạn chưa có ngôn ngữ. Chúng ta chưa tập suy nghĩ, tập nói”.

Con người vẫn còn đang tập làm người...