Đồng bằng sông Cửu Long: Nhiều công trình “rùa bò”!

Nguyễn Kiệt, lái xe tốc hành của Công ty Cổ phần Vận tải Nhân Ái chạy tuyến Cần Thơ- TPHCM, cho biết anh chưa từng thấy một xa lộ nào “hành hạ” lái xe và hành khách như Quốc lộ 1A đoạn TPHCM – Cần Thơ – Cà Mau. Tiếng là quốc lộ, nhưng xe đời mới, vận tốc thiết kế lên đến 240 km/giờ lại phải chạy như rùa bò ở tốc độ 30-40 km/giờ.

Đường chật, xe đông: “Bò” là chính!

Theo Kiệt và nhiều tài xế xe tải, xe khách thường qua lại trên tuyến Quốc lộ 1A, ngoài yếu tố cảnh sát giao thông bắn tốc độ xe thì nguyên nhân chính gây ra tình trạng lưu thông chậm chạp là đường quá hẹp trong khi lưu lượng xe cộ qua lại quá đông. Đoạn quốc lộ TPHCM- Trung Lương đã được mở rộng 6 làn xe nhưng từ Trung Lương về Cần Thơ xe cộ gần như chui vào “đường ống”, quốc lộ chỉ có 2 làn xe dành cho ô tô trong khi một nghiên cứu mới đây cho thấy trên đoạn đường này (gần 100 km) mỗi ngày đêm có đến hơn 36.000 lượt xe cộ lưu thông qua lại. Xe như vậy, đường như vậy thì có muốn chạy nhanh cũng không được.

Nhưng tuyến đường từ Trung Lương về Cần Thơ cũng chưa làm cánh lái xe “hãi” bằng đoạn Quốc lộ 1A từ Cần Thơ về Cà Mau. Gần 200 km đường quốc lộ về miền cực Nam của Tổ quốc đều quá hẹp, xe lớn xe nhỏ phải tranh nhau để có đường mà chạy và thời gian di chuyển cũng không thua gì đoạn Cần Thơ- TPHCM: 4- 5 giờ là giá chót. Một tài xế xe khách chất lượng cao tuyến Cần Thơ-Cà Mau nói rằng, mỗi khi chạy xong một chuyến khứ hồi anh cảm thấy như muốn nổ tung đầu óc vì quá căng thẳng sau tay lái để tránh xảy ra tai nạn.

Thực trạng trên, các giới chức có trách nhiệm đều thừa nhận và Bộ GTVT cùng các địa phương đều tìm giải pháp khắc phục, cải thiện hệ thống cơ sở hạ tầng của toàn vùng. Thế nhưng, tiến độ thi công các công trình trọng điểm cũng như... rùa.

Khởi công rồi... bất động

Mặc dù trong năm 2004, Bộ GTVT đã triển khai thi công mở rộng Quốc lộ 1A đoạn Cần Thơ- Cà Mau nhưng người đi đường không khỏi lắc đầu ngán ngẩm khi chứng kiến cảnh thi công quốc lộ mà chỉ có vài chiếc xe máy chuyên dụng, lèo tèo vài công nhân tay bưng sọt, tay cầm xẻng làm việc uể oải. Sau khi có ý kiến phản ứng gay gắt, từ dân chúng đến các nhà lãnh đạo các tỉnh và Chính phủ, đoạn quốc lộ từ Trung Lương đến Cần Thơ mới được khởi công mở rộng ngay sau Tết Nguyên đán. Tại hội nghị quy hoạch phát triển GTVT vùng ĐBSCL tổ chức ở Cần Thơ vừa qua, Thủ tướng Phan Văn Khải cũng lên tiếng nhắc nhở: “Việc nâng cấp mở rộng Quốc lộ 1A đoạn Trung Lương- Cần Thơ- Cà Mau là hết sức cấp bách và cần phải thực hiện quyết liệt hơn”. Tuy nhiên, theo Bộ GTVT, toàn tuyến đường này phải đến năm 2006 mới hoàn thành việc nâng cấp và đến năm 2008 thì cầu Cần Thơ, mới hoàn thành để nối thông suốt tuyến giao thông huyết mạch này.

Dang dở, đình trệ vì thiếu... vốn?!

Theo một báo cáo mới đây của ngành GTVT thì hiện ở ĐBSCL đang có đến 20 tuyến quốc lộ, đường giao thông chiến lược cần nâng cấp, mở rộng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của khu vực với hàng chục dự án đã được triển khai. Tuy nhiên, Bộ GTVT cũng thừa nhận ĐBSCL đang có 9 dự án đầu tư từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ với tổng mức đầu tư 15.441 tỉ đồng nhưng giá trị phát hành trái phiếu chỉ đạt 11.959 tỉ đồng, còn thiếu đến 3.482 tỉ đồng nên không thể hoàn thành. 19 dự án giao thông đầu tư từ nguồn vốn tín dụng ưu đãi với tổng mức đầu tư 2.917 tỉ đồng nhưng hạn mức được vay chỉ có 1.864 tỉ đồng, thiếu 1.053 tỉ đồng và dẫn đến hệ quả là nhiều dự án thi công vượt hạn mức vay còn nợ đọng hơn 300 tỉ đồng, các dự án thi công trong giới hạn vốn vay lâm cảnh... hết tiền nên phải bỏ dở. Riêng 16 dự án thi công từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước trị giá 1.840 tỉ đồng, đến nay chỉ mới cân đối được 833 tỉ đồng, còn thiếu đến hơn 1.000 tỉ đồng nhưng phải đình hoãn vì chưa bố trí được vốn.

Theo Bộ GTVT, nếu tình trạng thiếu vốn vẫn tiếp tục tồn tại dai dẳng thì khả năng hoàn thành việc mở rộng, nâng cấp các tuyến giao thông trọng yếu của ĐBSCL đúng thời hạn sẽ hết sức khó khăn. Trước mắt, Bộ GTVT đề nghị Chính phủ tiếp tục phát hành trái phiếu bổ sung để có vốn hoàn thành các công trình đang dang dở và ưu tiên bố trí vốn từ nguồn vượt thu ngân sách năm 2005 để trả nợ các công trình vượt định mức đồng thời có điều kiện triển khai tiếp tục các dự án đầu tư từ nguồn vốn vay ưu đãi và ngân sách Nhà nước đang phải tạm ngưng.