Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Phạm Thế Duyệt:

Thứ trưởng làm sai, Bộ trưởng phải chịu trách nhiệm

. Phóng viên: Thưa Chủ tịch, như những kỳ họp trước đây, kỳ họp thứ 8 này lại tiếp tục nóng lên về vấn nạn tham nhũng. Ngay trước thềm kỳ họp của QH, cử tri cả nước lại đang bức xúc trước những vụ tham nhũng nghiêm trọng...?

- Chủ tịch Phạm Thế Duyệt: Chống tham nhũng rõ ràng vẫn chưa đáp ứng được mong muốn của dân. Luật pháp để chống tham nhũng rất cần, song cần hơn là quyết tâm chống tham nhũng của các cấp, các ngành. Thẳng thắn mà nói ai cũng suy nghĩ điều này. Luật thiếu điều gì thì cũng cần bổ sung nhưng quan trọng nhất vẫn là tổ chức, chỉ đạo thực hiện.

. Chúng ta đang thiếu điều gì quan trọng nhất khiến việc chống tham nhũng chưa hiệu quả?

- Tôi thấy một điều rất đáng suy nghĩ là tại Đại hội Thi đua lần thứ 7 vừa qua có rất nhiều điển hình nhưng không có một điển hình nào về chống tham nhũng, tiêu cực. Phải chăng là nhân dân ta còn e ngại hay họ cũng không thực sự quyết tâm chống tham nhũng... ? Đây là những câu hỏi lớn cần tìm lời giải đáp vì sao chưa phát động được cuộc đấu tranh chống tham nhũng, trước hết là đối với cán bộ, đảng viên trong những cơ quan để xảy ra tham nhũng. Tôi cho rằng chúng ta vẫn chưa làm cho người dân tin, cởi mở để đóng góp vào cuộc đấu tranh chống tham nhũng. Còn phổ biến tâm lý “đấu tranh tránh đâu” tức là chưa có được cơ chế hiệu quả để cổ vũ, khuyến khích người dân chống tham nhũng. Phải lập cơ chế kiểm tra giám sát của người dân, cán bộ, đảng viên đối với những người có trách nhiệm. Cần phải tạo điều kiện, cơ chế để mọi người tự tin rằng đấu tranh chống tham nhũng không những đóng góp tích cực cho đơn vị mình, đất nước mình mà còn luôn được lắng nghe, biểu dương và được bảo vệ an toàn, không bị những người có quyền lực trù dập.

. Cử tri từ lâu cho rằng chống tham nhũng chưa có hiệu quả là do chưa xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu?

- Người đứng đầu cơ quan, đơn vị mà không có thái độ rõ, quyết tâm thì anh em ở dưới làm sao có thể chống tham nhũng. Điều này có thể thấy ở cả trong cơ quan Đảng, chính quyền cho đến cơ quan đoàn thể, mặt trận.

. Theo Chủ tịch, QH sẽ có thái độ như thế nào đối với những người đứng đầu để xảy ra tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng trong cơ quan của mình?

- QH đã đề cập nhiều về vấn đề này nhưng cần tỏ thái độ rõ hơn. Theo tôi, từ nay QH nên có quy định rõ những trường hợp mà người đứng đầu phải chịu trách nhiệm. Thứ trưởng mà làm sai thì dứt khoát Bộ trưởng phải chịu trách nhiệm.

. Thực tế cho thấy quy định 20% đại biểu QH đề nghị mới tiến hành bỏ phiếu tín nhiệmå chức danh do QH bầu là rất khó thực hiện?

- Tôi đã nói về vấn đề này. Theo tôi nên sửa quy định này.

. Vai trò giám sát của QH cũng như các cơ quan dân cử còn chưa rõ nên chưa phát huy được hiệu quả trong chống tham nhũng?

- Tôi luôn mong muốn tăng cường vai trò giám sát của người dân. Ở khu dân cư thì người dân đánh giá, nhận xét cán bộ, công chức. Ở cơ quan thì hằng năm định kỳ bỏ phiếu tín nhiệm. QH thì bỏ phiếu tín nhiệm những chức danh do mình bầu.

. Thưa Chủ tịch, nếu chúng ta hạn chế bớt độc quyền, mở ra cho các thành phần khác tham gia thì có hạn chế bớt tiêu cực, tham nhũng hay không?

- Mở ra để nhiều ngành khác tham gia sẽ giúp hạn chế tham nhũng. Tất nhiên, Nhà nước vẫn giữ vai trò khống chế trong những lĩnh vực cần thiết. Tuy nhiên, không phải vì thế mà bó hẹp, mất dân chủ, đi đến chỗ độc quyền dẫn tới tiêu cực. Nếu chúng ta giữ tốt cả hai chân phanh và chân ga thì khó có thể “bừa bãi” được. Việc gì đáng phát huy, mở rộng thì nên mở rộng, trường hợp nào Nhà nước cần quản lý thì phải có cơ chế rõ ràng để kiểm soát tốt.

. Chủ tịch có cho rằng Luật Phòng, chống tham nhũng nếu thông qua tại kỳ họp này sẽ tạo chuyển trong cuộc chiến chống tham nhũng?

- Tôi hoan nghênh bởi hiệu lực của luật cao hơn pháp lệnh nhưng tôi chưa yên tâm nếu như tổ chức, chỉ đạo không đến nơi đến chốn. Đúng, ai cũng bảo đúng. Cần, ai cũng nói cần. Bức xúc thì đang rất bức xúc nhưng tôi cho rằng nếu làm tốt thì pháp lệnh cũng đã đủ để chống tham nhũng... Tôi không phải là người hoài nghi, người bi quan những tôi là người trong cuộc nên không thể không nghĩ đến những khó khăn.

Phạm Dương thực hiện