PGS-BS Nguyễn Chấn Hùng:
Dấn thân vào lĩnh vực có nhiều đau thương, thách đố
Có lần được xem album của ông, trong đó có mấy tấm hình bông súng, bông sen trắng rất đẹp, tôi khen khung cảnh thanh khiết, yên ả đó và tình cờ được biết ông còn thích ngắm những dề lục bình trôi bồng bềnh có những bông hoa tím tím nho nhỏ đang trổ bông. Khi được nghe giải thích, tôi càng tâm đắc hơn vì đã nhận thêm một bài học sống động... Cuộc sống khi thì yên ả, lúc thì sóng gió. Khi khó khăn đến, lo là đương nhiên nhưng phải biết bình tĩnh tiếp nhận, hiểu và làm theo quy luật cuộc sống. Lục bình luôn bồng bềnh theo dòng nước, rễ lục bình không dài nhưng đủ để hút phù sa của sông nước, trải qua sương đêm, nắng sớm, mưa chiều, lục bình vẫn xanh tươi và trổ bông. Cuộc sống cũng vậy, biết theo quy luật và chủ động phát huy những điều ta có thì cuộc sống sẽ êm đềm, nở hoa và kết trái.
Sau ngày đất nước thống nhất, với quân hàm trung úy bác sĩ biệt phái - giảng viên đại học, bác sĩ cũng đi học tập cải tạo và sau 4 tháng, ông được trở lại với nghề y. Cũng lo lắng, băn khoăn về thân phận, về tương lai các con... nhưng cuộc sống và nhu cầu công việc đã gắn ông với chuyên khoa ung bướu của TPHCM. Là giảng viên chuyên ngành ung thư học duy nhất còn lại ở TP, vừa giảng dạy ĐH Y Dược TPHCM vừa đảm nhiệm trưởng Khoa Ung bướu Bệnh viện (BV) Bình Dân, bác sĩ bị hút vào công việc, không còn thì giờ nghĩ ngợi “xa xôi” và tâm trí đỡ xao động hơn.
Theo nhịp sống mới, ông năng động vừa làm việc vừa điều chỉnh và giờ ngẫm lại “thấy mình may mắn quá”. Duyên nghiệp đã đưa ông đến với ngành ung thư. Năm 1968 khi ông được chọn học bác sĩ nội trú, Khoa Ung thư BV Bình Dân có giáo sư trưởng khoa Đào Đức Hoành rất uyên thâm, đáng kính và nhiều bạn bè của ông đang làm nội trú nên ông đã chọn về khoa này. Sự chọn lựa tình cờ này đã tạo cơ hội cho ông được làm việc với những vị thầy, những người anh tuyệt vời. Ung thư lại đang là “lĩnh vực có nhiều đau thương và thách đố, như là một cánh rừng già còn rất nhiều nơi cần khai phá, nghĩa là còn nhiều điều cần nghiên cứu. Càng đi sâu càng say mê thích thú, đòi hỏi nhiều tận tâm và cống hiến”.
Sau năm 1975, được cùng làm việc, được theo GS-BS Trương Công Trung - HIệu trưởng đầu tiên của ĐH Y Dược TPHCM - đào tạo bác sĩ chuyên khoa cho các tỉnh phía Nam, người giảng viên trẻ ấy đã “thấm” tâm tư của bậc thầy về y tế nhân dân, đổ hết tâm huyết cho việc đào tạo đội ngũ bác sĩ địa phương và luôn mở lòng, truyền đạt kiến thức cho thế hệ sau để người bệnh, nhất là người ở vùng quê được chăm sóc sức khỏe tốt hơn.
Khi được bác sĩ Dương Quang Trung - Giám đốc Sở Y tế TPHCM lúc bấy giờ – mạnh dạn đề bạt ông và một số đồng nghiệp có cùng hoàn cảnh làm lãnh đạo một số đơn vị, ông đã hiểu hơn về cái tâm, cái dũng của người cộng sản, sẵn sàng đứng mũi chịu sào vì lợi ích của người bệnh và nhân dân. Giờ đây, ông vẫn nhớ và thực hiện như lời căn dặn đầy thuyết phục của bà Đỗ Duy Liên - nguyên phó chủ tịch UBND TPHCM: “Hãy bình tĩnh nhận lấy trọng trách và chung vai gánh vác”.
Năm 1985, Trung tâm Ung Bướu ra đời, đến nay đã trở thành BV hạng I chuyên khoa ung bướu, được xem là ngang tầm các nước tiên tiến khu vực Đông Nam Á; đầu ngành của các tỉnh, thành phía Nam với tất cả bác sĩ đều có bằng chuyên khoa, trong đó 20% có bằng chuyên khoa II và nhiều người đạt học vị tiến sĩ, thạc sĩ... BV hiện có 1.100 giường nội trú với khá nhiều trang thiết bị y tế hiện đại và là thành viên của Trung tâm Y tế chuyên sâu TPHCM. Những kết quả đó có được từ sự kết hợp ăn ý giữa Đảng ủy, Ban giám đốc, Công đoàn và Đoàn thanh niên mà 21 năm qua, nhất là trong 16 năm làm giám đốc, giáo sư và ban lãnh đạo BV đã tạo được.
Nếu tiếp tục chuyên về phẫu thuật, ông có thể nổi tiếng với đôi tay vàng phẫu thuật và dạy về phẫu trị nhưng với suy nghĩ “đào tạo là chìa khóa giúp giải quyết vấn đề” và bằng công tác quản lý-đào tạo, ông đã đào tạo rất nhiều bác sĩ và mở rộng, nâng cao khả năng phục vụ cho xã hội. Ông đã viết 4-5 đầu sách chuyên ngành, trong đó vốn thuật ngữ tiếng Việt chuyên ngành đã được chuyển ngữ rất phong phú và dễ hiểu. Với niềm tin rằng cán bộ y tế không đơn độc trong cuộc chiến phòng chống ung thư khi người dân hiểu đúng về bệnh và tích cực trong việc phòng chống bệnh, ông còn dành thời gian viết sách phổ cập kiến thức giúp người dân hiểu biết hơn và thay đổi cái nhìn về bệnh ung thư...
PGS-BS Văn Tần:
Không mổ dịch vụ, mọi người bệnh đều như nhau!
Ở tuổi 68 nhưng PGS-TS bác sĩ Văn Tần vẫn say mê công việc và lao động với cường độ chóng mặt.Ông mổ mỗi tháng 30-40 ca, hầu hết là những ca khó. Ông là người tiếp cận thông tin khoa học nhanh nhạy nhưng không xài điện thoại di động với một lý do thật đơn giản: Không có thời gian và sợ bị phân tán tư tưởng trong lúc làm việc!
Khi nhắc đến quê quán, ông đem đến cho người đối diện cái cảm giác khắc khoải, đau đáu của một người con xa xứ. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân ở huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Tuổi thơ đi qua cũng lam lũ như bao trẻ em nghèo của dải đất nắng gió miền Trung. Ông bảo, ông đi học và cố gắng học vì quá sợ cái đói hằn sâu trong ký ức. Khi tôi hỏi cơ duyên nào ông lại đến với ngành y, nỗi đau trong ông lại ùa về. Những mất mát đã mấy chục năm trôi qua vẫn khiến giọng ông trầm hẳn xuống: “Thời đó, thuốc men hiếm hoi, bệnh là chết. Em trai tui chỉ mổ một cái nhọt bình thường ở cổ mà qua đời khi mới 5 tuổi. Ông nội mất chỉ vì sốt rét. Bao nhiêu người trong làng chết oan uổng vì những thứ bệnh không đâu. Điều đó ám ảnh và thúc giục tui theo ngành y”.
Con đường tri thức đã buộc ông lưu lạc từ quê nhà vào Huế, rồi đến đất Sài Gòn. Ở đâu ông cũng tự bươn chải để trang trải cuộc sống và theo nghiệp đèn sách.
Vào học Y khoa Sài Gòn đến năm 2, do lượng bài vở quá nhiều ông không thể tiếp tục đi làm thêm. Hoàn cảnh lịch sử và cái nghèo đã buộc ông phải chọn lựa: Nhận lương quân y của chế độ cũ để đi học với điều kiện ăn lương học 1 năm ra trường phải phục vụ lại 2 năm cho quân đội. Ngày đất nước thống nhất, đa số bạn bè ông đều ra đi nhưng ông kiên quyết ở lại với quê hương, dẫu biết muôn vàn khó khăn đang đợi mình phía trước. Nhắc đến chuyện này, ông cho rằng đó là quyết định của lương tâm: “Nghề của tui, dù ở cương vị nào, mục đích cuối cùng là điều trị cho người bệnh. Người nghèo, rất nhiều người nghèo, họ cần tui!”.
Nhiều người ở lại với quê hương đã vươn lên nắm vững không chỉ về chuyên môn và khoa học mà còn ở những vị trí lãnh đạo chủ chốt của ngành. Ông cũng nằm trong số đó và đã nhiều lần được Nhà nước tôn vinh bằng những danh hiệu cao quý. Và lần này là danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. “Đó là liều thuốc tinh thần quý báu” - ông nói. Gắn bó với nghề trên 30 năm, cho đến bây giờ, khi nhiều người bị nền kinh tế thị trường cuốn đi, ông vẫn thuỷ chung với tôn chỉ có vẻ lập dị: “Không mổ dịch vụ, không mở phòng mạch tư. Bệnh nhân dù giàu hay nghèo, chỉ ưu tiên điều trị cho người bệnh nặng trước!”.
9 giờ, ca đại phẫu ung thư đại tràng do ông mổ chính bắt đầu.
13 giờ, ca mổ hoàn thành. Và chỉ vừa thay xong bộ đồ mổ, ông đã tranh thủ rảo bước xuống thăm ca bệnh chuẩn bị mổ vào tuần sau. Tôi bước theo sau, nhìn mái tóc bạc trắng và nhớ về tuổi tác, tôi chợt nghĩ ông đang đua tốc độ với thời gian để đến với người bệnh.
Sự mộc mạc của ông đã xua tan khoảng cách nơi vị khách bất đắc dĩ như tôi. Tôi theo ông lên phòng làm việc. Thật bất ngờ khi cánh cửa mở ra, toàn hoa là hoa! Tôi lướt nhanh trên những dòng chữ đính kèm. Đó là hoa của các học trò cũ và đồng nghiệp gần xa gửi đến chung vui cùng ông, khi nghe tin ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.
“ Cô xa quê lâu chưa? Có biết món nào của Quảng Trị không? Ăn trưa với tui hí!”. Dứt câu, ông kéo từ ngăn tủ lấy ra gô cơm mang theo từ sáng.
Tôi nhận lời ăn trưa cùng ông. Có lẽ vì cái gô cơm tri kỷ hay vì những món ăn dân dã không lẫn vào đâu được của dải đất miền Trung mà ông đã mang theo suốt đời người.
Trong bữa cơm, ông kể cho tôi nghe về 3 đứa con đã nối nghiệp cha một cách tự hào. Và cậu con trai rẽ ngang không giống ai nhưng lại khá thành công là Văn Hùng Cường (từng đoạt giải thưởng âm nhạc quốc tế năm 2000 - Huy chương vàng Piano) đang tu nghiệp ở nước ngoài. Ông lại nói về ngôi nhà và mảnh vườn trĩu quả của mình ở Hiệp Bình Chánh (Thủ Đức). Ông bảo: “Gốc gác nông dân quen rồi, tui thích trồng và chăm sóc cây lắm. Đi làm về là tui ra vườn!”.