Ý kiến của tân Bí thư Thành ủy TP gợi ra nhiều điều. Trước hết là thực trạng không ít cán bộ có chức quyền thường có thói quen nghe ý kiến một chiều và vì thế xem nhẹ, thậm chí “dị ứng” với những ý kiến khác, nhất là ý kiến trái ngược với mình. “Bản chất con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” (Karl Marx).
Sẽ không thể đánh giá đúng bản chất một người, hay nói rộng ra là sự vật hiện tượng, nếu không đặt nó trong các mối quan hệ tương tác đa dạng, nhiều chiều. Điều này càng có ý nghĩa khi phải đưa ra quyết định ảnh hưởng đến số phận một người, nhóm người, một cộng đồng hay xã hội rộng lớn hơn.
Tập thói quen nghe ý kiến nhiều chiều không chỉ có tác dụng bảo đảm thông tin cần và đủ cho việc ra quyết định (hay công bố kết quả điều tra, nghiên cứu...) mà còn tạo nên phong cách dân chủ, tận tâm, tính cầu thị và khiêm tốn của cán bộ- ngược hẳn với thái độ cửa quyền, quan liêu đang lây lan trong các cơ quan công quyền hiện nay. Chúng ta từng nghe thấy những trường hợp xét xử oan sai dẫn đến tán gia bại sản một số người dân vô tội.
Rồi sau đó là những lời xin lỗi (tất nhiên xin lỗi là việc phải làm để trả lại danh dự, nhân phẩm cho người bị giam giữ hoặc tù oan), nhưng xem ra khá muộn màng bởi nó không thể bù đắp được cho sự mất mát quá lớn của họ. Nếu các khâu trong trình tự tố tụng được thực hiện với tinh thần “lắng nghe ý kiến nhiều chiều” thì tình hình đã không đến nỗi xấu đi như vậy! Rồi chúng ta lại chứng kiến- từ bất ngờ này đến bất ngờ khác- khá nhiều cán bộ công chức dáng vẻ đạo mạo lần lượt bị tra tay vào còng vì tiêu cực và tham nhũng. Chắc hẳn họ cũng là sản phẩm của sự tiến cử, bổ nhiệm nào đó không cần đến sự tham khảo hay lắng nghe ý kiến nhiều chiều.
Nhà bác học Albert Einstein từng nói “từ bỏ một thói quen còn khó hơn cả phá vỡ hạt nhân nguyên tử”. Không biết việc từ bỏ thói quen “nghe ý kiến một chiều” có quá khó đến như vậy không, nhưng chắc chắn là không đơn giản! Không đơn giản bởi nó đòi hỏi một cuộc cách mạng ngay trong bản thân con người: Phải lắng nghe nhiều hơn (cả những lời cay đắng, nặng nề), dân chủ hơn, động não và làm việc nhiều hơn. Đó thật sự là một phong cách mới, một loại văn hóa lắng nghe.
Bỏ thói quen tiếp nhận ý kiến một chiều để “tập thói quen lắng nghe ý kiến nhiều chiều” là 2 mặt của một quá trình vừa chống, vừa xây. Hạn chế để đi đến xóa bỏ mặt này, xác lập mặt kia đòi hỏi năng lực, sự dũng cảm và trên tất cả là tấm lòng ở mỗi người.