Có lẽ đây là lần đầu tiên, vấn đề xây dựng thang bậc lương trên tinh thần khuyến khích người có tài, làm việc giỏi được đặt ra. Thang bảng lương trước đây hầu như xây dựng dựa trên cấp bậc chính quyền, cấp bậc hành chính. Điều này vô hình trung khuyến khích CBCC phấn đấu “leo cao”.
Việc cố gắng “leo cao” dẫn đến không biết bao nhiêu là hệ lụy. Cuối cùng, trong bộ máy Nhà nước sẽ tồn tại nhiều quan chức có quyền lực nhưng không có năng lực. Cạnh đó, tuyệt đại bộ phận những người thừa hành công vụ (được coi là chuyên viên) thiếu an tâm, không được khuyến khích đi sâu vào chuyên môn, làm ăn vật vờ... Do đó, ngày càng hiếm các chuyên gia giỏi thật sự. Sự hụt hẫng này là một trong những nguyên nhân quan trọng kìm hãm sự phát triển của đất nước.
Chính sách phát hiện, sử dụng, đãi ngộ nhân tài lâu nay chúng ta thực hiện rất yếu kém. Nhìn rộng hơn qua việc đào tạo nguồn nhân lực nói chung, có thể thấy một bức tranh toàn cảnh không mấy sáng sủa. Hơn 80% nguồn nhân lực chưa qua đào tạo, lực lượng lao động mất cân đối nghiêm trọng ở các vùng miền. Mặt khác, cơ cấu về trình độ đội ngũ không hợp lý. Theo kinh nghiệm của các nước tiên tiến, sản xuất sẽ phát triển khi có một cơ cấu đội ngũ nhân lực được đào tạo hợp lý và có trình độ chuyên môn kỹ thuật tương ứng: 1 cử nhân, kỹ sư cần có 4 cán bộ trung học chuyên nghiệp và 10 công nhân kỹ thuật. Cơ cấu này ở VN thời điểm năm 1979 là 1- 2,2- 7,1 và đến nay chỉ còn 1- 1,16- 0,95. Số lượng sinh viên tốt nghiệp ĐH ngày một tăng nhanh, song số lượng công nhân kỹ thuật ngày càng giảm. Năm 1979, số lượng công nhân kỹ thuật chiếm 70%, nay chỉ còn 30% trong tổng số lao động được đào tạo.
Thầy nhiều hơn thợ là hệ quả của việc khuyến khích chạy theo bằng cấp của nền giáo dục mang nặng tính chất khoa cử. Điều này đòi hỏi xã hội, Nhà nước và mỗi người dân cần thiết phải điều chỉnh những đánh giá về thang giá trị.
Thực hiện tiền tệ hóa đầy đủ tiền lương sẽ chấm dứt các loại tiêu chuẩn đặc quyền, đặc lợi thành văn hay bất thành văn của một nhóm quan chức. Đặc quyền đặc lợi là “chất men” kích thích mạnh mẽ sự định hướng cho mỗi cá thể theo con đường quan trường - nguyên nhân dẫn đến tệ mua quan bán chức, bè phái, ô dù, đấu đá... Bảo đảm tương quan hợp lý của hệ thống thang bậc lương sẽ làm yên tâm cho đông đảo CBCC cần cù miệt mài dồn hết tâm trí nâng cao trình độ chuyên môn.
Một xã hội không thật sự khuyến khích thực học, thực tài sẽ tụt hậu là điều hiển nhiên. Chấn hưng giáo dục, khai sáng, nâng cao dân trí có lẽ phải bắt đầu từ khuyến khích, đãi ngộ nhân tài - nguồn nguyên khí quốc gia.