Một vùng trù phú, thiên nhiên ưu đãi, đóng góp to lớn cho nền kinh tế đất nước nhưng lại là vùng nghèo, trình độ dân trí thấp.

Theo tính toán của các nhà quản lý, thu nhập bình quân đầu người ở vùng ĐBSCL thấp hơn mức bình quân của cả nước, tỉ lệ hộ đói nghèo còn cao và trình độ dân trí thấp hơn cả Tây Nguyên. Thật là nghịch lý! Và đâu là nguyên nhân dẫn đến nghịch lý này? Các đại biểu dự hội nghị đã chỉ ra 2 nguyên nhân cơ bản.

Một là, sự yếu kém và chậm trễ trong đầu tư cơ sở hạ tầng vật chất mà trước hết là giao thông. Đường sá mở ra đến đâu, kinh tế – xã hội phát triển đến đó, đời sống các mặt của người dân được cải thiện. Thực tiễn này các nhà quản lý đều biết nhưng lại chưa được áp dụng đồng bộ ở ĐBSCL. Mà muốn phát triển cơ sở hạ tầng (vật chất, xã hội) thì phải đầu tư lớn. Vừa qua Chính phủ cũng đã đầu tư cho ĐBSCL nhưng chưa tương xứng, còn thấp so với các vùng khác trong cả nước.

Hai là, trình độ dân trí thấp do đầu tư cho giáo dục chưa tương xứng. Cả một vùng rộng lớn bao gồm 13 tỉnh mà nhiều năm dài chỉ có một Trường Đại học Cần Thơ. Vài năm gần đây mới có thêm Đại học An Giang, Đại học Vĩnh Long và mãi đến năm 2006 này mới có thêm Đại học Tiền Giang. Đầu tư cho giáo dục như thế thì làm sao có được nguồn nhân lực đạt chất lượng? Tỉ lệ lao động qua đào tạo mới đạt 14% và cứ 10.000 dân mới có 5 sinh viên, tỉ lệ thấp nhất nước.

Với cơ sở hạ tầng yếu kém và trình độ dân trí thấp như vậy thì làm sao khai thác được tiềm năng, thế mạnh của ĐBSCL; làm sao chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa? Tại hội nghị, trong phát biểu của mình, nhiều đại biểu vẫn đặt vấn đề làm sao để ĐBSCL phát triển nhanh hơn. Đặt vấn đề như vậy hóa ra các bộ, ngành, địa phương chưa thấy hết trách nhiệm của mình. Bởi vì chính các đại biểu dự hội nghị này mới là những người phải đưa ra lời giải đáp.

Phải sớm giải cho được nghịch lý này để đưa ĐBSCL trở lại vị trí tương xứng với tiềm năng sẵn có, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân.