Tuy nhiên, bỏ trợ cấp nông sản không phải là một quyết định mạo hiểm, mà hãy xem đây là điều kiện để mặt hàng nông sản VN thích ứng với sân chơi chung của thị trường thế giới, cho dù bước đi ban đầu sẽ “xiêu vẹo”, thậm chí là vấp ngã. Thực ra, lâu nay VN không trợ cấp nhiều cho nông nghiệp nên không có gì phải quá lo ngại. Hơn nữa, VN hiện được coi là quốc gia xuất khẩu các mặt hàng nông sản có tầm cỡ: Đứng số 1 thế giới về xuất khẩu hạt điều, đứng thứ 2 về xuất khẩu gạo, cà phê, hồ tiêu, và đứng trong tốp 7 quốc gia về xuất khẩu mủ cao su, chè...

Vị thế xuất khẩu trên thương trường thế giới VN đã có, không phải lo ngại. Cái yếu hiện nay và chắc chắn còn kéo dài là nông sản VN bán nhiều, nhưng giá trị mang về không bao nhiêu, thương hiệu trong lòng người tiêu dùng cũng còn “mập mờ” vì chủ yếu xuất thô và bán qua trung gian. Điểm yếu cố hữu nữa là chưa áp dụng quy trình sản xuất an toàn và đáp ứng các tiêu chuẩn cao của thị trường, nên thường yếu thế trong cạnh tranh, khó khăn trong xuất khẩu.

Trợ cấp, tăng thuế, tăng giá... không phải là con đường để hàng nông sản VN có thể vươn lên cạnh tranh trên thương trường, nhằm tăng thu nhập cho nông dân. Vì con đường tăng thuế và tăng giá rất ngắn hạn và không bền vững. Kế sách lâu dài là phải đầu tư, hỗ trợ nông dân trong việc tạo ra những giống mới để tăng năng suất. Quan trọng hơn, khi vào WTO, khó khăn sẽ bội phần nhưng lại là cơ hội để VN thu hút đầu tư, thông qua thu hút đầu tư để chuyển lượng lao động lớn trong nông nghiệp sang công nghiệp.

Điều không thể chối bỏ là thu nhập của nông dân sẽ bị tác động mạnh khi phải bãi bỏ trợ cấp hàng nông sản và thực hiện các cam kết mở cửa cho hàng hóa nước ngoài. Do đó, chỉ có thể cải thiện được đời sống của 70% dân số sản xuất nông sản với điều kiện chuyển dần sang làm công nghiệp, không thể mãi trông chờ vào giá nông sản. Đó là tư duy cần thiết cho hội nhập và cần quyết liệt hơn trước khi VN chính thức gia nhập WTO.