Tôn vinh đàn môi Việt Nam
Choáng ngợp – đó là cảm giác của Đức Minh khi đặt chân đến Muziekgebow Aan’tij, trung tâm văn hóa lớn nhất Hà Lan, địa điểm diễn ra Festival Đàn môi Quốc tế 2006. Không choáng ngợp sao được, khi ở Việt Nam, anh là người duy nhất chơi đàn môi một cách chuyên nghiệp, còn tại festival này, anh được hội ngộ với hơn 100 “cao thủ” đàn môi đến từ 33 quốc gia khác nhau trên thế giới. Các nghệ sĩ đủ màu da, đủ sắc tộc ấy đã mang đến Amsterdam một thế giới đàn môi phong phú, đa dạng với nhiều loại, nhiều kiểu dáng, nhiều cách chơi khác nhau. Nhiều nước như Áo, Indonesia, Nga... cử tới festival cả đội ngũ cực kỳ hùng hậu, làm nên cả một dàn hòa nhạc hoành tráng, khiến Đức Minh càng thêm... mất bình tĩnh.
Nhưng những giây phút... choáng ban đầu cũng trôi qua, Đức Minh nhanh chóng lấy lại được sự tự tin vốn có. Và đêm biểu diễn của anh đã trở thành một trong những chương trình “hot” nhất của festival. Trong bộ quần áo thổ cẩm của người Mông, Đức Minh cùng tiếng đàn môi của mình đã khiến khán giả phải sửng sốt. Với người châu Âu, đàn môi Mông của Việt Nam không phải quá xa lạ.
Họ đã nghe nhiều nghệ sĩ phương Tây và cả những người gốc Việt như GS Trần Quang Hải chơi đàn môi. Nhưng đó là tiếng đàn môi được chơi theo kiểu châu Âu, do người đánh “tự biên tự diễn”. Còn Đức Minh, anh đã cho mọi người thưởng thức những bản dân ca Mông bằng chính cách chơi truyền thống, nguyên bản của người Mông. Chính vì vậy, tiếng đàn môi của Đức Minh được đánh giá là phát hiện mới nhất, đáng chú ý nhất của festival đàn môi lần này.
Không chỉ dừng lại ở kiểu chơi truyền thống, Đức Minh còn khiến người ta bất ngờ vì khả năng “biến hóa” tiếng đàn môi: tạo ra âm thanh như tiếng trống, guitar bass... trong những bản nhạc đương đại pha trộn rock, pop... do chính anh viết. Sự “đa năng” của Đức Minh càng thêm thuyết phục khi anh chơi loại đàn môi bốn lá của Trung Quốc - thứ nhạc cụ vốn có tiếng là kén người chơi bởi kỹ thuật diễn tấu rất khó – và được công nhận là người chơi loại nhạc cụ này thành công nhất từ trước tới nay. Kết thúc festival, Đức Minh cùng với 3 nghệ sĩ đến từ Nga, Pháp, Trung Quốc được trao giải Nghệ sĩ xuất sắc nhất, đánh một dấu mốc quan trọng của nghệ thuật đàn môi Việt Nam trong làng đàn môi chuyên nghiệp thế giới.
Dùng đàn môi làm nhịp cầu văn hóa
Thành công tại Festival Đàn môi Quốc tế 2006 đã khiến chuyến đi châu Âu của Đức Minh kéo dài hơn dự kiến. Anh nhận được nhiều lời mời biểu diễn không chỉ tại Hà Lan mà còn cả ở Đức. Không bỏ lỡ cơ hội, Minh tranh thủ giới thiệu đàn môi Việt Nam, văn hóa Việt Nam vào bất cứ lúc nào có thể. Trước khi sang Hà Lan, Minh thu âm sẵn 100 CD gồm 10 bản nhạc đàn môi hòa tấu với trống, sáo, pí... do chính anh chơi để tặng bạn bè thế giới.
Trong đêm biểu diễn trước tòa nhà UBND tỉnh Utrecht (Hà Lan), người kéo đến xem đông nghịt, Minh cho treo một tấm bản đồ Việt Nam, khi chơi đàn môi của dân tộc nào, anh lại chỉ cho khán giả nhìn thấy trên tấm bản đồ vùng sinh sống của dân tộc ấy, cũng như giới thiệu những nét độc đáo trong văn hóa, nghệ thuật của họ. Điều này đã gây ấn tượng mạnh cho người dân Utrecht. Nhiều người nói với Minh: nghe anh chơi đàn môi, được anh nói về văn hóa Việt, họ rất muốn đến Việt Nam để tham quan, khám phá về đất nước này.
Một chuyến biểu diễn khác, để lại cho người dân ở xứ sở hoa tuy-líp cũng như cho chính Đức Minh ấn tượng sâu sắc không kém, đó là lần tới trại dưỡng lão Houten. Lần đầu tiên, trại dưỡng lão này được đón một nghệ sĩ tới biểu diễn và chàng nghệ sĩ trẻ đến từ phương Đông này đã mang lại cho trại một luồng sinh khí mới. Những cụ ông, cụ bà bị con cái bỏ rơi, sống một cuộc sống cô độc, khép kín đã được nhận thêm chút niềm vui, cởi tấm lòng với những người đồng cảnh ngộ.
Có những người, bao nhiêu năm trời chưa hề nói chuyện với nhau, nay lại bắt tay nhau, cùng chia sẻ những cảm nhận về tiếng đàn môi, về văn hóa Việt cũng như văn hóa Hà Lan. “Các cụ ông, cụ bà đã tặng tôi những món quà, nhỏ thôi, chẳng hạn như cây kẹo truyền thống của Hà Lan, nhưng tôi vui lắm. Ít ra, âm nhạc của mình cũng làm được chút gì đó có ý nghĩa” - Đức Minh nói.
Hướng tới một Festival Đàn môi Quốc tế tại Việt Nam.- “Sau chuyến đi châu Âu tham dự Festival Đàn môi Quốc tế 2006, tôi trở thành một người giàu có” - Đức Minh khẳng định. Anh được gặp gỡ, làm quen với nhiều người cùng chung niềm đam mê đàn môi như mình, được tham dự các cuộc hội thảo về lịch sử, văn hóa đàn môi, được biết thêm nhiều loại đàn môi trên thế giới cũng như kỹ thuật sử dụng chúng.
Nhưng cái được lớn nhất của Minh, theo như lời anh, đó là anh tìm thấy một kho tàng cực kỳ quý giá về nghệ thuật đàn môi tại Viện Bảo tàng Con người ở Paris (Pháp). Anh được tiếp xúc với các tài liệu ghi chép, các bản nhạc cổ đàn môi của các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, được thu âm từ những năm 1950, 1960. Tất cả những bản thu âm đó đều ghi rõ tên, tuổi, quê quán của người chơi và đặc biệt hơn, tất cả đều là nguyên bản, trong nhiều đoạn băng còn nghe được cả tiếng gà gáy, lợn kêu.
Trở về Việt Nam, Minh bắt tay ngay vào việc thực hiện một cuốn sách về đàn môi. Cuốn sách đó, theo anh, sẽ gồm hai phần: giới thiệu về văn hóa đàn môi của từng vùng ở Việt Nam và giới thiệu về kỹ thuật chơi các loại đàn môi. Cuốn sách này sẽ có phụ bản độc đáo là 3 CD thu âm các bản nhạc đàn môi: 1 đĩa do người dân tộc thiểu số chơi, 1 đĩa gồm những bản cổ Minh mang từ Pháp về và 1 đĩa gồm những sáng tác đương đại viết cho đàn môi của chính Đức Minh.
Tiếp đó, Đức Minh tiết lộ, anh sẽ bắt tay vào việc chuẩn bị cho một festival Đàn môi Quốc tế tổ chức tại Việt Nam. Minh nói, anh sẽ cố gắng hết mình, nhưng bao giờ festival đó diễn ra thì anh không thể khẳng định trước, nhất là khi ở Việt Nam, Minh vẫn chơi đàn môi chuyên nghiệp một cách “đơn thương độc mã”.
và quét mã QR
Bình luận (0)