Doanh nghiệp - Đội quân chủ lực trên “mặt trận” WTO

- Phóng viên: Thưa Phó Thủ tướng, VN gần như chắc chắn sẽ gia nhập WTO vào ngày 7-11 tới. Vậy chúng ta đã chuẩn bị những gì cho sự hội nhập hết sức sâu rộng này?

- Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng: Chúng ta chuẩn bị gia nhập WTO trên cả hai mặt. Thứ nhất, cải cách hệ thống luật pháp. Thứ hai, bản thân doanh nghiệp (DN) cũng cần phải chuẩn bị để gia nhập WTO. Đối với DN Nhà nước cần tiếp tục tiến hành cải cách, đổi mới theo hướng cổ phần hóa đa sở hữu.

- Nhiều DN hiện khá lo ngại với việc phải cạnh tranh khắc nghiệt ngay khi VN gia nhập?

- Vào WTO nhưng không phải “rụp” một cái là thực hiện ngay tất cả các cam kết. Nhiều lĩnh vực có lộ trình để thực hiện theo cam kết WTO. Hiện chúng ta vẫn có một số chính sách bảo hộ như còn duy trì thuế nhập khẩu trong thời gian ngắn nữa để đến thời điểm nhất định đã thỏa thuận mới chấm dứt. Bởi thế, nếu không vươn lên nhanh, không cải cách nhanh thì các DN sẽ gặp nhiều khó khăn, nhất là DN Nhà nước hiện đang làm ra hơn 40% GDP. Các DN nên tranh thủ ngay thời gian đầu gia nhập WTO để đẩy mạnh xuất khẩu, bởi hàng rào thuế của đối tác phải hạ xuống ngay trong khi chúng ta lại thực hiện theo lộ trình.

- Vậy các DN nước ngoài thì sao, thưa Phó Thủ tướng?

- Các DN đang làm ăn ở VN hiện nay chủ yếu đến từ khu vực nên dù có sức cạnh tranh khá nhưng vẫn chưa đủ sức cạnh tranh với những DN lớn trên thế giới. Thời gian gần đây, các DN tầm cỡ của Mỹ và châu Âu bắt đầu vào VN. Vì vậy, VN tiếp tục kêu gọi các DN nước ngoài vào đầu tư nhưng cũng cần phải chú ý tới chất lượng tốt hơn. Chúng ta cũng sẽ ưu đãi hết cỡ cho các DN đầu tư vào các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa.

- Điều gì khiến Phó Thủ tướng e ngại nhất khi chúng ta gia nhập WTO?

- Điều tôi lo lắng nhất hiện nay không phải là hệ thống DN mà là những mặt hàng như nông sản, thủy sản, hải sản, lâm sản. Những mặt hàng này liên quan trực tiếp đến số đông người dân, trong khi Chính phủ không thể hỗ trợ trực tiếp thông qua vốn đầu tư hay hỗ trợ xuất khẩu. Chính phủ chỉ có thể hỗ trợ gián tiếp thông qua đầu tư cơ sở hạ tầng, đường sá, thủy lợi, thị trường, khuyến nông-lâm-ngư...

- Vấn đề có tính chất cốt tử khi hội nhập WTO là khả năng cạnh tranh của nền kinh tế, trong khi báo cáo thẩm tra của QH lại cho rằng hiệu quả và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế chưa có chuyển biến?

- Khả năng cạnh tranh dựa vào hai yếu tố: đổi mới công nghệ và đổi mới quản trị. Làm tốt hai yếu tố trên, kinh tế VN tăng được giá trị gia tăng, tăng sức cạnh trạnh. Tất nhiên, Nhà nước vẫn phải hỗ trợ DN khai thông thị trường.

- Phó Thủ tướng có tin vào khả năng của VN khi gia nhập WTO?

- Cải cách hệ thống luật pháp, hành chính là trách nhiệm của Chính phủ. Đội quân DN là mặt trận thứ hai nhưng lại là mặt trận chủ lực. Không phải đội quân DN “ra trận” WTO đều thắng cả. Trong cuộc cạnh tranh gay gắt này sẽ có những DN và mặt hàng thất bại. Nhưng thất bại lại là mẹ của thành công, nên đó sẽ là cơ hội để sắp xếp, đổi mới lại để vươn lên. Chính phủ khi ký kết thỏa thuận gia nhập WTO đã đặt niềm tin rất lớn vào DN mà cốt lõi của đội quân này là người VN.