Các trường ĐH khủng hoảng thiếu tiến sĩ

Mới đây, trang web Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM thông báo tuyển dụng giảng viên có học vị tiến sĩ (TS) giảng dạy ở 22 chuyên ngành... Điểm đặc biệt ở thông báo này là thời gian tuyển không giới hạn. Chiêu mộ tiến sĩ PGS-TS Thái Bá Cần, hiệu trưởng nhà trường, giải thích: Trường đưa thông báo lên mạng để đông đảo người được biết và tiện liên hệ. Ngoài ra, trường còn có đợt tuyển dụng giảng viên định kỳ trong năm. Thông báo cũng cho thấy sự ưu ái của trường đối với ứng viên có học vị TS: “Ứng viên không cần qua vòng thi tuyển mà chỉ cần qua vòng phỏng vấn trực tiếp của hiệu trưởng. Nếu cá nhân có nhu cầu, nhà trường sẽ xem xét bố trí việc làm cho vợ (hoặc chồng) tiếp nhận về trường”.

Năm 2006, Trường ĐH Công nghiệp TPHCM cũng tuyển dụng giảng viên giảng dạy trên 10 ngành đào tạo với điều kiện có bằng thạc sĩ trở lên. Đối với người có học vị TS, trường tuyển cả người đã nghỉ hưu, tuổi dưới 65, có khả năng giảng dạy bằng tiếng Anh.

Là đơn vị có đội ngũ giảng viên khá hùng hậu nhưng ĐH Quốc gia TPHCM cũng đề ra chiến lược xây dựng đội ngũ cán bộ viên chức, đặc biệt là cán bộ giảng dạy và thực hiện một cách mạnh mẽ. Từ năm học 2006-2007, ĐH Quốc gia TPHCM, tăng cường tuyển dụng các TS được đào tạo từ nước ngoài về bằng việc thông báo tuyển dụng rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Sức ép nhiều phía

Ở các nước trên thế giới, giảng viên ĐH phải có học vị TS, nếu là thạc sĩ thì chỉ trợ giảng hoặc giảng dạy các môn phụ. Ở ta, thời gian qua do số lượng sinh viên tăng nhanh, trường ĐH thành lập nhiều, nhiều trường ĐH đã tuyển cả người chỉ có bằng cử nhân để đứng lớp. Theo thống kê, giảng viên ĐH, CĐ có trình độ cử nhân, kỹ sư lên đến 55%. Hiện các trường ĐH đang rơi vào tình trạng khủng hoảng thiếu giảng viên có trình độ TS. Đây quả là một thách thức lớn trong thời kỳ hội nhập. Các trường cũng nhận thấy rằng đã đến lúc cạnh tranh bằng việc có đội ngũ giảng viên có chất lượng cao. Hơn nữa, Bộ GD-ĐT cũng đang chuẩn bị kế hoạch xếp hạng các trường mà số lượng và chất lượng giảng viên là một tiêu chí. Đây cũng là một sức ép buộc các trường phải có chiến lược nhằm chuẩn hóa đội ngũ giảng viên. Trường ĐH Nông Lâm TPHCM phấn đấu đến năm 2010 đạt 100% giảng viên có trình độ thạc sĩ trở lên. ĐH Quốc gia TPHCM phấn đấu đến năm 2010 đạt 100% giảng viên lên lớp có trình độ sau ĐH, trong đó không dưới 50% là TS...

Không phải dễ

Không phải mới đây ĐH Quốc gia TPHCM mới có chiến lược này, trong 5 năm (2001-2005) đơn vị này đã đề ra hẳn chiến lược xây dựng đội ngũ với chỉ tiêu số cán bộ giảng dạy có trình độ trên ĐH đạt tỉ lệ 80%, trong đó 40% có trình độ TS. Tuy nhiên, chỉ tiêu này đến nay vẫn chưa thành hiện thực. Một nguyên nhân là cán bộ giảng dạy được tuyển từ sinh viên mới tốt nghiệp chiếm số lượng nhiều, phần lớn đang được đào tạo sau ĐH. Mặt khác, dù đã có những quy định về ưu đãi nhưng hiện nay ĐH Quốc gia TPHCM vẫn chưa tạo ra được một môi trường có tính cạnh tranh mạnh để thu hút cán bộ có trình độ cao về làm việc.

Ở trường công lập thì như vậy, trường ngoài công lập càng vất vả hơn khi tuyển chọn giảng viên có trình độ TS.

Ngày 11-1, trong buổi làm việc với các trường ĐH, CĐ, THCN tại TPHCM, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đã nhấn mạnh cần sớm chấm dứt tình trạng cử nhân dạy cử nhân ở các trường ĐH và sẽ xếp hạng các trường, trong đó có tiêu chí về giảng viên để các trường phấn đấu.