Nhưng với nền độc lập ấy chúng ta chỉ giành đoạt lại những giá trị vốn có từ ngàn năm và tiếp nối ý chí bất khuất của dân tộc qua ngàn đời đấu tranh chống xâm lăng bảo vệ nền tự chủ hay giải phóng đất nước khỏi ách đô hộ của ngoại bang giành lại nền độc lập dân tộc (chủ yếu với quốc gia phương Bắc).
Những gì đã ghi chép trong những bộ quốc sử của dân tộc Việt Nam hay ghi nhớ trong tâm thức của con người Việt Nam đều đầy ắp những tên tuổi và chiến công của công cuộc giữ nước. Cũng như tổ tiên, để giành lại nền độc lập, dân tộc ta phải làm một cuộc khởi nghĩa Tháng Tám 1945 lật đổ ách thống trị của ngoại bang là phát xít Nhật và thực dân Pháp, giống như cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ở thế kỷ XV lật đổ ách đô hộ của giặc Minh...
Cách mạng Tháng Tám 1945 còn được biểu hiện bằng một cuộc nổi dậy của toàn dân trên khắp dải đất của Tổ quốc Việt Nam vốn bị chính sách “chia để trị” của thực dân Pháp cắt làm 3 kỳ. Đó cũng là một ý nghĩa rất to lớn khi nền thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia Việt Nam được phục hồi.
Nền thống nhất ấy là di sản của tổ tiên qua bao đời mở mang và xây đắp. Nó được khẳng định bằng võ công hiển hách của vị hoàng đế anh hùng Quang Trung cuối thế kỷ XVIII đã chấm dứt nạn phân tranh Đàng Ngoài - Đàng Trong, đánh bại hai cuộc xâm lăng của quân Xiêm ở phía Tây Nam và triều Thanh ở mạn Bắc.
Rồi nền thống nhất ấy được củng cố ở đầu thế kỷ XIX dưới triều các vua Nguyễn trước khi nền tự chủ bị tước đoạt bằng cuộc xâm lăng của thực dân Pháp và sự đầu hàng từng bước của triều đình phong kiến Việt Nam vào giữa và cuối thế kỷ XIX.
Với chế độ thuộc địa, nước Việt Nam bị xé làm 3 xứ với những chế độ chính trị khác nhau (thuộc địa cho Nam Kỳ, bảo hộ cho Trung Kỳ và nửa bảo hộ cho Bắc Kỳ). Khôi phục và gìn giữ nền thống nhất ấy trở nên một sứ mạng thiêng liêng, một nguyên tắc không thể nhượng bộ của Nhà nước Việt Nam độc lập đã được đúc kết thành chân lý: “Nam Bộ là máu của máu Việt Nam, là thịt của thịt Việt Nam”.
Nhưng để bảo vệ nền độc lập, sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ đó, dân tộc Việt Nam đã phải chấp nhận một cuộc chiến tranh dài 30 năm mới giành lại non sông trọn vẹn sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1975) rồi phải kiên cường đấu tranh hơn một thập kỷ tiếp sau mới thực sự vượt qua được những thử thách to lớn đối với sự nghiệp bảo toàn nền thống nhất và chủ quyền đối với lãnh thổ quốc gia, thành quả thiêng liêng của cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945.
Nhưng độc lập và thống nhất chỉ là hai thành tựu của sự tồn tại trong mối tương quan với các quốc gia khác trên thế giới. Còn một đặc trưng cơ bản nhất của cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945 là nó đã mở ra một chân trời bảo đảm sự phát triển lâu dài của đất nước, là nền tảng bền vững của nền độc lập và thống nhất, đó là nền Dân chủ.
Sự phát triển ấy cũng gắn liền với xu thế hội nhập mà từ đầu thế kỷ trước, thế hệ những nhà Duy Tân như Phan Châu Trinh đã khởi xướng và chỉ khi đất nước độc lập mới thực hiện được. Công cuộc đổi mới chính là con đường thực hiện dân chủ để đáp ứng hội nhập.
Do vậy, ý nghĩa to lớn nhất của Cách mạng Tháng Tám 1945 chính là sự xác lập lần đầu tiên một nền Dân chủ bằng một sự lựa chọn chính thể của Nhà nước Việt Nam độc lập như trong Tuyên ngôn Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Dân ta đánh đổ xiềng xích gần 100 năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập.
Dân ta lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ Dân chủ Cộng hòa”. Kể từ đó, “dân chủ” trở thành một ý niệm gắn liền với Nhà nước Việt Nam hiện đại do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập kể từ cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945.
Bình luận (0)