Bật lên từ đòn bẩy nội lực

Để giúp hơn 1.300 doanh nghiệp (DN) làng nghề thoát khỏi nguy cơ phá sản và hơn 5 triệu lao động khỏi mất việc, ngoài 4.000 tỉ đồng Chính phủ hỗ trợ vốn cho các làng nghề, trong một tháng qua, Bộ NN-PTNT, Hiệp hội Làng nghề VN và chính quyền các địa phương đã nhiều lần nhóm họp và thống nhất thực hiện hai giải pháp quan trọng: Xây dựng vùng nguyên liệu dài hơi tại các địa phương có làng nghề; chính quyền các tỉnh, thành bảo lãnh cho DN làng nghề tiếp cận các nguồn vốn vay để duy trì sản xuất.

Đối với một lĩnh vực “nóng” như bán lẻ, sau ngày 1-1-2009, dù VN đã mở cửa hoàn toàn thị trường này nhưng tình hình suy thoái kinh tế đã khiến các nhà bán lẻ 100% vốn nước ngoài dè dặt. Ngoài một số thương hiệu lớn đã có mặt tại VN nhiều năm qua, đến nay VN chưa đón thêm nhà bán lẻ nước ngoài tầm cỡ nào. Một số thương hiệu lớn đã vào nước ta nhưng không đầu tư trực tiếp mà thông qua hình thức nhượng quyền thương mại. Hình thức này được dự báo là sẽ phổ biến mạnh trong ba quý còn lại của năm 2009.

Xu thế trên chính là cơ hội đối với các nhà bán lẻ nước ta. Ông Hoàng Thọ Xuân, Vụ trưởng Vụ Chính sách thị trường trong nước - Bộ Công Thương, phân tích: Mặc dù các DN bán lẻ VN không có thế mạnh về công nghệ nhưng rất am hiểu thị trường nội địa, nắm rõ thị hiếu người tiêu dùng. Vì vậy, các DN đang chủ động tổ chức dịch vụ chất lượng cao để phục vụ khách hàng trong nước. Tận dụng lợi thế “người nhà” để khai thác sâu thị trường nội địa là cách làm đúng trong giai đoạn này.

Thời gian qua, Chính phủ luôn sát cánh cùng DN. Mới đây nhất là quyết định hỗ trợ vốn cho tất cả người lao động (NLĐ) mất việc làm trong DN khó khăn do suy giảm kinh tế (thực hiện ngay trong tháng 3-2009). Tính đến ngày 23-1-2009, cả nước đã có khoảng 66.700 NLĐ bị mất việc. Dự báo 6 tháng đầu năm 2009, số NLĐ bị mất việc có thể tiếp tục tăng. Đối với các DN khó khăn còn nợ tiền lương, đóng BHXH và tiền trợ cấp mất việc làm hoặc trợ cấp thôi việc theo quy định cho NLĐ bị mất việc, Chính phủ sẽ cho vay để chi trả. Đối với NLĐ bị mất việc tại DN mà chủ DN bỏ trốn trong năm 2009, Chính phủ sẽ tạm ứng để trả. NLĐ bị mất việc trong năm 2009 sẽ được vay vốn từ Quỹ Quốc gia về việc làm để học nghề, đi xuất khẩu lao động... Dự kiến, khoảng 1.000 tỉ đồng được cân đối từ ngân sách sẽ dành chi cho chương trình này. Theo đánh giá của Bộ LĐ-TB-XH và giới DN, đây chính là liều thuốc quý của Chính phủ, cứu được một bộ phận lớn DN, chủ yếu là vừa và nhỏ, đang bế tắc.

Đáng chú ý, sau một tháng triển khai chương trình bù lãi suất cho DN (4%/năm), đến nay giải pháp này cũng đã phát huy tác dụng. Hiện đã có hơn 80.000 tỉ đồng kích cầu đến tay các DN khát vốn. “Chia lửa” với Chính phủ và DN, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã giảm mạnh lãi suất cho vay. DN vay vốn được tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục. Ông Nguyễn Ngọc Bảo, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ - Ngân hàng Nhà nước, cho biết thời gian giải quyết tối đa thủ tục vay vốn là 5 ngày làm việc. Sắp tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ có biện pháp hỗ trợ nông dân nhiều hơn.