Không khả thi, thiếu đột phá

Hội thảo lấy ý kiến về dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục VN giai đoạn 2009-2020 đối với các trường ĐH, CĐ đã được Bộ GD-ĐT tổ chức ngày 27-2. Không ít lãnh đạo các trường ĐH, CĐ đã tỏ ra lo ngại về tính khả thi của chiến lược này.

Nâng tỉ lệ sinh viên lên 450/10.000 người dân vào năm 2020 được xem là mục tiêu "lãng mạn". Trong ảnh: Sinh viên làm hồ sơ vào Đại học mở TPHCM khóa 2008. Ảnh: N. HỮU

Không nêu giải pháp

Một trong những mục tiêu quan trọng đối với giáo dục ĐH được đề án nêu ra là nâng tỉ lệ sinh viên lên 450/10.000 người dân vào năm 2020. Nhiều hiệu trưởng trường ĐH cho rằng đây là một mục tiêu “lãng mạn”, khó đạt được. Bản đề án mới chỉ đưa ra mục tiêu mà không nêu ra giải pháp, nguồn lực tài chính, nhân lực đi kèm để thực hiện. Có ý kiến cho rằng xây dựng chiến lược cần dựa trên những gì đã đạt được, những gì chưa làm xong của chiến lược giáo dục giai đoạn 2001-2010. Do đó, Bộ GD-ĐT cần công bố công khai những thông tin về vấn đề này để thấy được tính khả thi của chiến lược giáo dục trong giai đoạn tới.

Ông Thái Bá Cần, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, cho rằng khi đưa ra bất cứ dự án nào cũng nên tính đến tính khả thi, dựa trên những tính toán về cơ sở thực tế. Tuy nhiên, chiến lược này chưa nói đến sẽ lấy cơ sở vật chất nào, con người nào để thực hiện.

Bà Trần Thị Hà, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH - Bộ GD-ĐT, khẳng định không phải vô cớ mà có con số tỉ lệ nêu trên. Năm 2020, dự kiến dân số VN khoảng 100 triệu người; trong đó, số người từ 18 - 22 tuổi khoảng 15 triệu, vậy 4,5 triệu sinh viên chiếm khoảng 30%-35%. Các giải pháp đưa ra để đạt chỉ tiêu này là việc chuẩn bị đội ngũ giáo viên với đề án 20.000 tiến sĩ; quy hoạch mạng lưới các trường ĐH, CĐ; xây dựng giáo trình điện tử... Bà Hà lạc quan cho rằng kể cả mục tiêu 80% số sinh viên tốt nghiệp được các doanh nghiệp và cơ quan sử dụng lao động đánh giá là đáp ứng được các yêu cầu công việc, cũng có thể thực hiện được. Hiện nay, ngoài việc  xây dựng đề án đào tạo theo nhu cầu xã hội, Bộ GD-ĐT đã yêu cầu các trường có kênh theo dõi tình hình việc làm của sinh viên sau khi ra trường. Con số này được báo cáo về bộ và công khai đối với toàn xã hội.

Bộ chưa tự chủ, sao giao các trường!

Theo TS Bùi Trân Phượng, Hiệu trưởng Trường ĐH Hoa Sen, bản chiến lược chưa đánh giá đúng điều xã hội đang cảm nhận được về yếu kém của ngành giáo dục nên chưa có tính thuyết phục. Những vấn nạn như bệnh thành tích, thiếu trung thực, học giả bằng thật, giáo dục thiếu toàn diện... cần được nhìn nhận đầy đủ để từ đó có hướng khắc phục thì chiến lược giáo dục mới đáp ứng được sự trông chờ của xã hội. Đổi mới quản lý giáo dục được Bộ GD-ĐT coi là giải pháp đột phá trong bản chiến lược này.

Song, ông Đỗ Văn Xê, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Cần Thơ, khẳng định giải pháp này thật sự chưa đột phá. Theo ông Xê, bộ phải quản lý tất cả các vấn đề về đào tạo con người, vì vậy phải quản tất cả các trường của các bộ, ngành khác, kể cả công an, quân đội và 2 ĐH quốc gia. Bộ GD-ĐT đưa ra giải pháp giao quyền tự chủ lại cho các trường, song hiện chính bộ còn chưa tự chủ được.