Tạo thêm nhiều việc làm có thu nhập cao cho người lao động là giải pháp tốt để ổn định kinh tế. Trong ảnh: Nhân viên Công ty Tài chính Prudential (x) hướng dẫn khách hàng làm thủ tục hỗ trợ mua sắm. Ảnh: T.THẠNH

. Phóng viên:  Để đối phó với suy thoái, Chính phủ VN đã bơm tiền vào ngân hàng và các dịch vụ kinh doanh lớn thay vì bơm tiền kích cầu cho người dân như cách làm đang được Chính phủ Mỹ và một số nước phương Tây áp dụng. Ông đánh giá thế nào về giải pháp của VN?

- Ông Takeshi Hachimura: Ở các nước phát triển, biểu hiện rõ nét của khủng hoảng là thu nhập của người dân giảm. Do đó, Chính phủ các nước này phải tập trung nguồn tiền kích cầu vào người dân. Đối với VN, không phải do quy mô của nền kinh tế VN nhỏ mà vì mức độ phụ thuộc của kinh tế VN vào nền kinh tế thế giới chưa lớn nên VN không phải chịu nhiều tác động xấu. Theo tôi, chính sách kích cầu hiện nay của Chính phủ VN sẽ mang lại hiệu quả. Điều quan trọng là làm sao để tận dụng nguồn tiền dồi dào mà các ngân hàng và doanh nghiệp (DN) lớn có được để nâng cao đời sống người dân ở các vùng nông thôn. Hiện nay, sự chênh lệch giàu - nghèo giữa thành thị và nông thôn ở VN ngày càng lớn. Tại Nhật Bản, do người dân biết trân trọng đồng yen và đem tiền gửi vào ngân hàng, góp phần giải quyết chênh lệch giàu - nghèo nên hố ngăn cách giàu - nghèo hiện nay ở Nhật Bản không lớn.

. Để rút ngắn khoảng cách giàu - nghèo đó, theo ông, hệ thống ngân hàng cần có những giải pháp gì?

- VN đang xây dựng nhiều khu công nghiệp ở các địa phương. Điều này cũng quan trọng nhưng hiệu quả sẽ chỉ phát huy ở những khu vực nhất định. Vấn đề là phải đưa nguồn vốn về được nông thôn và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đó. Để nâng cao thu nhập của nông dân, phải tạo ra cho họ nhiều việc làm có giá trị gia tăng.

Khoảng 50 năm trước, ở Nhật Bản, hố ngăn cách giàu - nghèo giữa thành thị và nông thôn bị đào sâu khiến dân nông thôn ùn ùn đổ ra thành thị để mong có thu nhập cao. Hiện nay, có ý kiến cho rằng giải pháp mà Chính phủ Nhật Bản đã áp dụng trong thời gian đó đã thất bại. Cụ thể là áp dụng chính sách đầu tư công cộng, đưa vốn từ thành thị về nông thôn để xây dựng các công trình công cộng. Giải pháp này không nâng cao được thu nhập thật sự của nông dân, không giúp nông nghiệp phát triển. Sai lầm này không chỉ ở Nhật Bản mà còn ở Trung Quốc. Do đó, phải làm sao để nông dân không ly hương mà vẫn có thể sống sung túc trên mảnh đất của chính họ.

Trong khi có những đánh giá khác nhau đối với giải pháp đầu tư công cộng, chính sách cải cách tài chính của Nhật Bản đã giúp nông dân nghèo nước này có thể gửi tiền tiết kiệm qua các quỹ tín dụng ở địa phương, rồi dùng khoản tiền đó để tái đầu tư vào sản xuất, thu được thành công rất lớn. Đây là một giải pháp hay mà VN nên tham khảo.

. Nhưng không ít ý kiến cho rằng chính sách hỗ trợ lãi suất (4%) làm nảy sinh tiêu cực. Ông nghĩ sao?

- Nếu nhìn từ góc độ của các nước phát triển thì chính sách này mang tính sáng tạo và chưa có tiền lệ. Chính sách của VN mang tính chất tài chính hơn là tài khóa và tiền tệ. Tuy nhiên, các DN VN đừng mang tâm lý ỷ lại, dựa dẫm vào Nhà nước. Chính sách ưu đãi lãi suất của VN có thể sẽ hiệu quả hơn so với chính sách kích cầu ở các nước tư bản. Ưu điểm của nó là giúp các DN thoát khỏi tình trạng kinh doanh tồi tệ hoặc phá sản, tránh gây phá sản dây chuyền, làm thu hẹp quy mô của khủng hoảng. 

. Tình hình kinh tế VN năm nay sẽ ra sao, thưa ông?

- Tôi ở VN đã được 6 tháng để thực hiện dự án cải thiện hệ thống ngân hàng VN do Ngân hàng Trung ương Nhật Bản hỗ trợ với sự tài trợ của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tại VN. Công việc đang tiến triển rất thuận lợi và thu được nhiều kết quả.

Trước khi sang VN, tôi có nghe đất nước các bạn sẽ gặp khủng hoảng tiền tệ nhưng thật ra đó là tin đồn với dụng ý xấu. Nền kinh tế VN có tiềm năng phát triển rất lớn. Nhiều nhà kinh tế và DN Nhật Bản hỏi tôi rằng liệu trong năm nay, kinh tế VN có chịu ảnh hưởng nặng nề từ khủng hoảng tài chính toàn cầu hay không, tôi khẳng định kinh tế VN vẫn phát triển vững chắc hơn một số nước trong khu vực như Malaysia, Philippines, Singapore... do VN có cấu trúc dân số trẻ mà lực lượng này thì thường có xu hướng tiêu dùng mạnh.

VN tuyệt đối không nên tin vào những lời khuyên từ những người hoặc những cơ quan không hiểu biết về tình hình thực tế của VN. Đối với VN trong giai đoạn này, việc tiếp nhận các nguồn vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI) rồi thông qua đó phát triển sản xuất là rất quan trọng; nhưng quan trọng hơn là phát triển nền kinh tế - tài chính để hỗ trợ cho các DN sản xuất vừa và nhỏ.