Cơ hội mới cho cá tra vào Nga

Ngày 24-3, tại TPHCM, Bộ NN-PTNT tổ chức hội nghị bàn về công tác xuất khẩu cá tra, ba sa sang thị trường Nga và các nước châu Âu khác. Nhiều thông tin cho thấy việc xuất khẩu mặt hàng này sẽ sớm sôi động trở lại.

Lập ban điều hành xuất khẩu sang Nga

Thị trường Nga đã đóng cửa các mặt hàng thủy sản của VN kể từ cuối năm 2008. Nguyên nhân là do trước đây các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu thủy sản vào thị trường này cạnh tranh nhau quyết liệt, lô hàng sau luôn có mức giá giảm so với trước, dẫn đến tình trạng các nhà nhập khẩu phía Nga lỗ nặng, nông dân nuôi cá ở VN cũng bị lỗ theo do nhà sản xuất ép giá.

Ông Lương Lê Phương, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT, cho biết trước tình hình trên, bộ đã kiến nghị với Chính phủ cho thành lập Ban Điều hành xuất khẩu thủy sản sang Nga. Ban này đã nhanh chóng được thành lập và từ đầu năm 2009 đã nỗ lực đàm phán với cơ quan chức năng Nga, nay có nhiều kết quả. Hôm nay (25-3), ban điều hành sẽ gửi văn bản hợp đồng cuối cùng sang Nga. Đầu tháng 4 tới, những lô hàng đầu tiên sẽ được xuất khẩu sang Nga gần 10.000 tấn.

Giá cá tra đang ổn định nhưng người nuôi vẫn gặp nhiều khó khăn khi muốn nuôi trở lại. Ảnh: Q. DŨNG

Ông Phương cho biết thêm Bộ NN-PTNT cũng đã ký cam kết với phía Nga về vấn đề bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm cũng như chất lượng. Đây là thị trường đầy tiềm năng và từ thị trường này, thủy sản xuất khẩu của VN có cơ sở để xâm nhập nhiều nước châu Âu khác.

Theo báo cáo, thị trường Nga mỗi năm tiêu thụ 1,5 triệu tấn thủy sản, trong đó có đến 1 triệu tấn cá nguyên con. Năm 2008, VN xuất khẩu cá tra, ba sa sang Nga trị giá 200 triệu USD. Năm 2009, cũng như những năm tiếp theo sẽ tăng lên 500 triệu USD vì trong đàm phán, DN Nga muốn nhập khẩu cá tra, ba sa thì phải nhập thêm hàng kèm như tôm, mực, chả cá... Từ  tháng 7-2009, phía Nga sẽ cấm nhập hàng cá khô, chả cá từ Trung Quốc. Đây sẽ là cơ hội cho các DN xuất khẩu của VN xâm nhập vào thị trường này với số lượng đáng kể.

Giá tăng gần 50%

Ông Dương Ngọc Minh, Trưởng Ban Điều hành xuất khẩu thủy sản sang thị trường Nga, cho biết trước đây các DN VN xuất khẩu cá tra, ba sa sang thị trường Nga chỉ bán với giá 1,2 USD/kg, nay hợp đồng ký với mức giá 1,7 USD/kg. Những tháng tiếp theo giá sẽ được tăng dần cho đến khi đạt mức 1,8 USD/kg. Với mức giá này thì DN phải mua cá nguyên liệu trong dân lên mức 15.000 đồng- 16.000 đồng/kg để người nuôi có lãi và yên tâm sản xuất.

Tuy nhiên, cũng theo ông Dương Ngọc Minh, để mở được cửa thị trường thủy sản sang Nga trở lại cũng phải đáp ứng nhiều yêu cầu khắt khe của họ. Trước mắt, phía Nga chỉ định 23 DN VN được phép xuất hàng (do được họ kiểm tra xong). Cá phải được chính DN tổ chức nuôi hoặc có ký hợp đồng ràng buộc với người nuôi (cấm DN gia công sản phẩm bên ngoài); có kho lạnh phù hợp với công suất chế biến.

Cơ quan kiểm soát của Nhà nước phải kiểm tra từ khâu nuôi trồng đến chế biến cũng như khâu vận chuyển xuất khẩu. Giám sát chặt chẽ các quy trình từ đầu vào cho đến đầu ra, tuyệt đối không được tráo hàng...