Nhìn vào điểm chuẩn hai năm gần đây của ngành tiếng Anh tại Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐH Quốc gia TPHCM sẽ thấy ngành tiếng Anh đã bị nhiều ngành thời thượng khác “qua mặt”. Với cùng khối D1, ngành quan hệ quốc tế của trường này có điểm chuẩn năm 2007, 2008 lần lượt là 17, 19; ngành báo chí truyền thông: 18, 19 nhưng ngành tiếng Anh chỉ có 16,5, 17,5. Nhiều trường ĐH ngoài công lập cũng đã phải đóng cửa ngành tiếng Anh hoặc chấp nhận đào tạo chỉ với vài chục sinh viên (SV)/khóa.

Cử nhân tiếng Anh “rớt hạng”

Nếu như năm 2000, Trường ĐH Văn Hiến tuyển được 4 lớp tiếng Anh với 135 SV, thì đến năm 2002, trường chỉ tuyển được một lớp với 41 SV. Những năm sau đó, trường vẫn duy trì mỗi năm một lớp với số SV thưa thớt. Tuy nhiên, liên tiếp trong hai năm 2005, 2006, trường phải đóng cửa ngành này vì quá ít thí sinh nộp hồ sơ. Năm 2007, ngành tiếng Anh của trường phải đổi tên là tiếng Anh kinh thương mới thu hút được 26 SV.

Tại Trường ĐH Hồng Bàng, năm 2008, SV trúng tuyển vào ngành tiếng Anh đã phải chuyển sang các ngành như quản trị du lịch, kế toán ngân hàng... vì thiếu sinh viên để mở lớp.

Bà Nguyễn Thị Mai Bình, Trưởng Phòng Đào tạo Trường ĐH Hùng Vương, cũng thừa nhận tình hình tuyển sinh các ngành ngoại ngữ, trong đó có tiếng Anh, hiện nay rất khó khăn. Bà Bình cho biết thêm sắp tới trường sẽ ưu tiên xét tuyển thí sinh vào ngành này. Chỉ cần đủ điểm sàn là thí sinh có thể trúng tuyển.

Tại một trường chuyên đào tạo ngoại ngữ, tình hình cũng không khá hơn. “Chúng tôi đang rất hồi hộp và lo không tuyển được SV các ngành ngoại ngữ”. GS Bùi Khánh Thế, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học TPHCM, cho biết như vậy về tình hình tuyển sinh tại trường này.  

Chỉ là phương tiện

Lý giải thực trạng này, GS Bùi Khánh Thế cho rằng hiện nay các công ty phỏng vấn tuyển dụng ngoài trình độ ngoại ngữ còn đòi hỏi SV phải có năng lực chuyên môn, do đó giỏi tiếng Anh chỉ là lợi thế chứ không phải yếu tố quyết định khi các em đi xin việc.

Ông Trần Chút, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Văn Hiến, cho rằng ngoại ngữ chỉ là phương tiện chứ không phải nghề nghiệp. Mỗi SV vào giảng đường ĐH đã có một vốn tiếng Anh nhất định và có thể trang bị thêm tiếng Anh ở các khóa học ngắn hạn chứ không nhất thiết phải học chuyên sâu 4 năm ở khoa ngoại ngữ.

Thêm vào đó, các trường ĐH hiện nay cũng tăng tốc gia cố tiếng Anh cho SV với chuẩn đầu ra tiếng Anh phải đạt TOEIC 350-450 điểm. Điều này giúp SV dù không học chuyên ngành tiếng Anh nhưng khi ra trường vẫn đạt một trình độ tiếng Anh theo chuẩn quốc tế. Nhiều SV có ý định du học hoặc học sau ĐH cũng đã trang bị cho mình các chứng chỉ quốc tế TOEFL, IELTS.

Trước tình hình này, nhiều trường ĐH ngoài công lập đã phải tăng thêm “vốn” nghề cho SV ngành tiếng Anh bằng nghiệp vụ thư ký văn phòng, nghiệp vụ sư phạm... để tăng khả năng cạnh tranh.

Nhu cầu cử nhân tiếng Pháp thấp

Ngành tiếng Anh đã như thế, các ngoại ngữ khác càng khó khăn hơn. “Từ khi mở ngành tiếng Pháp đến nay, Trường ĐH Nông Lâm TPHCM chưa bao giờ tuyển đủ SV để mở lớp. Do đó, năm nay trường quyết định dừng tuyển sinh ngành tiếng Pháp”. PGS-TS Huỳnh Thanh Hùng, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm TPHCM, cho biết.

TS Lê Hữu Phước, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐH Quốc gia TPHCM, cũng cho biết trong những năm qua ngữ văn Pháp là một trong những ngành khó tuyển sinh. Gần đây, trường phải gọi thí sinh nguyện vọng 2 cho ngành này. Thạc sĩ Tạ Quang Lâm, Phó trưởng Phòng Đào tạo Trường ĐH Sư phạm TPHCM, cho biết trong năm 2008, chỉ tiêu hai ngành tiếng Pháp, sư phạm và cử nhân tiếng Pháp là 80 SV, nhưng chỉ tuyển được 30 do đó phải nhập hai ngành vào thành một lớp...

Bi đát hơn, nhiều trường ngoài công lập chỉ còn cách đóng cửa ngành học. Bà NguyễnThị Mai Bình kể: “Ngành tiếng Pháp, trường không tuyển sinh được từ 5-6 năm nay nên đã dừng tuyển sinh”. Ông Trần Chút cũng thừa nhận: Dù vẫn mở rộng cửa đón thí sinh, nhưng những năm gần đây trường không nhận được một hồ sơ đăng ký nào vào ngành tiếng Pháp.