Nguội lạnh cảm xúc

Giữa bộn bề cuộc sống hiện nay, dường như cảm xúc của con người đối với tha nhân nguội lạnh đi nhiều, nhường chỗ cho những suy tính mang tính thực dụng hơn.

Có thể lấy chỉ số cảm xúc (Emotional Quotient - EQ) như một thước đo để thấy rằng nhiều nội dung nhân văn của nó vốn có thể “làm cho con người trở nên người hơn” đã không được nhìn thấy rõ ràng. Chẳng hạn như kỹ năng giao tiếp và hòa đồng, kỹ năng ứng xử và kiềm chế, kỹ năng lắng nghe và thấu cảm... Có thể nói, các vụ hành hạ, ngược đãi ở nước ta hay giết người hàng loạt diễn ra ở Mỹ mới đây là hậu quả của tình trạng mất cảm xúc. Nhưng làm thế nào để nuôi dưỡng cảm xúc?

Chính tình yêu thương, sự quan tâm, chia sẻ trong gia đình là thái độ đầu tiên truyền cảm xúc cho mỗi một thành viên. Nhưng không đủ, tình cảm đó cần mở rộng và phải được nhìn thấy chan hòa ở môi trường giáo dục, cơ quan, công ty, xí nghiệp... để ở đó không còn chỗ cho tâm trạng cô đơn hay tuyệt vọng trú ẩn. Chỉ số cảm xúc còn chịu tác động bởi các hoạt động truyền thông mà mức độ đậm nhạt tùy vào cách đặt vấn đề và phương pháp tiến hành. Trên các chương trình truyền hình, có thể thấy những quảng cáo về “thức ăn vật chất”- ảnh hưởng đến chỉ số thông minh (Intelligence Quotient- IQ) gần như áp đảo so với quảng cáo “thức ăn tinh thần”- ảnh hưởng đến chỉ số cảm xúc. Hoàn toàn cần thiết khi các bà mẹ được giới thiệu trung thực nhiều loại sữa để lựa chọn cho con mình. Nhưng cũng cần thiết không kém, thậm chí hơn, khi các cơ quan truyền thông và nhà quảng cáo giúp mọi người tiếp cận với những bản nhạc hay (dù là nhạc cổ điển Tây phương hay các làn điệu dân ca VN) và những quyển sách tốt... để bồi dưỡng tâm hồn, làm thăng hoa cảm xúc.

Những tác dụng không thể chối cãi của âm nhạc đối với đời sống tinh thần con người, đặc biệt là với thai nhi và bệnh nhân, đã và đang được các nhà khoa học đưa ra ánh sáng. Nhưng có lẽ, tác dụng lớn nhất của nó là làm trong sạch tâm hồn, được cảm nhận qua câu nói của một sinh viên Nhạc viện Tchaikovsky (Nga): “Nếu như bên tai tôi lúc nào cũng văng vẳng giai điệu bản Sonata Ánh trăng của Ludwig van Beethoven, thì cả đời tôi không thể làm điều ác”. Còn tác dụng của sách? Vâng, không nghi ngờ gì nữa, sách chính là người thầy vĩ đại và thân thiết của mọi người. Ở đây chỉ xin khái quát sức mạnh của tri thức qua lời nhà vật lý vĩ đại Albert Einstein nói về thần tượng của ông: “Đối với tôi, đại văn hào Dostoievsky là nhà bác học lớn nhất”.

Hãy chung tay đốt lên ngọn lửa lớn của cảm xúc để xua đi sự nguội lạnh, nỗi cô đơn và tuyệt vọng vốn dễ sinh ra thù hận và ghen ghét.