Khai thác bauxite, sản xuất alumina: Động lực phát triển Tây Nguyên

Hội thảo khoa học “Vai trò của công nghiệp khai thác bauxite - sản xuất alumina - nhôm đối với phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên và những yếu tố ảnh hưởng đến môi trường, văn hóa khu vực” do Liên hiệp Các Hội khoa học và Kỹ thuật VN và Bộ Công Thương phối hợp tổ chức vào hôm qua, 9-4, tại Hà Nội.

Tại hội thảo, theo ông Nguyễn Mạnh Quân, Vụ trưởng Vụ Công nghiệp nặng - Bộ Công Thương, nước ta có nguồn tài nguyên bauxite thuộc loại lớn trên thế giới. Trữ lượng xác định và dự báo khoảng 5,4 tỉ tấn, chủ yếu tập trung ở khu vực Tây Nguyên. Đã nhiều năm qua, Tây Nguyên tập trung phát triển tối đa cây công nghiệp nhưng hiệu quả kinh tế còn rất hạn chế, đời sống đồng bào dân tộc còn nhiều khó khăn, hạ tầng cơ sở nghèo nàn... Vì vậy, bauxite được xác định là nguồn lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực, góp phần ổn định tình hình an ninh - chính trị trên địa bàn.

Theo TTXVN, một số ý kiến phát biểu trong hội thảo bày tỏ hoài nghi về tính hiệu quả kinh tế của các dự án phát triển công nghiệp khai thác, chế biến bauxite tại Tây Nguyên, lo ngại về ảnh hưởng đến môi trường, nguồn nước hay nền văn hóa của các dân tộc ở Tây Nguyên. Các ý kiến phản biện này nhận được sự tiếp thu nghiêm túc và đã giải đáp ổn thỏa từ đại diện các cơ quan chức năng, đại diện nhà đầu tư và các chuyên gia trong lĩnh vực này.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải hoan nghênh và đánh giá cao những ý kiến đóng góp của các đại biểu về các vấn đề khoa học, kỹ thuật, kinh tế liên quan đến dự án khai thác bauxite trên thế giới và tại vùng Tây Nguyên của nước ta cùng các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường, xã hội và những biện pháp khắc phục, giảm thiểu tác hại. Phó Thủ tướng khẳng định VN có nguồn tài nguyên bauxite phong phú và có đủ tiềm năng để phát triển ngành công nghiệp khai thác bauxite và chế biến alumina – nhôm nhưng chúng ta không thể phát triển với bất cứ giá nào mà cần phải bảo đảm tính phát triển bền vững. để làm được điều đó cần phải có những giải pháp quản lý chặt chẽ, khoa học.

Phó Thủ tướng chỉ đạo: Cần phải điều chỉnh lại “Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng bauxite giai đoạn 2007-2015, có xét đến năm 2025”, phù hợp với tình hình mới của đất nước, dựa trên những căn cứ, số liệu mới, trong đó cần có báo cáo đánh giá chiến lược về tác động môi trường. Trong giai đoạn trước mắt, khi VN chưa có lợi thế về nguồn điện thì việc chế biến bauxite sẽ hạn chế ở mức sản xuất alumina nhưng vẫn cần có những kế hoạch tiên liệu cho việc sản xuất nhôm tại nước ta.

Các cơ quan chức năng cần phối hợp với nhà đầu tư tiếp tục thực hiện các chiến lược đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, ưu tiên cho con em đồng bào các dân tộc địa phương. Các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh các biện pháp giám sát các giải pháp để hạn chế tối thiểu sự ảnh hưởng đến thiên nhiên, môi trường, văn hóa, xã hội của khu vực Tây Nguyên.