Nhiều sự cố là do nhà thầu dựng hàng rào thiếu an toàn, nhưng cũng có không ít trường hợp do phương tiện giao thông (nhất là xe tải) va quệt làm hàng rào suy yếu khiến người đi sau phải gánh chịu hậu quả khi hàng rào ngã đổ.
“Vật tế thần” của nhà thầu
Trong hồ sơ mời thầu đều có tiêu chí kỹ thuật cho hàng rào đúng quy chuẩn ở công trường thi công. Tương tự, hồ sơ hợp đồng cũng có cùng tiêu chí kỹ thuật cho hàng rào nên nhà thầu có nghĩa vụ phải thực hiện đúng quy cách. Nói là vậy, nhưng các đơn vị dự thầu vẫn cố bỏ giá thấp để trúng thầu cho bằng được, sau đó khi đã thắng thầu thì tìm cách cắt giảm chi phí để duy trì lợi nhuận và hàng rào công trường thi công thường là “vật tế thần” trước tiên cho việc cắt giảm này.
Mặt khác, do nhiều nguyên nhân khác nhau (nhất là do việc di dời công trình ngầm được tiến hành quá chậm), một công trường thường phải tồn tại trong thời gian gấp rưỡi hoặc gấp đôi thời gian bình thường. Thế là hàng rào bị xuống cấp nhiều hơn dự kiến và nhà thầu vẫn cố sử dụng hàng rào xuống cấp từ vị trí này chuyển qua vị trí khác. Rốt cuộc, hàng rào đến mức tơi tả mà nhà thầu vẫn cố duy trì!

Lô cốt trên đường Võ Thị Sáu nơi xảy ra vụ đè người vào ngày 14-3-2009. Ảnh: T. THẠNH
Quản lý Nhà nước lúng túng
Đã có nhiều phương cách khắc phục tình trạng trên nhưng chưa có cách nào hoàn chỉnh. Nhà thầu cũng được khuyến cáo hàn cốt thép ở chân hàng rào làm trụ giằng, nhưng mặt bằng quá chật hẹp không đủ chỗ cho việc này, càng gây thêm vướng víu cho công tác thi công, lại thêm tốn kém thời gian và chi phí khi lắp đặt hàng rào ở vị trí này rồi tháo dỡ và di dời lắp đặt lại ở vị trí khác. Nếu mở rộng khối bê tông chân đế để hàng rào được chắc chắn hơn thì chính khối bê tông phình to thêm này lại gây trở ngại cho giao thông, thậm chí khiến cho xe hai bánh dễ vướng víu.
Sở GTVT TPHCM đã hiểu rõ vấn đề, nên vào cuối năm ngoái đã ban hành quy chuẩn hàng rào mới (theo Quyết định số 2464/QĐ-SGTVT). Không rõ người chấp bút thế nào mà các nhà thầu phản ánh khá đúng lý rằng thiết kế của Sở GTVT có khiếm khuyết, khiến cho kiểu hàng rào của sở còn yếu hơn kiểu hàng rào do nhà thầu lắp đặt! Tháng 2 vừa qua, Sở GTVT lại ban hành quy chuẩn hàng rào mới phiên bản thứ hai (theo Quyết định số 292/QĐ-SGTVT) nhưng các nhà thầu vẫn chê bai. Hai lần thiết kế hàng rào đã được Sở GTVT ban hành nhưng vấn đề vẫn chưa được giải quyết xong xuôi.
Một đại diện tư vấn giám sát của một dự án ODA trọng điểm tâm sự rằng tư vấn rất khổ tâm khi cứ mãi nhắc nhở, đôn đốc nhà thầu lắp đặt hàng rào an toàn mà tình trạng không được cải thiện. Cuối cùng, tư vấn giám sát phải dùng đến hạ sách là cắt tiền chi trả cho công tác an toàn, trong khi thật ra rất muốn nhà thầu có đủ lợi nhuận để họ làm cho tốt. Thanh tra Sở GTVT đã ra nhiều quyết định phạt tiền đối với hàng rào thiếu an toàn, nhưng kết quả răn đe không được như mong muốn.
Bài học đắt giá
Đến khi một hàng rào ngã đổ khiến cho một người bị thương nặng, cần được giải phẫu rồi phải bó bột. Nhà thầu được chỉ thị phải trả mọi chi phí y tế cho nạn nhân, chi phí cho người nhà chăm sóc, đền bù mất thu nhập... Cùng lúc, tư vấn ra lệnh đình chỉ thi công cho đến khi nhà thầu khắc phục xong các khuyết điểm. Tai nạn này khiến cho nhà thầu chịu thiệt hại khá nhiều, chỉ vì một tấm hàng rào ngã đổ.
Từ tai nạn này, nhà thầu thấy rằng chịu bỏ chi phí ban đầu cho hàng rào an toàn thì đỡ tốn kém hơn là khi hàng rào thiếu an toàn gây sự cố. Nhà thầu này nghĩ ra cách hàn hai ống lồng để lồng vào đó một khoen neo gắn kết hai mảnh hàng rào với nhau. Cách thức này ít tốn kém mà xem ra khá vững chắc, lại dễ tháo ra và ghép lại khi phải di chuyển hàng rào đến vị trí công trường mới. Để bảo đảm hàng rào trụ vững trong mùa mưa dông, sẽ cần 3 hoặc 4 thay vì 2 khoen neo hiện giờ cho mỗi đường ghép.
Cũng có một ý kiến từ một nhà thầu khác: Thay vì dựng hàng rào bằng những tấm tôn liền lạc, nên xen kẽ với lưới kẽm B40. Mục đích là để giảm áp suất gió đè nặng lên bề mặt hàng rào, giống như việc cuốn cánh buồm lại khi có gió to để buồm khỏi rách hoặc cột buồm khỏi gãy.
Bình luận (0)