Hóa chất độc hại tại chợ Kim Biên: Các cơ quan quản lý bất lực

Tiếp xúc với lãnh đạo một số đơn vị liên quan trực tiếp đến công tác quản lý kinh doanh hóa chất tại chợ Kim Biên và khu vực xung quanh, chúng tôi ghi nhận là không ai phủ nhận trách nhiệm của đơn vị mình. Thế nhưng, điều cần quan tâm là công tác quản lý của các đơn vị hiện rất hạn chế và đặc biệt là đơn vị nào cũng... kêu khó.

Cơ quan quản lý kêu... khó

Ông Lê Xuân Đài, Chi cục phó Chi cục QLTT TPHCM, cho biết cách đây 2 năm, QLTT TPHCM đã huy động tổng lực để kiểm tra các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất với số lượng lớn để chấn chỉnh tình hình. Gần đây các đội cũng đã kiểm tra, xử lý vài vụ kinh doanh, vận chuyển hóa chất vi phạm. Tuy nhiên, cái khó của việc quản lý mặt hàng này là mạnh ai nấy kinh doanh, việc cấp phép tràn lan, không có quy định cụ thể về mặt hàng này. Việc xử lý hành chính hiện nay vẫn còn quá nhẹ chưa đủ sức răn đe...

Ông Ngô Văn Tùng, đội trưởng Đội QLTT 5B (thuộc QLTT TPHCM), kêu: Trên 10 hộ kinh doanh hóa chất tại chợ Kim Biên đã được sắp xếp lại, họ chỉ được phép kinh doanh hóa chất dùng trong thực phẩm, nghiêm cấm kinh doanh hóa chất công nghiệp, hàng hóa bày bán phải có hóa đơn, chứng từ; được dán nhãn phụ ghi rõ công dụng, nguồn gốc, hạn sử dụng, đơn vị nhập khẩu, đơn vị phân phối...

Tuy nhiên, việc họ kinh doanh lén lút các mặt hàng không được phép thì rất khó phát hiện. Đối với các hộ kinh doanh dọc theo hai tuyến đường bên hông chợ hiện nay vẫn còn phức tạp, công tác kiểm tra, kiểm soát gặp nhiều khó khăn. Vấn đề cấp giấy phép hiện nay cũng không cụ thể, rõ ràng.

Sở Kế hoạch – Đầu tư hoặc UBND các quận, huyện cấp phép cho doanh nghiệp, hộ cá thể kinh doanh hóa chất cũng ghi chung chung là hương liệu chứ không phân biệt loại dùng trong công nghiệp hay thực phẩm, hoặc cấp phép kinh doanh hóa chất chứ không quy định rõ ràng hóa chất công nghiệp hay hóa chất thực phẩm nên khi kiểm tra, xử lý cũng khó.

Chiều 26-5, trao đổi với phóng viên Báo NLĐ, ông Tôn Quang Trí, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, than: Hiện nay vẫn chưa có quy định nào dành cho chợ chuyên kinh doanh hóa chất cũng như chưa có quy định chế tài về việc kinh doanh hóa chất độc hại (chỉ có quy định về đăng ký khi sử dụng, lưu trữ hóa chất nguy hiểm) cho nên khi kiểm tra, xử lý cũng gặp khó khăn.

Một cán bộ quản lý 18 ngành hàng

Trao đổi với chúng tôi, bà Lưu Thị Kim Nhung, Trưởng Ban Quản lý chợ Kim Biên, cho biết: Cả khu vực chợ hiện chỉ có một cán bộ chuyên trách quản lý 18 ngành hàng đăng ký kinh doanh. Với danh mục dài dằng dặc tên các hóa chất cấm buôn bán là quá sức với một cán bộ quản lý, bởi chỉ đọc và hiểu là chất gì đã khó, đằng này hóa chất thường được người bán gọi bằng tên tắt mà chỉ có họ mới hiểu.

Chưa kể trường hợp hóa chất độc hại được dán nhãn là những hóa chất được phép bán, bằng mắt thường quản lý chợ không thể nào phân biệt được. Mặc dù ngành hàng mà các tiểu thương đăng ký kinh doanh là hương liệu thực phẩm, tuyệt đối không được bán hóa chất công nghiệp nhưng họ vẫn lén lút buôn bán bằng nhiều cách như nhận tiền trước rồi đi nơi khác lấy hàng ra giao. Ban quản lý chợ không quản nổi.

Không kiểm soát được hàng bán chui

Theo bà Lưu Hồng Đào, Chủ tịch UBND phường 13, quận 5 – phường tập trung đông đúc các cửa hàng kinh doanh hóa chất các loại, trên địa bàn phường có tổng cộng 12 hộ kinh doanh hóa chất thực phẩm (bao gồm cả công ty, chi nhánh công ty và các hộ kinh doanh cá thể).

Cũng theo bà Đào, mỗi khi phối hợp với phòng y tế quận, QLTT kiểm tra thì còn có thể phát hiện, xử lý vi phạm liên quan đến chất lượng hàng hóa, nếu chỉ có cán bộ phụ trách kinh tế của phường đi kiểm tra thì chỉ có thể kiểm soát phòng cháy chữa cháy, vệ sinh bằng mắt thường. Đó là chưa kể kho chứa hóa chất của các hộ kinh doanh tại đây nằm ở địa bàn khác.

Theo ông Nguyễn Gia Hòa, Phó trưởng Phòng Kinh tế quận 5, tuy thường xuyên kiểm tra nhưng không thể kiểm soát hết được, nhất là các trường hợp bán chui. Ông Hòa cho rằng không thể “dẹp” tình trạng kinh doanh hóa chất độc hại, không nguồn gốc xuất xứ nhưng nếu tích cực kiểm soát sẽ đưa hoạt động bán buôn vào quy củ. Muốn vậy, các đoàn kiểm tra của quận, liên ngành phải kiểm tra mỗi ngày. Nhưng đây là vấn đề không dễ thực hiện.