Chủ động thương lượng để hạn chế tranh chấp

Tăng ca triền miên, thu nhập vẫn thấp

Từ đầu tháng 4-2009, khi một số DN dệt, may, da, giày  có đơn hàng trở lại thì cũng là lúc công nhân (CN) phải đối diện với áp lực tăng ca. Điều đáng nói là dù phải làm việc cật lực nhưng thu nhập của CN lại không được cải thiện. Nhiều CN Công ty TNHH Kim Đức (huyện Hóc Môn - TPHCM) bức xúc: “Hai tháng nay, công ty buộc CN tăng ca rất nhiều, có hôm đến 22 giờ. Dù phải làm việc cả 4 ngày chủ nhật trong tháng nhưng thu nhập chưa đến 2 triệu đồng. Trong khi đó, chất lượng bữa ăn quá kém (3.500 đồng/suất) khiến CN ngất xỉu khi tăng ca”.

Đại diện Ban Giám đốc Công ty TNHH Giày Gia Định (đứng) đang đối thoại với tập thể công nhân.  Ảnh: V.Tùng

Tại Công ty TNHH Giày Gia Định, liên tục 2 tháng qua, hơn 400 CN cũng miệt mài tăng ca 4 giờ/ngày nhưng thu nhập chỉ đạt 1,6 triệu đồng/người/tháng. Không chịu nổi, CN đã ngừng việc đòi tăng lương. Gần nửa ngày “mặc cả”, công ty mới đồng ý nâng lương cho CN. Còn tại Công ty  Ampfield (KCN Tân Bình- TPHCM), thu nhập bình quân của 270 CN chỉ khoảng 1,35 triệu đồng/người/tháng, trong khi họ phải tăng ca mỗi tuần 4 ngày, mỗi ngày  từ 2 đến 3 giờ. Sau 3 ngày CN ngừng việc, cuối tuần qua, giám đốc mới quyết định nâng lương cho CN thêm 6% kể từ tháng 6-2009.

Chi phí gia tăng, công nhân thêm vất vả

Qua khảo sát của chúng tôi, từ giữa tháng 4-2009, giá phòng trọ (3-4 người/phòng) ở các quận, huyện ven TP đã đồng loạt tăng từ 400.000 đồng lên 450.000 đồng/phòng. Chưa kể, nhiều nơi, CN phải trả tiền điện, nước cao hơn nhiều lần so với quy định. Theo thống kê của LĐLĐ TPHCM, chi phí dành cho sinh hoạt của CN tăng từ 12% đến 21%.  Điều này đã khiến cho đời sống của CN càng thêm khốn khó.

Trước tình hình đó, thay vì chia sẻ, một số chủ DN lại cắt xén thu nhập của CN. Điển hình như tại Xí nghiệp II, Công ty TNHH Thương mại Hải Vinh, chủ DN đã cắt tiền trợ lương từ 10.000 đồng/người/ngày xuống còn 5.000 đồng/người/ngày. Nhiều CN đã gắn bó với DN gần chục năm ngao ngán: “Khi DN khó khăn, CN sẵn lòng chia sẻ. Song DN lại không chia sẻ khó khăn với chúng tôi”. Chính vì thế, hơn 1.000 CN đã ngừng việc phản đối. Nhiều CN Công ty TNHH Minh Phát (quận Thủ Đức - TPHCM) cho biết họ không đủ sống với đồng lương mà công ty trả.

Đối thoại cởi mở

Hiện nay, kinh tế đã có dấu hiệu phục hồi, nhiều DN đã có đơn hàng đến hết năm 2009, thậm chí sang năm 2010. Tuy nhiên, nhiều DN đang đứng trước nguy cơ thiếu nghiêm trọng nguồn lao động vì TPHCM không còn sức hấp dẫn: Giá cả đắt đỏ, điều kiện sống khó khăn, tiền lương thấp không bảo đảm cuộc sống. Cán bộ CĐ một DN tại KCX Linh Trung I nhìn nhận: “Nếu như DN vẫn kêu thiếu lao động mà không chủ động chăm lo, cải thiện điều kiện sống, làm việc của người lao động thì sẽ không bao giờ khắc phục được tình trạng này, đồng thời lại tiềm ẩn mầm mống tranh chấp”.

Trước tình hình này, ngày 3-6, LĐLĐ TPHCM đã chỉ đạo CĐ các KCX-KCN TP; LĐLĐ các quận, huyện tăng cường nắm bắt diễn biến tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng của CN; kịp thời hướng dẫn CĐ cơ sở đề xuất với chủ DN những biện pháp chăm lo, cải thiện đời sống, việc làm, thu nhập cho CN; kiên trì thương lượng để chủ DN chấp nhận những đòi hỏi chính đáng của CN. Ông Trần Thanh Hải, Phó Chủ tịch Thường trực LĐLĐ TPHCM, nhấn mạnh: “Kinh nghiệm cho thấy tranh chấp chỉ xảy ra khi những bức xúc của người lao động không được giải tỏa kịp thời. Chính vì vậy, giải pháp thương lượng, đối thoại cởi mở, thẳng thắn trước, trong và sau tranh chấp được LĐLĐ TP đặc biệt chú trọng trong chỉ đạo các cấp CĐ khi tham gia giải quyết tranh chấp, ổn định quan hệ lao động”.