Trong khi đó, ai cũng biết tình hình hoạt động của hệ thống kinh doanh xăng dầu nội địa hàng chục năm nay là quy trình khép kín về mặt thông tin. Thỉnh thoảng, nội bộ ngành xăng dầu “xì” ra những thông tin tiêu cực trong các khâu nhập khẩu, vận chuyển, bơm rót và phân phối tiêu thụ... Dù vậy, ảnh hưởng của những tiêu cực này đến hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành như thế nào cũng không ai được biết.

Dư luận càng băn khoăn hơn về cơ chế phê duyệt giá của liên bộ Tài chính – Công Thương. Căn cứ vào đâu, cơ sở nào để phê duyệt tăng hay giảm giá bán lẻ các mặt hàng xăng, dầu một khi toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp đều được báo cáo từ phía doanh nghiệp mà không có sự kiểm tra, giám sát, đánh giá khách quan từ các cơ quan chức năng hữu quan?

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Thanh tra Chính phủ điều chỉnh kế hoạch thanh tra năm 2009, trong đó, tạm dừng thanh tra Tổng Công ty Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex VN) - doanh nghiệp chiếm thị phần lớn nhất trong thị trường kinh doanh xăng dầu nội địa. Điều đó dường như tiếp tục duy trì được ưu thế khép kín vốn có của ngành để tiếp tục đòi hỏi tăng giá mỗi khi doanh nghiệp muốn.

Cần hiểu rằng yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ hoàn toàn phù hợp trong bối cảnh chung của nền kinh tế đang gặp khó khăn hiện nay. Các doanh nghiệp lớn, các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước chủ chốt cần được tạo điều kiện để tập trung tháo gỡ, vực dậy hoạt động sản xuất, kinh doanh ở hầu hết các lĩnh vực. Ngưng thanh tra không đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu tiếp tục mập mờ về tình hình sản xuất, kinh doanh, về hạch toán thu chi, về lợi nhuận hằng năm và mấu chốt là về giá bán lẻ.

Vấn đề công bằng, minh bạch và cân bằng quyền lợi giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng là đòi hỏi bức thiết của xã hội, cần phải được thực thi một cách nghiêm túc, trước hết là trong lĩnh vực xăng dầu.