Chăm tốt, rốn mau lành

Lời khuyên quan trọng nhất trong việc chăm sóc rốn là cần giữ cuống rốn khô và sạch cho đến khi rốn rụng. Nếu cần thì đi khám bệnh và tuân thủ đúng hướng dẫn của cán bộ y tế, không thể đắp thoa bất cứ thứ gì theo lời của người chung quanh chỉ vẽ.

Trước hết, người mẹ hoặc người chăm sóc trẻ cần biết những điều liên quan đến rốn, một "cửa ngõ" quan trọng của trẻ sơ sinh và cách chăm sóc đúng.

Dây rốn

Dây rốn nối bào thai với bà mẹ qua bánh nhau từ tuần lễ thứ sáu của thai kỳ cho đến lúc sanh. Là con đường sống, dây rốn cung cấp oxy, chất bổ dưỡng cho bào thai phát triển, và mang đi các chất thải trong bụng mẹ.

Lúc sanh, bởi vì trẻ sơ sinh có khả năng thở, bú và tiêu tiểu nên dây rốn trở nên không cần thiết, vì vậy, nó được kẹp và  cắt ngay sau sanh. Bởi vì không có dây thần kinh trong dây rốn, khi cắt rốn, trẻ sơ sinh không có cảm giác đau. Cuống rốn là phần còn lại sau khi dây rốn được cắt tại phòng sanh

Điều quan trọng là chăm sóc đúng cách phần cuống rốn còn lại này cho đến khi cuống rốn lành và rụng - thường là khoảng hai tuần sau sanh. Cuống rốn sẽ đổi màu từ màu vàng xanh sang màu đen khi khô teo.

Chăm sóc rốn bé sơ sinh tại nhà

Trong ngày đầu sau sanh, thường sau khi tắm bé, nhân viên y tế bôi dung dịch sát trùng lên cuống rốn để giảm nguy cơ nhiễm trùng. 

Hai mươi bốn giờ sau sanh, khi mặt cắt rốn khô, có thể tháo kẹp rốn an toàn khỏi cuống rốn. Nên tháo kẹp rốn tại bệnh viện, trước khi trẻ sơ sinh được xuất viện về nhà. Kẹp rốn có thể kẹt trong khi thay tả tại nhà và có thể bị kéo giật lên, gây tổn thương chân rốn. 

Các bác sĩ cho phép che phủ rốn bằng một lớp gạc vô khuẩn không gòn trong 1 – 2 ngày đầu.  Có nhiều nghiên cứu cho thấy bôi dung dịch cồn 70 độ lên rốn mỗi ngày có thể làm chậm rụng rốn. Cần theo sự hướng dẫn của bác sĩ.

Giữ cho cuống rốn khô, để hở, cho phép cuống rốn tiếp xúc với không khí giúp cuống rốn mau khô. Quấn tả phía dưới rốn. Sau khi trẻ tiêu, tiểu cần thay tả ngay.

Khi rốn chưa rụng, tránh không đặt trẻ vào thau tắm, dùng khăn nhỏ mềm lau người trẻ. Sau khi lau người trẻ, dùng que gòn lau chân rốn trẻ (Hình).

  
Khi rốn rụng, có thể nhúng trẻ vào thau tắm. Một ít máu khô dính ở chân rốn có thể bình thường.

Khi nào cần mang trẻ đi khám

Khi trẻ sơ sinh sốt, cần mang trẻ đi khám ngay. Có một số tình huống bệnh liên quan đến rốn cần mang trẻ đi khám

Nhiễm trùng rốn: Nếu thấy dấu hiệu đỏ, nóng, sưng hoặc ấn đau vùng da quanh rốn, hoặc có nhiều dịch tiết quanh chân rốn, đặc biệt có mùi hôi, cần mang trẻ đi bệnh viện khám ngay. Đây là trường hợp trẻ bị nhiễm trùng rốn và vùng da quanh rốn, có thể nguy hiểm, cần được điều trị tại bệnh viện.

U hạt rốn: Nếu chân rốn rỉ dịch vàng kéo dài, nhưng trẻ không nóng sốt, không kèm dấu hiệu sưng, nóng, đỏ hoặc đau khi ấn vùng da quanh rốn, có thể trẻ bị u hạt rốn. 

U hạt rốn là bệnh lý thường gặp và có thể điều trị được. Tại bệnh viện, u hạt rốn được điều trị với nitrate bạc. 

Rỉ máu rốn kéo dài: Nếu chân rốn rỉ máu nhiều và kéo dài, có thể là dấu hiệu của bệnh lý đông máu, cần đi khám bác sĩ.

*** Bạn có thắc mắc, lo lắng gì về sức khoẻ của mình và người thân, hãy mạnh dạn tâm tư cùng các bác sĩ, chuyên gia cộng tác với NLĐO qua tinhyeutoam@nld.com.vn hoặc loanphuong@nld.com.vn