Hai mặt của vấn đề

Thứ Bảy, 27/06/2009 00:53

Ngày 1-7 tới đây, Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi) sẽ có hiệu lực thi hành trên cả nước. Việc triển khai thực hiện tuy thiếu đồng bộ (chưa có nghị định xử phạt mới mà vẫn áp dụng Nghị định 146), song điều đó cũng cho thấy đòi hỏi cấp bách của một chiến dịch mới để lập lại trật tự giao thông.

Trong chiến dịch này, xã hội mong đợi sự chuyển biến rõ nét về ý thức của người đi đường và năng lực tổ chức, điều hành giao thông- hai vấn đề cốt lõi của giao thông đường bộ nhưng gần như chưa rõ lối ra.

Ý thức của một bộ phận lớn người tham gia giao thông quá kém! Đó là lời than phiền muôn thuở của dư luận và cũng là câu trả lời đầu tiên cho nhiều trường hợp tai nạn giao thông, kẹt xe và những thói hư tật xấu khác trên đường. Mà thật, không thể tưởng tượng được rằng sau hơn 34 năm đất nước thống nhất, ở những TP lớn như Hà Nội, TPHCM... người ta vẫn ngày ngày nhìn thấy nhiều người đi đường nhởn nhơ vượt đèn đỏ, dừng xe không đúng vạch quy định, băng qua đường như đi chợ hoặc bóp còi xe vô tội vạ, khạc nhổ, lạng lách, lấn ép người khác. Tất cả trở thành thách thức đối với nỗ lực xây dựng một xã hội văn minh.


Loại ý thức xa lạ, tồn tại dai dẳng đến mấy thập niên kia chỉ có thể được giải thích là do lỗ hổng dân trí trong xã hội mà giáo dục học đường đóng vai trò chính. Nói cách khác, nền tảng ý thức chỉ có thể được hình thành khi những bài học nhập môn về văn hóa giao thông ngấm vào máu.


Bên cạnh vấn đề ý thức, năng lực tổ chức, điều hành giao thông của các nhà chức trách cũng là một vấn đề gai góc không kém.


Hãy xem đường sá hiện nay như thế nào? Do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân thiếu dự báo chiến lược, đường sá các loại mở ra ì ạch, nhiều dự án đang nằm trên giấy. Đường phố càng lúc càng chật hẹp, riêng TPHCM mỗi ngày có thêm khoảng 100 ô tô và 1.000 xe máy hòa vào dòng xe cộ vốn đã dày đặc. Quá trình “xâm thực” từng giờ này gây lo ngại sâu sắc trong xã hội nhưng dường như không thấy phản ứng nhanh từ những đơn vị, cá nhân có trách nhiệm. Đã vậy, trong điều kiện nhiều loại xe cùng lưu thông cộng với không ít yếu tố ngẫu nhiên trên đường (chó, mèo chạy rông, người đi bộ tùy tiện, cây đổ...), những sai phạm ngoài ý muốn ngày càng nhiều hơn. Rõ ràng, ý thức tự giác bị tấn công không chỉ từ một phía.


Điều đáng lo hơn cả là trước các hành vi sai trái ngoài đường, những người có ý thức-tất nhiên là chiếm số đông-hầu hết giữ thái độ thụ động và ngày càng nhẫn nhịn. Đơn giản vì theo họ, pháp luật thường là không ở bên họ lúc hữu sự-lúc mà người ngay dễ trở thành nạn nhân, trắng đổi thành đen chỉ trong tích tắc va chạm! Đó là những trải nghiệm khó chịu mà chỉ có người đi xe máy mới thường gặp.


Xét về tác động tiêu cực đối với xã hội, tình trạng giao thông ở các TP lớn hiện nay đã trở thành vấn đề quốc gia đại sự, rất cần đặt lên bàn nghị sự của Quốc hội.


Dù không thể giải quyết cái gốc của vấn đề, vẫn hy vọng chiến dịch lập lại trật tự giao thông tới đây sẽ tạo ra xung lực mới trong xã hội, ý thức mới trong người dân và thái độ trách nhiệm mới trong tổ chức, điều hành giao thông.

Cao Tuấn
[Quay lại]