Với tình trạng lao động nước ngoài không phép tại một số địa phương, cách xử lý của chúng ta cũng chưa triệt để chỉ vì chưa có thông tư hướng dẫn rõ ràng. Khoản 3 điều 16 Nghị định 113/CP quy định: “Xử phạt bằng hình thức trục xuất đối với lao động nước ngoài nếu làm việc tại VN từ 3 tháng trở lên mà không có giấy phép hoặc sử dụng giấy phép lao động đã hết thời hạn”. Điều 37 của nghị định này cũng quy định: “Bộ trưởng Bộ LĐ-TB-XH có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra việc thi hành nghị định này”. Thế nhưng trong Thông tư số 12 ban hành năm 2005 hướng dẫn thi hành Nghị định 113/CP, Bộ LĐ-TB-XH đã “quên” hướng dẫn thi hành khoản 3 điều 16 Nghị định 113/CP. Mặt khác, hệ thống pháp luật hiện hành lại không có quy định nào cho phép Bộ LĐ-TB-XH trục xuất lao động nước ngoài không có giấy phép lao động và Bộ LĐ-TB-XH cũng không có thẩm quyền “hướng dẫn” cho ngành công an hay tòa án trục xuất như quy định tại Nghị định 113/CP!
Còn có thể kể ra hàng loạt dẫn chứng tương tự trên nhiều lĩnh vực để cho thấy luật ban hành nhiều nhưng vẫn còn chậm đi vào đời sống. Đến nay, vẫn còn gần 70 văn bản hướng dẫn thi hành luật chưa được ban hành, trong khi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã nêu rõ: Khi trình dự thảo luật thì phải trình kèm theo các văn bản hướng dẫn thi hành. Chủ tịch Quốc hội (QH) Nguyễn Phú Trọng cũng từng đề nghị phải cải tiến quy trình làm luật, tránh tình trạng luật “khung”, luật “ống”. Việc Chính phủ đang “nợ” các nghị định có trách nhiệm của QH trong việc giám sát hoạt động của Chính phủ.
Nếu QH nghiêm khắc hơn khi thông qua luật hẳn tình trạng trên đã không xảy ra và kéo dài như lâu nay. Mặt khác, khi làm luật cần chi tiết, điều luật phải dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện để không phải chờ nghị định và chấm dứt quan niệm cho rằng QH thông qua luật khung, còn chi tiết thế nào thì để Chính phủ làm. Theo ông Phan Trung Lý, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH, trọng tâm làm luật nên chuyển về cho Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của QH. Mọi vấn đề phải được xử lý, giải quyết hết ở các cơ quan của QH. Thời gian trên hội trường họp toàn thể QH chỉ để quyết định thông qua hay không thông qua.
Nếu không sớm khắc phục, tình trạng này sẽ còn tiếp diễn làm ảnh hưởng đến sinh hoạt xã hội và quản lý xã hội. Hơn nữa, VN đã là thành viên của WTO và các quan hệ được giải quyết trên các điều luật, do đó Chính phủ phải đốc thúc các bộ, ngành liên quan sớm trình các dự thảo nghị định và ban hành thông tư để việc vận dụng luật được đồng bộ và thông suốt, không để kéo dài tình trạng ách tắc hoặc thiếu khả thi.