Cần một chút tình

Sau gần một giờ xét hỏi, cuối cùng, ông P.C.L, cha của bị hại P.A.Q, đồng ý rút đơn kháng cáo đòi thay đổi tội danh và tăng hình phạt đối với 3/4 bị cáo trong vụ án giết người. Lý do ông đưa ra cũng thật đơn giản: “Tôi không hiểu pháp luật, chỉ làm đơn theo những gì mình nghĩ và bức xúc. Tuy nhiên, qua phân tích của HĐXX và nhất là lời hứa của gia đình các bị cáo, tôi đồng ý rút đơn kháng cáo. Thật ra, điều chúng tôi cần chỉ là một chút tình, là sự hối lỗi và thiện chí của họ...”. Vị chủ tọa gật đầu. Ông cho mời cha mẹ của các bị cáo lên, phân tích về tội lỗi của các bị cáo; sai sót của các bậc phụ huynh khi không đến chia sẻ, hỏi thăm gia đình bị hại; việc nên làm sau phiên tòa hôm nay... Họ cúi đầu lắng nghe rồi ngại ngần tiến đến bắt tay, líu ríu nói lời xin lỗi ông P.C.L. Cánh cửa phòng xử án A của Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TPHCM khép lại cũng là lúc người thân bị cáo và bị hại đưa nhau ra căng tin tòa án uống nước để thăm hỏi và nói lời xin lỗi.

Một giờ trước đó...

- Tôi đề nghị chuyển sang tội danh giết người đối với ba bị cáo Thái Ngọc Thảo, Châu Tấn Kiệt, Nguyễn Văn Đạt vì không đơn giản là họ chỉ phạm tội gây rối trật tự công cộng và không tố giác tội phạm - ông P.C.L gay gắt nói.

Hôm nay, ông đến tòa cùng con gái và con rể, không có luật sư cũng không biết khái niệm đồng phạm trong vụ án giết người là như thế nào nhưng vì quá đau xót trước cái chết oan uổng của con trai và không đồng tình với một vài điểm ở bản án sơ thẩm, ông quyết liệt tranh luận đến cùng. Theo ông, cả ba bị cáo cùng với Nguyễn Đức Thắng rủ nhau đi đánh anh Q. Kẻ đứng ngoài cảnh giới, người cùng tham gia đánh, tạo cơ hội cho Thắng đâm chết nạn nhân. Nếu không có họ, dễ gì Thắng dám ra tay, anh Q. đã không chết. Thắng phạm tội giết người thì các bị cáo khác cũng đóng vai trò đồng phạm. Khẽ khàng, từ tốn, đại diện VKSND Tối cao phân tích với ông: “Đồng phạm trong vụ án giết người là phải cùng chung ý chí, hành động hoặc giúp sức về mặt tinh thần, hung khí... Các bị cáo cùng đi với Thắng nhưng không ai biết Thắng đem theo dao bấm. Đến nơi, Đạt, Kiệt chỉ đứng bên ngoài, Thảo có đánh nhau với anh Q. nhưng không gây thương tích gì. Khi Thắng đâm anh Q., Thảo đang bị ngã nằm dưới đất. Đâm anh Q. xong, trên đường tháo chạy, Thắng mới nói cho cả nhóm biết. Hơn nữa, trong bản kết luận giám định pháp y, anh Q. chết do vết đâm trí mạng vào ngực gây thủng tim chảy máu, ngoài ra trên thân thể bị hại không có vết thương nào khác. Cấp sơ thẩm nhận định Thắng phạm tội giết người và xử phạt tù chung thân; Đạt, Kiệt tội không tố giác tội phạm và phạt mỗi bị cáo 1 năm 6 tháng 2 ngày tù; Thảo tội gây rối trật tự công cộng, phạt 1 năm 8 tháng tù là đúng người đúng tội...”.

Ông L. vẫn lắc đầu. Hỏi ông nếu về tội danh không thay đổi, ông còn đề nghị tăng hình phạt với các bị cáo hay không? Lưỡng lự một hồi lâu, ông nói: “Quan trọng là xử đúng người, đúng tội. Còn thì... Dù sao, các bị cáo vẫn còn trẻ, tương lai còn ở phía trước, họ ở tù lâu hơn, con tôi cũng không sống lại được. Nhưng mà, từ khi con tôi nằm xuống đến nay, gia đình các bị cáo không một lời thăm hỏi, thắp một nén nhang...”. Trước vành móng ngựa, các bị cáo cúi đầu, xoắn hai bàn tay vào nhau, bối rối. Sau lưng họ, các bậc phụ huynh đang hồi hộp, lo lắng nghe từng lời nói của ông L. cũng cúi gằm mặt... Có lẽ hiểu ra vấn đề, vị chủ tọa bắt đầu công việc hòa giải. Phiên tòa phúc thẩm đình chỉ xét xử vụ án vì đại diện bị hại đồng ý rút kháng cáo.

Ở căng tin...

Những mái đầu muối tiêu, những gương mặt sạm đen bởi nắng gió và lam lũ ngồi lại cùng nhau. Người đàn ông đại diện cho các gia đình bị cáo mở lời: “Bây giờ có nói đến mấy thì chúng tôi cũng thiếu sót quá đỗi. Đúng là sau khi vụ án xảy ra, chúng tôi ở quê nghe chuyện quá bất ngờ nên không biết phải tính sao. Rồi sau đó cơm áo gạo tiền, luẩn quẩn với chuyện của tụi nó hết cả thời gian, suy nghĩ... Nói anh nghe vậy không phải để thanh minh, bởi nghèo tiền, nghèo bạc lẽ nào nghèo cả một tiếng nói? Nhưng quả thật là lòng lúc nào cũng trĩu nặng, không yên... Bây giờ xin anh hãy tha lỗi cho chúng nó và cả cho chúng tôi. Bất cứ giá nào, chúng tôi sẽ thu xếp về quê anh một chuyến, thắp cho cháu Q. nén nhang tạ lỗi...”. Nhấp một ngụm nước, ông L. trút nỗi lòng: “Vợ chồng tôi chỉ có thằng con trai duy nhất lại chết oan uổng như thế... Từ khi cháu mất đến nay, không ai trong gia đình các anh chị đến hỏi thăm, hàng xóm không biết cứ nghĩ con chúng tôi gây nên tội lỗi gì mới bị đâm chết... Đau lắm chứ! Gia đình tôi cũng nghèo lắm. Tiền bạc cũng rất cần nhưng không mua được sinh mạng con người. Nay các anh chị đã nói thế, tôi xin nhận. Khi nào các anh chị thu xếp được, điện thoại cho tôi một tiếng... Về đó, trước là các anh chị thắp cho cháu nén nhang, sau là ăn với vợ chồng chúng tôi một bữa cơm, cùng động viên nhau trong cuộc sống. Chỉ thế thôi, tôi không đòi hỏi hay yêu cầu gì hơn...”. Các bên nhìn nhau, nhẹ nhõm như vừa trút được gánh nặng ngàn cân.

***

Tôi nhận ra rằng không phải lúc nào ở tòa án cũng chỉ có sự căm hận, sự vô tình đến tàn nhẫn trước nỗi đau của người khác hay sự tính toán việc bồi thường bằng những con số cụ thể một cách lạnh lùng... Đôi khi chỉ cần biết nghĩ cho người một chút bằng tấm lòng chân thành, thiện ý và bao dung, mọi nỗi đau, lòng căm hận sẽ được xoa dịu, hóa giải. Bởi suy cho cùng, tất cả mọi thứ trên đời rồi cũng sẽ qua đi, còn chăng là tình và nghĩa giữa người với người...