Yếu, làm sao ra gió!

Dù thời trang VN được đánh giá là có đẳng cấp trong khu vực nhưng ấn tượng trong thiết kế thời trang mới chỉ ở tính sáng tạo mà thiếu hẳn yếu tố tiêu dùng. Những ý tưởng cấp tiến của nhà thiết kế và nhu cầu thụ hưởng thời trang của người tiêu dùng  lại không gặp nhau.

Chạy theo xu hướng bằng mọi giá

Nhận thức được nhược điểm này,  một đội ngũ nhà thiết kế trẻ, năng động hơn đã cố gắng dung hòa sự sáng tạo và ứng dụng cho các mẫu thiết kế của mình.  Đó là những bộ sưu tập được thực hiện bám sát với xu hướng thời trang thế giới.

Tuy nhiên, mặt khác, nỗi ám ảnh về xu hướng lại dẫn đến những sai lầm tai hại. Nhà thiết kế Minh Hạnh nói: “Kinh nghiệm chưa nhiều và bản lĩnh tiếp nhận thông tin chưa cao, nhiều nhà thiết kế trẻ không ngần ngại sao chép ý tưởng của nước ngoài với mong muốn có thể tạo ấn tượng cho tên tuổi của mình”. Hệ quả là những bộ sưu tập sao chép này gây nên một làn sóng bất bình từ dư luận.

Thời gian gần đây, thông tin về việc nhà thiết kế trẻ khá nổi tiếng H.H có bộ sưu tập gần như nguyên xi với những mẫu của nhà thiết kế tên tuổi Zuhair Murad khiến cho công chúng quan tâm đến thời trang bàng hoàng. Bởi trước đó, bộ sưu tập rất tinh tế và “không thể đẹp hơn” này của H.H  được giới thiệu trong một buổi trình diễn thời trang và đã nhận được rất nhiều lời khen ngợi từ phía khán giả cũng như người trong giới.

Trường hợp của nhà thiết kế T. lại khác. Thực hiện trang phục diễn cho một ngôi sao, dấu ấn thiết kế của anh thật sự ấn tượng khi bộ trang phục dạ hội với những nét cắt táo bạo, sang trọng và quý phái. Nhưng, một lần nữa, công chúng thời trang bị thất vọng bởi không khó để nhận thấy ý tưởng sáng tạo của chiếc váy này gần như trùng hợp với chiếc váy dạ hội đồng màu mà diva thế giới Mariah Carey đã mặc trước đó nhiều năm.

Tất nhiên, một xu hướng thời trang mới có tác động đến đội ngũ thiết kế của cả thế giới. Thế nhưng, với mặt bằng chung của đội ngũ thiết kế thời trang VN hiện nay, có lẽ chỉ đếm trên đầu ngón tay những nhà thiết kế đủ bản lĩnh và trình độ để tạo nên phong cách riêng biệt.

Một mẫu trang phục biểu diễn của ca sĩ Mỹ Tâm (ảnh trên) do nhà thiết kế T. thực hiện được cho là trùng hợp ý tưởng với bộ trang phục biểu diễn của Mariah Carey

Cái khó bó cái khôn

Nếu ở nước ngoài, các nhà thiết kế chỉ phải tập trung công sức chuẩn bị cho các mẫu thiết kế thì các nhà thiết kế VN còn phải làm cả việc đi tìm chất liệu. Nhà thiết kế Trọng Nguyên cho rằng đó là một nghịch lý, bởi thời gian đi tìm cho được một tấm vải hay một loại phụ kiện ưng ý không chỉ làm chậm tiến độ thực hiện mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm thiết kế.

Thực tế, rất ít nhà thiết kế có thể chủ động làm ra  chất liệu cho các bộ sưu tập của mình. Giải pháp chủ yếu của các nhà thiết kế tại TPHCM là các chợ vải đầu mối bán sỉ. Dẫu vậy, “độc”, “đẹp” và “lạ”  là những tiêu chuẩn mà các nhà thiết kế không thể đòi hỏi nhiều ở những chợ vải này.

 
Một loại chợ khá đặc biệt của các nhà thiết kế là chợ đồ sôn (các cửa hàng bán quần áo cũ nhập khẩu, còn gọi bằng cái tên dân dã: hàng sida). Có khi, một mẫu thiết kế mới được may bằng những chiếc mác quần jeans ghép lại hay những chiếc túi quần jeans lật ngược. Tất cả những chất liệu này được lấy từ những chiếc quần jeans cũ ở chợ này.

Khi các nhà thiết kế cần một chiếc cổ áo bằng lông hay một cái móc khóa, mặt dây nịt độc đáo, họ cũng phải tìm đến cửa hàng đồ cũ. Với nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao, việc một sản phẩm có thể tạo dấu ấn với người tiêu dùng không chỉ phụ thuộc vào kiểu dáng, sự tinh tế mà còn chất liệu vải và các phụ kiện kèm theo. Và đây cũng là lý do không thể đưa các mẫu thiết kế bắt mắt ra sản xuất hàng loạt cho thị trường tiêu dùng.

Trang phục biểu diễn của Mariah Carey

Mỗi người mỗi ngả

Việc xây dựng một thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế, thậm chí ở VN, luôn cần có sự song hành của nhà sản xuất và thiết kế. Đến nay, những cuộc bắt tay giữa hai nhà (sản xuất và thiết kế) ở VN vẫn chỉ mang tính tạm thời, dù cả hai vẫn ý thức rằng đây là yếu tố quan trọng để phát triển thương hiệu thời trang Việt. Minh chứng cho điều này là sự kiện một loạt nhà thiết kế trẻ tài năng về đầu quân các doanh nghiệp, công ty may mặc. Thế nhưng, số nhà thiết kế được các nhà sản xuất may mặc hợp tác, sử dụng không đáng kể so với lực lượng nhà thiết kế đang hoạt động độc lập.
 
Theo các nhà thiết kế, nguyên nhân của hiện tượng “chia tay” này là do  sự khác biệt về quan điểm, môi trường làm việc khiến họ không phát huy được khả năng sáng tạo một cách trọn vẹn. Trong khi đó, các nhà sản xuất cho rằng sự sáng tạo của các nhà thiết kế Việt rất cao nhưng tính ứng dụng hầu hết còn rất yếu nên hiệu quả thương mại không như mong muốn. Và đó  chính là lý do khiến nhiều nhà sản xuất may mặc làm rất tốt công việc gia công cho nhiều thương hiệu thời trang nước ngoài nhưng vẫn chưa thể sản xuất công nghiệp thời trang thương hiệu Việt.

Xem ra, hành trình đưa hàng thời trang thương hiệu Việt ra thị trường thế giới, thậm chí thị trường trong nước, vẫn còn khá xa.