Theo báo cáo mới đây của Bộ LĐ-TB-XH, nhu cầu tuyển dụng lao động sẽ tăng cao trong 3 tháng cuối năm 2009. Hiện tỉnh Bình Dương đã công bố nhu cầu tuyển dụng 20.000 lao động, Long An 8.700 người, Cà Mau trên 3.000 người, Vĩnh Long trên 7.000 người... Cùng với việc gia tăng nhu cầu tuyển dụng, số lao động mất việc do suy giảm kinh tế của nhiều địa phương đã giảm mạnh. Theo báo cáo của 59 tỉnh, thành, đến cuối quý III, số lao động mất việc chỉ còn 11.198 người. Đặc biệt, hai địa phương báo cáo không còn lao động mất việc là Hà Nội và Hải Phòng.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Chủ tịch Thường trực LĐLĐ TPHCM, thăm hỏi
công nhân đang mang thai bị mất việc năm 2009 tại huyện Hóc Môn - TPHCM. Ảnh: H.ĐÀO

Doanh nghiệp khó khăn chậm được hỗ trợ

Liên quan đến việc thực hiện Quyết định số 30 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ LĐ-TB-XH cho biết đã có 65 doanh nghiệp (DN) gặp khó khăn do suy giảm kinh tế được Ngân hàng Phát triển VN hướng dẫn làm thủ tục vay vốn với tổng vốn vay dự kiến 23,813 tỉ đồng để thanh toán tiền nợ lương, tiền BHXH, trợ cấp mất việc, thôi việc cho 8.681 lao động. Tuy nhiên, việc giải quyết còn chậm. Tính đến cuối quý III/2009, cả nước mới có 7 DN được vay tổng số tiền 5,345 tỉ đồng để chi trả cho  1.204 lao động.

Kết quả trên là quá thấp so với yêu cầu của DN. Chẳng hạn trong số 7 DN được hỗ trợ, TPHCM có một DN được vay 275,381 triệu đồng để thanh toán nợ lương và trợ cấp mất việc, thôi việc cho 33 lao động. Trong khi đó, theo báo cáo của Sở LĐ-TB-XH TPHCM, vào thời điểm cuối quý I, toàn TPHCM  có 124/164 DN gặp khó khăn với tổng số lao động mất việc gần 20.000 người.

Bó tay với doanh nghiệp có chủ bỏ trốn

Những vướng mắc trong quá trình thực hiện Quyết định 30 được đưa ra là do việc chậm phối hợp trong việc kiểm tra, xác minh, thẩm định hồ sơ của các ban ngành, địa phương. Ngoài ra, BHXH VN chưa hướng dẫn giải quyết chế độ BHXH cho người lao động trong trường hợp DN có chủ bỏ trốn, làm mất sổ bảo hiểm hoặc DN nợ BHXH. Đó là lý do khiến việc giải quyết chính sách cho lao động mất việc trong DN, nhất là DN có chủ bỏ trốn vẫn còn rất chậm.

Theo báo cáo của Sở LĐ-TB-XH tỉnh Đồng Nai, địa phương có 2 DN có chủ bỏ trốn, trong đó 1 DN được UBND tỉnh tạm ứng ngân sách địa phương với số tiền gần 195 triệu đồng để thanh toán tiền lương cho 252 lao động mất việc; một DN khác vẫn đang chờ thẩm định hồ sơ. Trong số 9 DN có chủ bỏ trốn ở Bình Dương, cũng chỉ mới có 4 DN được  tạm ứng ngân sách trên 1,4 tỉ đồng để thanh toán lương cho 919 lao động mất việc; còn lại 5 DN với 816 lao động mất việc, hồ sơ đang còn nằm ở Sở Kế hoạch – Đầu tư. Riêng TPHCM, đến nay việc chi trả lương cho người lao động ở các DN có chủ bỏ trốn vẫn chưa thể tiến hành, do khâu xác minh, thẩm định của Sở Kế hoạch – Đầu tư TPHCM chưa hoàn tất.

Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Nguyễn Thanh Hòa cho biết trong quý IV/2009, bộ sẽ tăng cường phối hợp, chỉ đạo các địa phương, ban ngành, tiếp tục theo dõi tình hình lao động mất việc, thiếu việc; trên cơ sở đó đề ra các giải pháp phù hợp hoặc sửa đổi, bổ sung chính sách hỗ trợ người lao động.