Chưa ngăn chặn được nạn “chạy chức”

- Phóng viên: Ngày 18-11, chất vấn Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Văn Tuấn, ông có nói rằng bệnh “chạy chức, chạy quyền” đã có biểu hiện di căn, bộ trưởng chỉ bốc thuốc chữa cảm cúm?

Nay muốn chữa được, công tác cán bộ phải dân chủ, minh bạch và dứt khoát một vị trí phải có nhiều ứng cử viên, càng nhiều việc lựa chọn càng dễ. Các ứng cử viên phải có chương trình hành động cụ thể, trình bày trước những người có thẩm quyền và trước các ứng cử viên khác để cùng chất vấn, tranh luận, qua đó mới kiểm tra được năng lực của người ứng cử.

Làm như vậy sẽ khó chạy xuể vì có tới hàng trăm hoặc ít cũng là mấy chục người, thay vì vài người như hiện nay. Còn nếu việc quyết định vẫn nằm trong phạm vi hẹp thì sẽ tù mù.

-  Nhưng theo nguyên tắc tổ chức, hiện nay chưa thể có việc tranh cử, danh sách bầu cử cũng chưa có số dư... Và nếu mở rộng thì làm sao bảo đảm được sự lãnh đạo của Đảng?

- Muốn chống “chạy chức, chạy quyền” thì phải thay đổi cách làm thôi. Còn để bảo đảm được sự lãnh đạo của Đảng, có thể thêm hội đồng đánh giá do cấp ủy phân công để tổ chức đối thoại, lấy ý kiến thăm dò, lấy ý kiến nơi công tác, nơi cư trú... để trình cho tập thể cấp ủy xem xét, bỏ phiếu.

- Trong công tác cán bộ, có khâu quy hoạch để lựa chọn người có năng lực nhằm bồi dưỡng, đào tạo, rèn luyện trước khi bổ nhiệm. Đây là cách làm đúng đắn, khoa học nhưng dư luận vẫn nói nhiều đến quy hoạch “treo” trong công tác cán bộ?

- Quy hoạch thì cũng vẫn do con người quy định. Việc đưa vào quy hoạch nhiều khi phụ thuộc vào ý chí của người lãnh đạo. Có khi đưa vào quy hoạch rồi nhưng nếu không “chạy” thì vẫn “treo”;  hoặc tập thể đã đưa vào quy hoạch nhưng không hợp với người lãnh đạo vẫn bật ra. Do đó, nếu làm theo quy trình công khai, minh bạch và lá phiếu của người lãnh đạo cũng chỉ là một trong số các lá phiếu quyết định thì sẽ rất khó chạy. 

- Nhiều lắm, không những phản ứng, người ta còn có công văn đề nghị Ủy ban Thường vụ QH xem xét trách nhiệm ĐBQH của tôi. Chẳng hạn, có hiệu trưởng một trường ở Thanh Hóa bị khiếu nại, tôi đã chuyển đơn đến bộ trưởng Bộ GD-ĐT để xem xét giải quyết, trả lời cho công dân và ĐBQH. Không hiểu sao, Bộ GD-ĐT cho nhà trường biết và họ đề nghị tôi xuống trường để đối thoại.

Tôi trả lời ĐBQH chỉ có thẩm quyền chuyển đơn, giám sát việc giải quyết. Họ nói rằng tôi không tôn trọng cử tri nên đã gửi công văn đề nghị Ủy ban Thường vụ QH xem xét trách nhiệm ĐBQH của tôi.

 Gần đây nhất, ngày 19-11, khi chất vấn Thủ tướng, tôi có nêu trường hợp Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang, dù Thủ tướng 5-6 lần có văn bản chỉ đạo nhưng vẫn không thực hiện. Ngay sau đó, ông chủ tịch tỉnh này gọi điện cho tôi nói “tại sao anh lại nêu vấn đề này trước QH, mời anh lên tìm hiểu cho rõ. Tôi sẽ báo cáo với Tỉnh ủy Thanh Hóa việc này”.

- Phản ứng của ông  thế nào?

- Tôi trả lời rằng không những nêu vấn đề này ra, với quyền và trách nhiệm của người ĐBQH, tôi còn có thể kiến nghị xử lý việc các anh không chấp hành chỉ đạo của Thủ tướng. 

- Ông đã theo đuổi vấn đề “chạy chức, chạy quyền” từ nhiều kỳ họp trước. Vậy, có khi nào, ông nhận được đề nghị thôi hoặc đề cập nhẹ nhàng hơn?

- Cũng có người nửa đùa, nửa thật nói với tôi việc gì mà quyết liệt thế! Tôi nói, nếu bộ trưởng nhận thức được vấn đề ĐB nêu thì nhận ngay từ đầu và đang có giải pháp... thì coi như xong.

Nhưng lại vòng vo, không trả lời đúng trọng tâm, thậm chí dồn lại ĐB, như kỳ họp thứ 2, bộ trưởng Bộ Nội vụ chất vấn lại tôi: Ai “chạy”? Muốn biết thực tiễn, bộ trưởng phải đi sâu vào thực tế cuộc sống, tìm hiểu cách “chạy” như thế nào.

Sau đó, tôi nhận được nhiều đơn chỉ rõ các trường hợp “chạy” cụ thể, tôi đã chuyển đề nghị xử lý nhưng bộ trưởng cũng chỉ chuyển về địa phương.