Phóng viên: Theo tính toán, với mức thu và chi như hiện nay, năm 2010, quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) sẽ kết dư hàng ngàn tỉ đồng. Số tiền kết dư này có thể dùng để chi trả 5% cho đối tượng người nghèo đang gặp khó khăn khi cùng chi trả, thưa bà? 

Nhưng cũng phải có văn bản hướng dẫn, vì thực tế những quỹ này không phải vận động để chi trả 5% mà để mổ tim hoặc sử dụng cho mục đích khác?

- Mỗi quỹ từ thiện có điều lệ riêng, Bộ Y tế không thể chỉ đạo họ chi quỹ như thế nào. Hơn nữa, việc thành lập các quỹ từ thiện rõ ràng đều với mục đích là hỗ trợ cho các nhóm đối tượng yếu thế. Trong khi đó, việc triển khai thực hiện luật mới cũng không thể chỉ trông cậy vào nguồn ngân sách Nhà nước mà phải cả từ các nguồn quỹ khác.

Ngay cả quỹ KCB cho người nghèo theo Quyết định 139/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (thường gọi là Quỹ 139) cũng có nội dung là hỗ trợ cho các nhóm đối tượng hoặc những trường hợp người bệnh vượt quá khả năng chi trả. Hiện Chính phủ chưa sửa và hủy Quyết định 139, vì thế các địa phương vẫn còn Quỹ 139 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Nhân viên hành chính Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) giải đáp thắc mắc của  người bệnh về quy định của Luật Bảo hiểm Y tế mới. Ảnh: D.THU

Vậy sắp tới có dùng Quỹ 139 để hỗ trợ chi trả cho người nghèo không?

- Lãnh đạo Bộ Y tế đang tính sửa đổi Quyết định 139 theo hướng dùng Quỹ 139 hỗ trợ cùng chi trả cho người nghèo. Hiện chúng tôi đang tiến hành khảo sát các địa phương xem có còn Quỹ 139 hay không, quỹ còn nhiều hay ít và quỹ này ở các địa phương đang được sử dụng như thế nào. Việc khảo sát này sẽ hoàn thành trong tháng 1-2009 để sớm có phương án trình Chính phủ.

Mong muốn của mọi người là phải nhanh, đáp ứng kịp thời nhưng việc ban hành một chính sách không phải cứ muốn là làm được. Hơn nữa, nếu việc sửa đổi Quyết định 139 chỉ giải quyết cho đối tượng người nghèo nhưng sau này còn đối tượng bảo trợ, đối tượng là cán bộ nhưng bị bệnh hiểm nghèo đến mức không còn khả năng chi trả thì giải quyết ra sao? Vì thế, cần có những tính toán cẩn thận.

Nhưng người nghèo là đối tượng khó khăn nhất?

- Nói thế cũng không hoàn toàn đúng. Người nghèo đã được Nhà nước mua thẻ BHYT, còn đối tượng hưu trí phải tự bỏ tiền mua BHYT, cho nên khi làm chính sách xã hội phải tính đến sự công bằng giữa các nhóm đối tượng.

Khi nào có chính sách hỗ trợ cho nhóm đối tượng đang gặp khó khăn trong cùng chi trả 5% và mức hỗ trợ ra sao?

- Bộ Y tế không thể quyết định được, bởi Quyết định 139 là do Thủ tướng Chính phủ ban hành nên sau khi xin ý kiến các bộ - ngành, Bộ Y tế sẽ trình Chính phủ. Việc hỗ trợ sẽ căn cứ vào số quỹ kết dư để cân đối và tính toán, bởi mức 5% năm nay có thể là 5 triệu đồng nhưng năm sau có thể lên tới 20 triệu đồng; trong khi đó, chi phí y tế không định trước được.

Như vậy, nếu địa phương nào vận động quỹ riêng có thể dùng quỹ đó hỗ trợ người nghèo?

- Trách nhiệm của ngành y tế là tổ chức KCB cho bệnh nhân, còn việc huy động tài chính để hỗ trợ cho bệnh nhân thì các địa phương, các đơn vị phải cùng vào cuộc. Chẳng hạn, Sở Y tế TPHCM đang dự kiến xin ngân sách của TP hỗ trợ 15% trong tổng số 20% đồng chi trả của bệnh nhân cận nghèo đang điều trị thận nhân tạo; hoặc UBND TP chỉ đạo Ban Vận động xóa đói giảm nghèo vận động các nguồn lực xã hội để hỗ trợ cho nhóm bệnh nhân nghèo.