Thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục, bên cạnh hệ thống trường công lập, hệ thống trường ngoài công lập (dân lập, tư thục) đã hình thành và ngày càng phát triển về số lượng cũng như chất lượng.
Hiện nay chỉ học sinh trường công lập mới được Nhà nước đầu tư. Trong ảnh: Học sinh Trường THPT Gò Vấp trong một tiết học
Bất hợp lý
Do tỉ lệ học sinh học tại các trường công lập bị khống chế nên dù muốn hay không, một bộ phận học sinh phải học tại các trường ngoài công lập. Tại TPHCM, tỉ lệ học sinh học trường ngoài công lập ở bậc nhà trẻ, mẫu giáo khoảng 60%; bậc phổ thông (tiểu học, THCS, THPT) khoảng 20%.
Bà Trần Thị Kim Thanh, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, cho biết mức đầu tư cho mỗi học sinh tại các trường công lập dao động từ gần 2 triệu đến hơn 4 triệu đồng/năm. Cụ thể, mức đầu tư ở bậc nhà trẻ là 4.111.000 đồng/cháu, mẫu giáo 2.674.000 đồng, tiểu học 2.015.000 đồng, THCS 1.985.000 đồng, THPT 2.682.000 đồng. Trong khi đó, học sinh ở các trường ngoài công lập lại không được cấp ngân sách.
Bà Hoàng Thị Hồng Hải, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Dịch vụ Giáo dục Trí Đức, cho rằng ngân sách Nhà nước đầu tư cho giáo dục được trích từ tiền thuế do nhân dân đóng góp, trong đó có cả những phụ huynh có con học ở trường ngoài công lập. Vì vậy, việc chỉ đầu tư cho học sinh học tại các trường công lập là không công bằng.
Ông Tạ Tân, Trưởng Phòng GD-ĐT quận Tân Phú-TPHCM, cũng cho rằng ngân sách Nhà nước chỉ đầu tư cho học sinh tại các trường công lập là chưa hợp lý. Các em học sinh học ở các trường ngoài công lập cũng có quyền được hưởng ngân sách đầu tư của Nhà nước như học sinh trường công lập.
Có nhiều cách đầu tư cho học sinh
Theo bà Hải, có nhiều cách để đầu tư cho học sinh học tại các trường ngoài công lập. Vấn đề chính là phải có chính sách cụ thể. Chính sách ưu đãi về thuế và đất cho trường ngoài công lập là cách hoàn toàn khả thi có thể thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi và ở mọi bậc học.
Chính sách ưu đãi thể hiện ở các mức độ khác nhau từ miễn, giảm thuế cho đến việc cho thuê đất giá rẻ hoặc cấp miễn phí cho mục đích giáo dục. Khi đó, nhà đầu tư giảm được chi phí và mức đóng góp của người học cũng sẽ thấp hơn.
Thực ra, chính sách ưu đãi và thuế, đất đai cho các trường ngoài công lập đã được đề cập từ nhiều năm qua. Tuy nhiên, việc thực hiện chưa được cụ thể, chưa thành chính sách của Nhà nước. Vì vậy, việc vận dụng thế nào còn tùy thuộc nhận thức ở cán bộ các cấp, thậm chí có nơi coi ưu đãi như thế là việc ban ơn...
Tiến sĩ Mai Ngọc Luông, Phó Chủ tịch- Tổng Thư ký Hội Khoa học tâm lý giáo dục TPHCM, cũng đồng ý với ý kiến trên và cho rằng khi thực hiện chính sách ưu đãi đối với các trường ngoài công lập thì coi như trường ngoài công lập nhận được sự tài trợ của xã hội và khi đó học phí sẽ giảm.
Ông cũng cho rằng hiện nay hầu hết các trường ngoài công lập không nhận được sự ưu đãi, họ phải đi mua đất, thuê cơ sở với giá cao thì đương nhiên họ phải thu học phí cao. Cuối cùng, học sinh, sinh viên chính là người gánh chịu. Tiến sĩ Mai Ngọc Luông đề nghị Nhà nước nên nhanh chóng có những chính sách ưu đãi và thực hiện tốt những chính sách đó để trước tiên là giúp các trường, sau đó hỗ trợ cho học sinh, sinh viên.