Theo giải thích của EVN, việc tăng giá bán điện là chuyện bất khả kháng bởi Tập đoàn Than và Khoáng sản VN (TKV) tăng giá bán than khá mạnh. Trong văn bản gửi EVN, TKV cho biết sẽ tăng giá bán than ít nhất gấp đôi trong năm nay cho ngành điện.

 “Ông điện” nói phải tăng giá bán điện vì “ông than” tăng giá bán than. “Ông than” lại nói rằng phải tăng giá vì thực hiện theo nguyên tắc thị trường. Nói tóm lại, cả ngành điện và ngành than cùng cho rằng phải tăng giá bởi đã bao cấp giá quá lâu rồi và nay không nên và không thể bao cấp thêm nữa.

Về nguyên tắc, không mấy người băn khoăn hay bắt bẻ lý do đề nghị tăng giá của hai mặt hàng đầu vào thiết yếu cho cả sản xuất và dân sinh. Trong cơ chế thị trường, giá cả mọi mặt hàng, dù là chiến lược và thiết yếu tới đâu, cũng rất cần được vận hành theo cơ chế thị trường.

Thế nhưng, việc tăng giá bán than và điện rất cần được cân nhắc, tính toán cẩn trọng trong giai đoạn này. Trong bối cảnh nhiều mặt hàng đã và đang đứng trước áp lực tăng giá khá mạnh, việc tăng giá các mặt hàng như than và điện có thể tạo ra phản ứng dây chuyền bất lợi.

Bên cạnh vấn đề thời điểm thì liều lượng, mức độ tăng giá than và điện cũng rất cần được cân nhắc. Than hay điện cần được vận hành theo nguyên tắc thị trường, song đó cũng là những mặt hàng giữ vai trò rất quan trọng trong việc giúp bình ổn giá và bảo đảm cân đối vĩ mô cũng như an sinh xã hội.

Tuy vừa bước sang năm mới nhưng áp lực lạm phát đã khá lớn. Chỉ số tăng giá tiêu dùng tháng 1-2010 tại hai TP lớn nhất nước là Hà Nội và TPHCM đều lên tới mức cao so với những tháng cuối năm trước. Do đó, việc tăng giá bán than cho điện lên gấp đôi hay giá bán điện ở mức tối đa hơn 10% có thể tạo ra một cú sốc giá cả cho năm được dự báo là có nguy cơ tăng cao trở lại.

Điện và than đều là những ngành giữ vai trò trụ cột và dẫn dắt quan trọng đối với nền kinh tế nước nhà. Cú sốc giá cả từ hai mặt hàng này sẽ tạo ra những chấn động không nhỏ tới mặt bằng giá cả và quan trọng hơn là sự ổn định vĩ mô. Tăng giá điện hay than, vì thế rất cần được tính toán theo lộ trình và mức độ sao cho không tạo ra cú sốc đối với nền kinh tế và đời sống người dân.