Một trong những người bị tình nghi chủ mưu vụ thảm sát ở Maguindanao là thị trưởng
địa phương Andal Ampatuan (giữa). Ảnh: REUTERS

Hai luật sư Harry Roque và Pete Prinsipe, đại diện cho 14 quả phụ của các nhà báo bị sát hại, cho biết đơn kiện dày 23 trang đã được gửi đến ủy ban nói trên. Luật sư Roque cáo buộc chính quyền Philippines đã vi phạm điều 1 của Công ước Quốc tế về quyền dân sự và chính trị. Tương tự, ông cho rằng quyền tự do ngôn luận cũng đã bị vi phạm vì “giết chết nhà báo là hình thức kiểm duyệt cao nhất”. Ít nhất có 30 nhà báo thiệt mạng trong vụ thảm sát hôm 23-11-2009, nhắm vào nhóm người ủng hộ ứng cử viên tỉnh trưởng Maguindanao là ông Ismail “Toto” Mangudadatu. 

Trong đơn kiện, các quả phụ đặc biệt cáo buộc sự liên can của hai sĩ quan cao cấp đã từ chối lời thỉnh cầu phái lực lượng an ninh bảo vệ cho đoàn xe chở các nạn nhân. Các bà còn cho rằng Tổng thống Gloria Macapagal-Arroyo cũng có liên can vì bà Arroyo “còn nợ gia đình Ampatuan (gia đình bị nghi ngờ chủ mưu vụ thảm sát) nhiều món nợ chính trị”. Vợ một nhà báo lưu ý rằng trước đó đã có tin tình báo dự đoán đoàn xe chở những người (sau đó là nạn nhân) sẽ bị tấn công. Quân đội và cảnh sát tại địa phương cũng bị cáo buộc liên can đến vụ thảm sát.

Cuối cùng, các quả phụ thỉnh cầu AICHR kêu gọi chính quyền Philippines phải bảo đảm đưa ra trước công lý thủ phạm vụ thảm sát và bồi thường thích đáng cho gia đình nạn nhân phù hợp với quy định của luật pháp quốc tế.