Sự tăng giá với mật độ khá dày, nhất là đợt tăng giá ngay trong những ngày đầu năm Canh Dần, đã khiến các doanh nghiệp xăng dầu, trong đó chủ yếu là người “anh cả” Petrolimex, phải hứng chịu sự chỉ trích nặng của dư luận.
Chia sẻ nỗi lo lắng chung của dư luận xã hội về lạm phát, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo thực hiện ngay việc kiểm tra, kiểm soát đối với việc điều chỉnh giá bán của các doanh nghiệp xăng dầu.
Dưới những áp lực như vậy thì việc Petrolimex với thế của người đang chiếm giữ vai trò chi phối thị trường xăng dầu cả nước đi đầu công bố cơ sở hình thành giá bán lẻ trong nước cũng là điều dễ hiểu. Càng dễ hiểu hơn khi việc công bố vào thời điểm xem ra có lợi cho “đại gia” này.
Theo như công bố của Petrolimex thì họ vẫn đang lỗ to. Lỗ từ mặt hàng dầu hỏa cho tới dầu ma dút, trong đó lỗ nhiều nhất là xăng A92 với 826 đồng mỗi lít.
Thế nhưng lỗ ấy là lỗ theo cách tính của Petrolimex. Nếu trừ đi các khoản thu giống nhau như thuế, phí... theo quy định chung của Nhà nước thì giá CIF là yếu tố quyết định tới giá bán lẻ xăng dầu trong nước. Ở đây, Petrolimex dù công bố giá cơ sở song vẫn chưa công khai những yếu tố hình thành giá đầu vào quan trọng nhất là giá CIF, gồm giá của thành phẩm, cước phí vận chuyển và bảo hiểm. Ngay giá thành phẩm mà doanh nghiệp này đưa ra cũng chỉ là tương đối bởi được tính dựa trên giá bình quân tại thị trường Singapore trong 30 ngày.
Giá CIF của các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu chắc chắn khác nhau bởi phụ thuộc vào thời điểm ký hợp đồng khác nhau, năng lực đàm phán khác nhau, cước phí vận chuyển khác nhau...
Phản ứng trước việc Petrolimex đi tiên phong công khai công thức tính giá cơ sở, có doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cho rằng các doanh nghiệp khác không nhất thiết phải công bố vì đó là công thức chung, nhiều người đã biết. Cũng có doanh nghiệp nói thẳng rằng dù công khai đến đâu thì các doanh nghiệp trong ngành vẫn phải chạy theo “anh cả” trong việc điều chỉnh giá bán lẻ.
Xem ra việc Petrolimex công khai công thức tính giá bán xăng dầu mới giúp xoa dịu sự bức xúc hơn là làm thực sự minh bạch thị trường nhạy cảm tới sản xuất và đời sống dân sinh này.