“Cách đây không lâu, có một phụ huynh đến Trường ĐH Nông Lâm đăng ký nguyện vọng 2 cho con. Khi biết con mình có điểm thi là 7,5, phụ huynh ấy hỏi tôi nên cho cháu học nghề gì? Khi tôi tư vấn nên chuyển sang học nghề thì phụ huynh ấy hỏi: Nếu học nghề, con tôi có được miễn nghĩa vụ quân sự hay không? Có được học lên bậc cao hơn như ĐH hay không? Đây là một thực tế rất đáng buồn”. Thạc sĩ Trần Đình Lý, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh viên và Quan hệ doanh nghiệp (DN) Trường ĐH Nông Lâm TPHCM, kể như vậy tại tọa đàm “Giải pháp thu hút học sinh học nghề và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực” do Báo Giáo Dục TPHCM tổ chức ngày 20-8.
Các trường nghề vẫn chưa tạo được sức hút đối với bạn trẻ. Trong ảnh: Học viên thực hành cơ khí tại Trường Cao đẳng nghề TPHCM. Ảnh: Hồng Thúy
Hiệu suất đào tạo chỉ đạt từ 30%-40%
Tâm lý chỉ thích vào ĐH của không ít học sinh và phụ huynh đã khiến cho trường nghề ngày càng vắng bóng học viên. Theo các báo cáo tại hội thảo, ở hầu hết các trường nghề, hiệu suất đào tạo chỉ đạt từ 30%-40%. Thạc sĩ Thái Doãn Thành, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm, cho biết: Phụ huynh và học sinh không quan tâm đến trường nghề mà thường chọn các trường thiên về kinh tế, xã hội. Trong khi đó, các ngành kỹ thuật như tiện, hàn, cơ khí lại khó tìm học viên dù đây là những ngành rất khan hiếm lao động.
Một nguyên nhân khác cũng không kém phần quan trọng chính là sự thiếu năng động của các trường nghề. Nhiều trường nghề ít chú trọng đến công tác tiếp thị, quảng bá hình ảnh của mình trước DN và học sinh nên không thu hút được người học. Ông Bùi Minh Trực, Phó Giám đốc Công ty Phù Sa Đỏ, nhận định: “Mối quan hệ giữa nhà trường và DN hiện nay rất lỏng lẻo. Mỗi khi thiếu người thì DN đăng báo tuyển dụng chứ không đến các trường để tuyển. Các trường lại không tiếp thị sản phẩm của mình đến các DN thì làm sao DN biết để đặt hàng?”.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TPHCM, cũng đưa ra một thực tế đáng suy nghĩ: “Khi sinh viên có nhu cầu học nghề, tôi giới thiệu đến Trường CĐ nghề TPHCM, một đơn vị trực thuộc Sở LĐ-TB-XH TP, nhiều em nói rằng không biết trường đó ở đâu, dạy nghề gì? Cần phải sớm quy hoạch lại hệ thống dạy nghề; đưa vấn đề dạy nghề vào chương trình tổng thể phát triển kinh tế - xã hội. Ngoài ra, nên thực hiện tốt việc phân luồng cho học sinh, hướng nghiệp từ bậc THCS chứ không chờ đến khi họ vào ĐH”.
Bằng cấp không quan trọng
Bà Đinh Thụy Mỹ Quỳnh, Giám đốc Trung tâm Đào tạo Khu Công nghệ cao TPHCM, dự báo: Trong 5 năm tới, tổng số lao động mà các DN trong khu vực cần khoảng 25.000 người; trong đó lao động có tay nghề chiếm 60%. Nhưng để người lao động (NLĐ) đáp ứng được nhu cầu của DN, ngoài kiến thức về chuyên ngành, họ phải có trình độ ngoại ngữ. DN không cần những chứng chỉ như TOEIC hay TOEFL mà cần nhân viên có thể giao tiếp được với người quản lý, trình bày tốt những khó khăn trong công việc của họ. Nếu không có ngoại ngữ, NLĐ sẽ mất cơ hội phát triển nghề nghiệp cũng như học hỏi kinh nghiệm từ các chuyên gia.
Tiến sĩ Huỳnh Lê Quốc, Trường CĐ Công Thương, cho rằng để nâng chất lượng nguồn nhân lực, mọi người cần có chứng chỉ khi hành nghề. Với chứng chỉ này, DN sẽ tránh được tình trạng NLĐ không bảo đảm tay nghề cũng như những kỹ năng cần thiết. Ngoài ra, DN cần tạo điều kiện cho NLĐ tự học cũng như xây dựng hệ thống đào tạo nội bộ giúp NLĐ nâng cao tay nghề.
“Trong quá trình phát triển và hội nhập, NLĐ không chỉ làm việc trong một quốc gia mà còn phải hòa nhập với khu vực và quốc tế. Muốn thế, cần xây dựng hệ thống trường nghề quy mô hơn, phát triển hơn để thu hút học viên vào học nghề. Điều quan trọng không phải là bằng cấp mà chính là chọn đúng nghề yêu thích để có tương lai tốt đẹp” - thạc sĩ Phạm Ngọc Thanh, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, nhấn mạnh.
|
Doanh nghiệp khó tuyển người
Theo Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TPHCM, giai đoạn 2011- 2015, mỗi năm TPHCM sẽ tạo ra khoảng 120.000 việc làm mới. Tuy nhiên, hiện nguồn nhân lực của TP phân phối theo 2 kênh: lao động trong DN và lao động phi chính quy. Đáng nói là lao động phi chính quy chiếm 70% với xu hướng NLĐ thích làm việc bán thời gian, làm tự do. Điều này sẽ khiến nhiều DN càng thêm khó khăn trong tuyển dụng lao động. |
|
Ông Nguyễn Hoàng Anh, Phó hiệu trưởng Trường CĐ Nghề iSPACE:
Hai bên cùng có lợi
Lợi ích lớn nhất từ hợp tác giữa DN với trường nghề là có được nguồn nhân lực phù hợp. Thay vì phải tìm kiếm nguồn lao động tự do, mất thời gian và chi phí đào tạo lại, các DN đặt hàng với trường nghề để đào tạo lực lượng lao động đáp ứng nhu cầu phát triển của mình. Điều này cũng mang lại nhiều lợi ích cho trường nghề. Trước hết, đầu ra đã có đơn đặt hàng, nhờ đó nhà trường nắm bắt được cụ thể yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ, phẩm chất nghề nghiệp, số lượng, quy mô cần đào tạo. Có đơn đặt hàng cũng sẽ giúp nhà trường có nguồn kinh phí dồi dào, tăng cường cơ sở vật chất; giúp nhà trường có thương hiệu mạnh, từ đó thu hút cả học viên và đơn đặt hàng của DN. |