Theo cơ chế hiện hành trong ngành giáo dục, mọi việc được quyết định ở cấp trên, được chỉ đạo bằng biện pháp hành chính hay phong trào; còn cấp dưới phải tuyệt đối chấp hành.
Khi cấp trên muốn đạt chỉ tiêu cao nhất, cấp dưới phải cố đạt 100% hoặc xấp xỉ con số đó, bất kể hoàn cảnh và điều kiện ở cơ sở như thế nào (nếu không đạt thì sẽ gặp rắc rối!). Chính áp lực này đã dẫn tới hiện tượng học sinh được xếp “ngồi nhầm lớp”, hiện tượng “bằng thật học giả” và những kết quả cao chót vót của các kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Áp lực được đẩy từ bộ và lãnh đạo các tỉnh, thành, qua sở xuống trường, tới giáo viên rồi cuối cùng đến các em học sinh. Thật dễ hiểu vì sao trước kỳ thi tốt nghiệp THPT, học sinh luôn bị “truy bài”, “cấm túc” để nhồi nhét cho thật nhuyễn những gì cần học.
Cùng lúc với áp lực từ trên xuống, lại có áp lực từ dưới lên, xuất phát từ học sinh và phụ huynh, với ý nguyện rất tự nhiên là đã thi thì phải đậu bằng mọi cách, dù trình độ thí sinh như thế nào đi nữa.
Bị ép giữa hai luồng áp lực, các nhà giáo dục phải tìm cách ứng xử. An toàn nhất là làm hài lòng cả “trên” và “dưới” bằng cách nào đó để tạo ra những con số đẹp. Còn những người tâm huyết với sự nghiệp giáo dục muốn có kết quả sát đúng của kỳ thi để từ đó từng bước cải thiện chất lượng dạy học thực sự thì phải đủ bản lĩnh chấp nhận hy sinh lợi ích riêng mà vượt qua mọi áp lực.
Chất vấn của HĐND tỉnh Bình Dương về tỉ lệ tốt nghiệp và phát biểu của ông giám đốc Sở GD-ĐT sau phiên chất vấn đó đã thể hiện rõ điều này: “Dù có phải từ chức, tôi vẫn làm chặt công tác thi tuyển”.
Giáo dục (bao gồm cả thi cử) là một khoa học nên cần phải được quản lý một cách khoa học, chứ không phải bằng biện pháp hành chính theo một cơ chế mang tính chất quan liêu - bao cấp. Vì vậy, muốn giảm bớt áp lực dẫn đến những hệ lụy tiêu cực để tăng hiệu quả thi cử, chúng ta phải đổi mới cơ chế quản lý giáo dục.
Cần giảm bớt những chỉ tiêu và quyết định từ cấp trên áp đặt cho cấp dưới, trao quyền tự chủ và tự quyết định cho những người trực tiếp thừa hành ở cơ sở, trong đó giáo viên có vai trò quan trọng nhất.
Thực tế đã có một số chuyển động đáng lạc quan của cơ chế quản lý điều hành như việc Bộ GD-ĐT cho phép giáo viên thoát khỏi sự áp đặt của quan điểm “sách giáo khoa là pháp lệnh”. Khi bộ đã kêu gọi “nói không với bệnh thành tích” thì sớm hay muộn, nguyên nhân và phương thuốc chữa trị sẽ được tìm ra.
Nhưng trước hết, như gần đây TS Hồ Thiệu Hùng đã đề xuất, xin đừng lấy tỉ lệ tốt nghiệp làm thước đo thành tích và năng lực các nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục.
và quét mã QR
Bình luận (0)