Đăng nhập
icon Đăng ký gói bạn đọc VIP E-paper

Tết văn nhân

Nguyễn Quang Lập

Văn nhân ở đây là giới văn nghệ, không riêng gì nhà văn. Họ thường ăn Tết... trước Tết và sau Tết

Mấy văn nghệ sĩ thường ngày mỗi người mỗi nết. Vào công việc kẻ chỉn chu, người quấy quá; giao tiếp với người ngoài kẻ kín đáo, người xởi lởi nhưng hễ ngồi với nhau là ra sức... nổ.
 
Người ngoài không biết cứ tưởng họ ba hoa chích chòe, kỳ thực không phải. Quanh năm cung cúc làm ăn, năm hết Tết đến gặp nhau nổ chút cho vui, gọi là xả stress. Cũng chẳng đợi đến hết năm, nhiều người hễ sà vào mâm rượu là nổ vang trời, chẳng “chết” ai!
 
Đạo diễn Xuân Huyền là một trong năm đạo diễn thuộc thế hệ vàng của sân khấu Việt Nam, thế hệ đã làm nên một giai đoạn sân khấu rực rỡ 1985 - 1990. Nhớ vở "Quỷ ám của mình", 11 đoàn dựng, chỉ có vở do anh dựng là ấn tượng nhất.
 
Sân khấu chỉ có ba cái ghế khi đứng khi đổ, khi chồng cao, khi dàn hàng ngang, khi chổng ngược... đã chứa đựng hết mọi hỷ nộ ái ố của vở kịch. Khán giả vỗ tay ầm ầm, chưa có vở kịch nào của mình mà cứ hai, ba phút khán giả lại vỗ tay như vở này.
 
Thời bốn, năm mươi tuổi, Xuân Huyền còn sung sức, lên sàn hét oang oang, vào mâm rượu chén trước còn khiêm tốn, chén sau đã nổ tùm lum, vui lắm. Anh nói đạo diễn ở nước ni thứ nhất là tui, thứ năm là Doãn Hoàng Giang, không có thứ hai, thứ ba, thứ tư.
 
Mình trêu đạo diễn Xuân Đàm, hỏi Xuân Huyền nói thế thì anh xếp thứ mấy, không lẽ thứ sáu? Xuân Đàm cười hì hì nói “tao thuộc đội ngoại hạng, đời nào trò dám xếp thầy vô ngồi cùng một chiếu”.
 
Anh Xuân Huyền cười khì, không nói gì. Thực ra Xuân Đàm là thế hệ đàn anh của Xuân Huyền thôi, chả phải thầy bà gì nhưng hiểu tính nhau chẳng ai trách. Phàm là nghệ sĩ phải biết đùa, ông nào không biết đùa, thì chán chết.
 
Cái cách nổ thẳng tưng của Xuân Huyền không làm ai ghét, người ta thêm mến anh mà thôi. Một lần đem vở đi hội diễn vào ngày giáp Tết ở TPHCM, đêm diễn xong, tụi mình ra ngồi bù khú ở chợ Bến Thành đến hai, ba giờ sáng.
 
Vở Xuân Huyền làm đạo diễn không được giải vàng, mọi người xuýt xoa tiếc cho anh. Xuân Huyền tợp ngụm rượu cười hề hề, nói “tui đem vở ni đi để lấy huy chương kim cương, huy chương vàng lấy mần chi”!
 
Giới nghệ sĩ Hà thành nổ kinh nhất. Ngày thường vào ra khiêm tốn, họp hành càng khiêm tốn nhưng hễ vào cuộc rượu chẳng ai chịu nhường phần nổ cho ai.
 
Đạo diễn Quốc Trọng - trước kia là diễn viên xịn, từng nổi tiếng với vai Xuân tóc đỏ - khi uống rượu say cứ khoa chân múa tay, nói phim này tôi sẽ, phim kia tôi sẽ... rồi cười hề hề, tự khen “ối giời ơi, sao mà tôi... ưu điểm thế”.
 
Nhà thơ Trúc Cương khi say còn không nhớ mình là nhà thơ, cầm chén rượu cứ gật gù, nói “tao chả nhớ tao làm gì nhưng tao thừa nhận tao tài”.
 
Nghệ sĩ xứ Huế ít khi nổ, khi say cũng nói năng thanh nhã, ai khen thì cảm ơn rồi đánh trống lảng sang chuyện khác. Ngày Xuân vào chiếu rượu, nếu có khoe cũng chỉ dùng tác phẩm mình để mà khoe thôi.
 
Năm 1976, mình 20 tuổi, lần đầu vào Huế ăn Tết với vợ chồng anh Hoàng Phủ Ngọc Tường - chị Lâm Thị Mỹ Dạ. Đó là cái Tết suốt đời không quên, không phải vì được cơm no rượu say mà vì được gặp rất nhiều người nổi tiếng, những người mà trước đó có mơ cũng không thấy sẽ được gặp.
 
Hôm đó có các anh chị Trịnh Công Sơn, Tô Nhuận Vỹ, Trần Vàng Sao, Nguyễn Khoa Điềm, Ngô Minh, Trần Thùy Mai.
 
Có Trịnh Công Sơn tất nhiên có hát. Anh Sơn hát, rồi mọi người hát bài của anh. Có anh Đính (Trần Vàng Sao) tất nhiên có thơ. Không có rượu dù ai cạy miệng cũng không moi được nửa câu thơ của anh, song hễ rượu vào là anh đọc thơ, đọc hết bài này sang bài khác. Ai nói chuyện gì mặc, cứ xong chén rượu, anh lại đọc một bài thơ.
 
Anh Điềm cũng đọc thơ, có hôm đọc đến ba, bốn bài. Nhưng anh chỉ đọc khi chiếu rượu toàn dân văn, còn không thì chỉ ngồi tủm tỉm cười. Anh Sơn hoạt khẩu, cầm đàn hát, hò hét uống, hò hét bắt người này người kia hết hát đến đọc thơ. Cuộc rượu nào có anh cũng rất vui.
 
Mình chưa đón Tết ở TPHCM lần nào nên không biết văn nhân ở đây ăn Tết ra sao. TPHCM không như những nơi khác, đa phần dân văn về đây làm ăn, Tết thường tản mát về quê cả. Nhiều người sống và làm việc ở đây vài chục năm nhưng chưa một lần ở lại ăn Tết.
 
Đỗ Trung Quân là một trong rất ít văn nhân bám trụ suốt mùa Tết ở TPHCM. Mẹ anh quê ở Hàng Đào - Hà Nội, di cư vào đây, lấy chồng người Sài Gòn. Biết Hà Nội là quê ngoại mình đấy nhưng bà con cô bác chẳng còn ai, Tết nhất chỉ biết ngoảnh mặt ngóng ra phương Bắc chứ chẳng biết đi đâu.
 
Quân kể Tết nào cũng thế, tiễn anh em lên xe, lên tàu về quê xong là anh ngồi buồn thiu ở ban công ngóng ra đường. Chiều ba mươi Tết, ai cũng chộn rộn vui vẻ, riêng anh, đó là buổi chiều trống rỗng nhất trong năm. Thi Hoàng có câu thơ Có những buổi chiều không biết cất vào đâu; với Đỗ Trung Quân, chiều ba mươi Tết là buổi chiều không biết cất vào đâu...
Lên đầu Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.

Thanh toán mua bài thành công

Chọn 1 trong 2 hình thức sau để tặng bạn bè của bạn

  • Tặng bằng link
  • Tặng bạn đọc thành viên
Gia hạn tài khoản bạn đọc VIP

Chọn phương thức thanh toán

Tài khoản bạn đọc VIP sẽ được gia hạn từ  tới

    Chọn phương thức thanh toán

    Chọn một trong số các hình thức sau

    Tôi đồng ý với điều khoản sử dụng và chính sách thanh toán của nld.com.vn

    Thông báo