Sợ ra đường

Mỗi năm toàn thế giới có 1,2 triệu người thiệt mạng vì TNGT (theo WHO) thì Việt Nam đã chiếm khoảng 1% số đó. Hiện nước ta đang xếp thứ tư thế giới về số người chết vì TNGT hằng năm (sau Trung Quốc, Mỹ và Thái Lan). Riêng năm 2010, theo Ủy ban An toàn Giao thông quốc gia, cả nước xảy ra 14.442 vụ TNGT, làm chết 11.449 người, bị thương 10.633 người. Bộ GTVT đánh giá so với năm ngoái, 3 quý đầu năm 2011 này, số vụ TNGT nói chung có giảm nhưng số vụ nghiêm trọng lại tăng. Chỉ tính riêng trong 3 ngày 5, 6 và 7-11, cả nước xảy ra 101 vụ TNGT, làm chết 96 người, bị thương 92 người. Ấy vậy nên, trước thực tế kinh khủng đó, nhiều người nói rằng bây giờ ở nước ta, sợ ra đường hơn ra trận!

Từ hàng chục năm trước, giới hữu trách đã chỉ ra những nguyên nhân gây TNGT chủ yếu ở Việt Nam và đến bây giờ cũng vẫn là những lý do ấy. Cụ thể, do người điều khiển phương tiện: chiếm 70,3% số vụ; do phương tiện không bảo đảm an toàn: 11,5% số vụ; do cơ sở hạ tầng: 18,2% số vụ (số liệu năm 2010). Điều lạ lùng là dù nguyên do đã được nhận diện, giải pháp khắc chế cũng đã được đề xuất rất nhiều lần nhưng tình hình không được cải thiện. Tiền của để nâng cấp đường sá, xe cộ và tuyên truyền - giáo dục người dân chấp hành luật giao thông… đã bỏ ra rất nhiều, vậy mà TNGT không giảm, thậm chí.. tăng nhiều hơn, bằng chứng là năm 2002 có hơn 12.000 vụ TNGT, 8 năm sau con số này là 14.442.

Nhiều nước cũng đối mặt với tình trạng tương tự và họ đã sớm thi hành những giải pháp đồng bộ, đặc biệt là quy buộc rõ trách nhiệm của người đứng đầu. Ví dụ như Nhật Bản, họ mất đến 20 năm để đồng bộ hóa các giải pháp, nhờ đó mới giảm được 5 người tử vong vì TNGT/100 người mỗi năm. Còn ở nước ta, giải pháp thì vẫn loay hoay và địa chỉ trách nhiệm cũng chẳng rõ ràng. Và mới đây, tại Quốc hội, bà Lê Thị Nga, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, nói rằng trong thời gian diễn ra 3 khóa Quốc hội gần đây, có khoảng trên 150.000 người chết vì TNGT nhưng hầu như chưa có lãnh đạo nào từ Trung ương đến cơ sở bị kỷ luật.

Kỳ thực, một khi trách nhiệm còn mơ hồ thì nhiệm vụ kéo giảm TNGT sẽ mãi là “cha chung không ai khóc” và khi ấy, TNGT vẫn là sự ám ảnh khôn nguôi và người dân tiếp tục sợ… ra đường!