Năm em ba, bốn tuổi, đầu em đầy ghẻ nên phải cạo đầu bôi thuốc. Lúc vừa hết ghẻ, tóc bắt đầu nhú ra thì đầu em lại bị “cứt trâu”, trông thật xấu xí. Tôi hay lấy nước thấm ướt tóc em, dùng lược chải ngược chiều tóc để “cứt trâu” tróc khỏi da đầu và dính vào lược. Tôi rất chăm chỉ với việc làm này, bỏ cả giấc ngủ trưa.
Có lần má mua cho hai đứa một chén bánh lọt chan nước đường. Em cầm muỗng đút cho tôi từng chút một. Khi trong chén còn lại miếng gừng, tôi tưởng thịt và đòi ăn. Em nói:
- Để tao cắn thử xem nó là gì rồi đút cho mày ăn.
Vừa cho vào miệng, nó nhả ra và nhăn mặt:
- Gừng! Cay lắm!
Ảnh minh họa: Internet
Nhà nghèo, mấy chị em chia nhau làm công việc nhà, đứa lớn chăm sóc đứa nhỏ. Em mạnh dạn, nhanh nhẹn hơn nên gánh vác mọi chuyên nặng nhọc. Những ngày nghỉ hè, hai chị em về nhà ngoại chơi. Mới mười tuổi em đã biết chuyện gánh gồng. Bà cột đầu hai chiếc gióng cho thu ngắn bằng chiều cao của em để hai cái thúng không bị kéo lê dưới mặt đất. Mỗi sáng, em phụ ngoại gánh hàng ra chợ bán ít trái chanh, trái khế, trái mận hoặc mớ rau dại hái trong vườn.
Năm tôi học lớp sáu, ruộng nhà tôi thất mùa. Hai chị em tôi xắn quần quá gối lội xuống ruộng, vai mang một quai giỏ đệm để miệng giỏ mở sẵn ra, tay cầm dao cắt từng bông lúa đang nằm lẩn trong bông cỏ lác cho vào giỏ. Cứ sáng đi cắt lúa, chiều đi học thế mà hai chị em cũng cắt xong đám lúa. Hết vườn đến ruộng. Ruộng lúa thất bát, má lại lên liếp trồng rau. Chị em tôi phụ má tưới rau, cắt rau, bán rau. Nhà nuôi heo, hai chị em phải xắt chuối cây cho vào cối quết nhuyễn trộn với cám cho heo ăn. Việc nhẹ tôi làm, việc nặng phần em. Em làm nặng nhọc và nguy hiểm, có lẽ vì thế mà em mất đi dáng vóc mềm mại dịu dàng con gái; em to khỏe, tay chân thô ráp và cả cách ăn nói cũng rất là con trai. Tôi thua kém em mọi chuyện, việc gì tôi cũng nhờ em, nhưng có một việc em phải nhờ tôi. Ấy là, em rất kém môn văn, còn tôi thì ngược lại. Có lần vừa đi học về, đưa cho tôi một phong thư, em nói:
- Mày viết giùm tao cái thư!
Thì ra, đây là lá thư tình của một bạn trai đã gửi cho em nhưng em không biết hồi âm nên nhờ tôi viết hộ. Và từ ấy, tôi chuyên viết thư giùm em. Tôi viết thế nào, em chịu thế ấy.
Cứ mỗi lần đọc xong lá thư, tôi viết ra giấy nháp và em chép lại, rồi gửi đi. Hai chị em chưa đầy hai mươi tuổi, chưa biết gì chuyện yêu đương, chỉ xem đó là trò chơi cho vui và cả hai rất thích thú.
Sau ngày giải phóng, em thương anh bộ đội quê tận Cà Mau.
Đám cưới nhà nghèo, đàng trai ở xa quá nên họ nhà trai phải có mặt ở nhà gái từ ngày trước. Đám cưới không rước dâu. Ngay ngày đám cưới, tự dưng cái ao sau nhà cạn nước. Một mình em phải gánh nước từ ao nhà hàng xóm về nhà mình để đủ dùng cho đám cưới.
Sắp đến giờ làm lễ gia tiên, em chẳng có thời giờ trang điểm, chuẩn bị áo quần vì bận gánh nước. Có một ngày vui nhất trong cuộc đời mà em cũng không được hưởng trọn vẹn!
Em lấy chồng xa, thỉnh thoảng nhắn về dặn dò tôi:
- Có ai ăn hiếp mày, mày cứ nói cho tao biết, tao bênh cho.
Tôi vừa tức cười vừa thấy thương em. Lúc nào em cũng sợ người ta ăn hiếp tôi.