Loại bỏ người thoái hóa

Trong nhiều nguyên nhân thì chính nền hành chính cơ chế không minh bạch, chồng chéo chức năng thẩm quyền, trách nhiệm tập thể, cá nhân không rõ ràng, công chức thiếu phẩm chất... là nguyên nhân đưa đến nạn nhũng nhiễu, thường gọi là “làm khó để ló ra tiền”. Địa chỉ của tham nhũng không đâu khác là ở cơ quan công quyền, bất kể ai nếu không ngay ngắn đều có thể trở thành tham nhũng.

Để khắc phục bước đầu tình trạng trên, Chính phủ ban hành Quyết định 181/Đ-CP yêu cầu các cơ quan hành chính hình thành “tổ chức một cửa” giải quyết công việc cho dân. Nhiều địa phương còn tích cực đưa công nghệ thông tin vào phục vụ như xếp hàng tự động, trả lời tình trạng xử lý hồ sơ bằng mã vạch hoặc qua điện thoại. Không dừng lại ở việc thực hiện “một cửa”, Chính phủ ra Nghị định 93 tổ chức “một cửa liên thông”, bố trí lại nhân sự, phân định lại thẩm quyền của từng cá nhân, từng tổ chức trong bộ máy. Để đơn giản thủ tục hành chính, Chính phủ có chương trình đề án 30 rà soát đơn giản hóa thủ tục hành chính, từ bỏ đặc quyền của những công chức thích tồn tại cơ chế xin - cho…

Muốn cải cách hành chính để chống tham nhũng, nếu chỉ dừng lại ở mức độ hô hào, kêu gọi lương tâm chức nghiệp thì chưa đủ. Rất cần đưa vào quá trình hoạt động công vụ những giải pháp, những kỹ thuật khách quan bắt buộc mọi công chức, dù muốn hay không muốn, vẫn phải chấp hành. Trong công nghệ hành chính, người ta đã áp dụng trong cơ quan hành chính tiêu chuẩn quản lý chất lượng theo bộ tiêu chuẩn ISO-9000. Nếu tuân thủ đúng quy trình thì không có lý do gì công chức chần chừ không giải quyết đúng hẹn công việc của dân. Với kỹ thuật này, hoàn toàn có thể kiểm tra từng vị trí công việc của cả hệ thống, từ người thừa hành một phần việc trong công đoạn đến lãnh đạo các cấp. Đặt trong guồng máy vận hành theo hệ thống quản lý chất lượng, nếu bộ phận nào, cá nhân nào không tuân thủ những quy định, làm không đúng quy chế cam kết sẽ bị loại ra lập tức. Điều này có thể lý giải tại sao nhiều nền công vụ không đặt nặng việc kêu gọi tinh thần phục vụ mà lại hết sức hiệu quả. Đó là họ nhìn đúng cách làm dựa vào tính khách quan khoa học của công nghệ hành chính tiên tiến. Bên cạnh đó phải kèm theo một hệ thống pháp luật nghiêm minh, chế tài mạnh mẽ để công chức không thể, không muốn và không dám tham nhũng.

Cuối cùng phải tạo một cơ chế loại ra khỏi bộ máy hành chính những công chức thoái hóa. Phải giao toàn quyền cho người sử dụng trực tiếp công chức quyền làm trong sạch bộ máy. Đến khi đó mới có cơ sở đặt vấn đề trách nhiệm người đứng đầu đơn vị khi để tiêu cực xảy ra trong đơn vị mình. Nếu không tích cực chống tham nhũng thì sẽ dẫn đến kết quả là triệt tiêu những nỗ lực, thành quả cải cách nền hành chính lâu nay.