Và trong hành trình “bơi ra biển lớn” dù chưa mấy dài này, chúng ta cũng đã thu lượm được khá nhiều bài học đắt giá. Một trong những bài học đó là sự mất dần nhiều thương hiệu nổi tiếng đã bao năm gầy dựng.
Dù chưa họp đại hội cổ đông bất thường nhưng số phận của Công ty CP Nước giải khát Sài Gòn (Tribeco) gần như đã an bài khi đại diện thương hiệu này xin hủy niêm yết trên thị trường chứng khoán do thua lỗ và có lẽ đã được định đoạt qua một thương vụ mua bán, sáp nhập với một công ty nước ngoài cách đây chưa lâu.
Một thương hiệu mạnh của ngành giải khát Việt Nam, có sản phẩm từng được chọn là chủ lực của TPHCM, 11 năm liền lọt vào danh sách Hàng Việt Nam chất lượng cao, đã mất hẳn sức chống đỡ chỉ sau vài đòn phép đơn giản trên thương trường của một đối tác ngoại.
Tương tự, nhiều thương hiệu Việt có bề dày hàng chục năm cũng đã và đang bị mất dần. Thương hiệu Bibica đang có nguy cơ rơi vào tay đại gia bán lẻ Lotte (Hàn Quốc). Phở 24 cũng có nguy cơ bị rơi vĩnh viễn vào tay các ông chủ ngoại, khi bán 100% cho Highlands Coffee, rồi Highlands Coffee lại bán 50% cổ phần cho Jollibee (Philippines). X-Men, Diana bán cho Công ty Unicharm (Nhật Bản)...
Mua bán, sáp nhập là con đường ngắn nhất để các tập đoàn ngoại xâm nhập thị trường Việt Nam. Đó cũng là quy luật tất yếu ở các thị trường mới nổi. Trước đó, Thái Lan, Singapore... cũng từng trải qua giai đoạn như Việt Nam hiện nay. Vấn đề là các doanh nghiệp Việt phải tỉnh táo, ý thức trong việc tự bảo vệ thương hiệu, bởi cái giá phải trả không thể đong đếm.
Như thương hiệu kem đánh răng Dạ Lan, chỉ với 3 triệu USD mua lại Dạ Lan, Tập đoàn Colgate (Mỹ) đã trở thành một thương hiệu mạnh trên thị trường hóa mỹ phẩm Việt Nam. Còn Dạ Lan dù nay đã quay trở lại thị trường nhưng để chiếm thêm 1% thị phần, cần phải tốn hàng triệu USD cho chi phí tiếp thị.
Thời gian tới, hàng rào thuế quan sẽ được giảm sâu hơn nữa, xuống mức 5%-0%. Doanh nghiệp trong nước nên nghiên cứu lộ trình mở cửa thị trường trong các lĩnh vực theo cam kết với WTO để chủ động chiếm lĩnh sân nhà. Mặt khác, cũng đã đến lúc phải có chiến lược xâm nhập thị trường ngoại để cạnh tranh, không thụ động ngồi chờ được mua lại khi đã đuối sức.
Và trong cuộc cạnh tranh này, để tồn tại, cần quan tâm đúng mức đến việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu, hiểu biết về luật chơi và có những biện pháp phòng vệ từ xa. Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”!