Năm 2020: Hoàn thành “con đê” ngăn tham nhũng

Đây là mục tiêu của chiến lược phòng chống tham nhũng đến năm 2020 do Thanh tra Chính phủ xây dựng, được TS Nguyễn Văn Thanh, Viện trưởng Viện Khoa học Thanh tra, trình bày tại buổi đối thoại về phòng, chống tham nhũng ngày 3-12, do Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng phối hợp với Đại sứ quán Thụy Điển tại VN tổ chức. Cuộc đối thoại lần này tập trung vào vấn đề “Vai trò của xã hội trong phòng, chống tham nhũng nói chung, trong lĩnh vực giáo dục nói riêng”.

Chín giải pháp phòng, chống tham nhũng

Mục tiêu của chiến lược là thiết lập được hệ thống liêm chính quốc gia tương xứng với một nước VN đã được công nghiệp hóa với hai trụ cột chính: Một hệ thống quản trị công minh bạch, chuyên nghiệp, hiệu quả và trách nhiệm giải trình; một môi trường kinh doanh cạnh tranh lành mạnh, minh bạch. TS Thanh cũng đưa ra 9 giải pháp thực hiện chiến lược này, như: Tiếp tục đổi mới hệ thống chính sách pháp luật; tăng cường năng lực, phẩm chất và trách nhiệm giải trình của đội ngũ cán bộ công chức; tăng cường cơ chế giám sát, kiểm soát việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ của người có chức vụ, quyền hạn; cải cách chế độ tiền lương và các chính sách nhằm bảo đảm cuộc sống của cán bộ công chức...

Giám đốc Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại VN Ayumi Konishi đề nghị: “Tôi đang chờ đợi một báo cáo chính thức và quan điểm của Chính phủ về Đề án 112. Chúng tôi muốn biết Chính phủ sẽ đi xa tới đâu trong cuộc chiến chống tham nhũng”. Đại tá Nguyễn Huy Đức, Phó thủ trưởng Cơ quan CSĐT Bộ Công an, khẳng định trong quá trình điều tra vụ Đề án 112, cơ quan công an không gặp vướng mắc, cản trở nào. Thời gian tới, Cơ quan CSĐT sẽ tiếp tục làm rõ các hợp đồng mua bán phần mềm, hợp đồng in ấn giáo trình, tài liệu, hợp đồng đào tạo tin học của Đề án 112 với các doanh nghiệp. Đối với vụ tham ô tài sản trong xây dựng cầu Bãi Cháy do PMU 18 làm chủ đầu tư, Cơ quan CSĐT đã khởi tố 9 bị can và đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ án này.

Giáo dục: Dễ nảy sinh tham nhũng (?!)

Theo cố vấn chính sách UNDP (Cơ quan Phát triển của Liên Hiệp Quốc), ông Jairo Acuna Alfaro, VN vẫn còn ít chú ý đến mức độ tham nhũng trong ngành GĐ-ĐT. “Ở VN, do quy mô lớn của ngành GD-ĐT, tham nhũng dễ nảy sinh ở tất cả các cấp”, ông Alfaro cảnh báo. Ông Alfaro cũng cho rằng tham nhũng có thể xảy ra ở các khâu, các quá trình.

TS Nguyễn Đình Cử, Viện Dân số và Các vấn đề xã hội - ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội, đưa ra báo cáo minh họa thêm: Hiện 20% tổng chi ngân sách Nhà nước dành cho giáo dục (khoảng 66.700 tỉ đồng/năm), nếu không quản lý tốt sẽ có không ít tiền bị tham nhũng. Những hình thức tham nhũng phổ biến trong ngành GD- ĐT như: nạn chạy trường, chạy lớp; lạm thu phí giáo dục (33 khoản); xà xẻo khi mua thiết bị dạy học, xà xẻo kinh phí dự án giáo dục; rút ruột các công trình xây dựng, đặc biệt là chương trình kiên cố hóa trường học...

Tuy nhiên, TS Trần Bá Giao, Phó Chánh Thanh tra Bộ GD-ĐT, không thừa nhận hoàn toàn điều này. Theo ông, kết quả khảo sát của Ban Nội chính Trung ương cho thấy tham nhũng trong GD-ĐT không nằm trong loại tham nhũng chiếm tỉ lệ cao. Theo TS Trần Bá Giao, nguồn tư liệu do nhóm TS Nguyễn Đình Cử thực hiện chủ yếu dựa vào báo chí, thiếu số liệu chính xác từ các báo cáo có tính pháp lý nên “giảm giá trị khoa học”.

Trao đổi với báo chí, Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền cho biết, Thanh tra Chính phủ đang có ý tưởng “khoan hồng” đối với những người thừa nhận hành vi tham nhũng. “Nếu chưa gây ra hậu quả nghiêm trọng hoặc đã gây ra nhưng tìm cách khắc phục một cách tích cực nhất thì được khoan hồng” - ông Truyền nói.