Điều đó không phải chỉ là những vấn đề dân sinh “biết rồi, khổ lắm, nói mãi” như ngập nước, ô nhiễm môi trường... mà sâu xa còn là “cơ chế, con người điều hành” theo tư duy cũ, khiến TPHCM khó trở thành một đô thị văn minh đúng nghĩa.

Chuyện cũ và những điều “mắc cỡ”!

Nếu là người dân TPHCM thì ai cũng đều ngán ngẩm trước tình trạng kẹt xe, ngập nước... Đó là những nỗi khổ mà người dân phải đối diện hằng ngày, khiến đời sống sinh hoạt của mọi người rất khó khăn, bực bội. Tình trạng này đã trở thành vấn nạn và như thừa nhận của Giám đốc Sở GTCC trong kỳ họp lần thứ 12 HĐND TP trước các ĐB và cử tri là “nó vượt tầm kiểm soát của cơ quan quản lý”.

Câu chuyện “kẹt xe, ngập nước” không phải là mới và đây gần như là đề tài được chất vấn nhiều nhất trong nhiều năm qua của các ĐB với lãnh đạo Sở GTCC. Không ít ĐB đã tâm sự: “Biết rằng vấn đề quá cũ nhưng không nói không yên lòng, vì không thể có một TP văn minh mà sáng mở mắt ra đường là lao vào ma trận kẹt xe và lội nước bì bõm!”. Song một nguyên nhân quan trọng dẫn đến vấn nạn này đã được các chuyên gia, nhà quản lý chỉ ra, đó là: “Chính quyền TP thiếu tầm nhìn để quy hoạch và dự báo”.

Trong phiên chất vấn của kỳ họp HĐND TP, một “câu chuyện” cũng được các ĐB HĐND nhắc nhở các cơ quan quản lý TP là “cốt san nền”. Bởi không ở đâu mà công trình xây dựng lại có vẻ “thoải mái” như ở TPHCM. Điều này cũng là do TPHCM không có quy định cốt san nền nên không có một chuẩn xây dựng nào để người dân thực hiện cả. Và cái sự thiếu này cũng là một nguyên nhân gây tình trạng ngập nước triền miên.

Không thể chấp nhận sự chậm trễ của TP khi không lập cốt san nền, ĐB Đặng Văn Khoa đã thốt lên: “Tôi mắc cỡ khi nói điều này từ nhiều năm, nhưng TP vẫn chưa nhúc nhích. Liệu có quá tốn kém không để TP làm điều cần thiết này?”.

Cần mạnh dạn thay đổi cơ chế và con người

Những tồn tại hiện nay khiến TPHCM chưa thể phát triển xứng tầm là do những quy định trong quản lý và điều hành còn nhiều hạn chế. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả thực hiện các công trình và dự án đầu tư. Đây cũng là vấn đề được nhiều ĐB đặt ra trong kỳ họp lần thứ 12 HĐND TP.

Không ngần ngại có ĐB đã nói rằng: “TP đã giao trách nhiệm và đòi hỏi quá nhiều ở mỗi giám đốc sở, ngành. Thế nhưng liệu TP có dám giao quyền cho một giám đốc sở nào đó bổ nhiệm hay cách chức cán bộ thuộc quyền hay không?”. Bởi công việc có hiệu quả hay không, công trình có “chạy” nhanh hay không nếu người quản lý, lãnh đạo được trao quyền nhiều hơn để điều hành và tổ chức thực hiện.

 “Một cộng sự tốt, một ê kíp làm việc ăn ý, chắc chắn sẽ quyết định hiệu quả công việc!”, ý tưởng này được ĐB Lê Nguyễn Minh Quang (Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ) cũng như nhiều ĐB HĐND đề đạt với lãnh đạo TP để xem xét.

Không chỉ tăng quyền và trách nhiệm, chế độ và lương bổng phù hợp cho cán bộ cũng là vấn đề đặt ra. Một ĐB dẫn chứng: “Ở Singapore, lương của một công chức gấp 4 lần một người quản lý giỏi của ta. Và rõ ràng, khi cán bộ công chức được trả lương xứng đáng thì họ sẽ toàn tâm toàn ý cho công việc của mình”.

Và như phát biểu của lãnh đạo TP, những “công cụ” cần thiết mà TPHCM cần có để thay đổi cách quản lý, điều hành như các ĐB đã đặt ra sẽ có được khi TPHCM thực hiện mô hình chính quyền đô thị. Nhưng nhiều ý kiến cho rằng TPHCM cần chủ động đề xuất Trung ương giải quyết những khó khăn ngay từ bây giờ chứ không ngồi chờ đợi và chờ đợi. “Nếu ta không đốt lửa, làm sao sáng được rừng âm u”! Điều đó quá rõ ràng.

Vậy, chúng ta có thể kỳ vọng gì để những bức xúc của nhân dân, những gì chưa đẹp của bộ mặt TPHCM sẽ có chuyển biến trong năm 2009, khi TP thực hiện mô hình chính quyền đô thị?