Không đúng khi coi blog là báo chí công dân

. Phóng viên: Thời gian gần đây, phong trào lập blog nở rộ. Nhiều ý kiến cho rằng blog là loại hình báo chí công dân, quan điểm của ông về blog như thế nào?

- Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn: Việc có ý kiến coi blog là báo chí công dân là không đúng, đây thực ra chỉ là một cách nói. Để nhìn nhận blog là báo chí công dân hay không, trước hết phải nhìn lại các quy định, tiêu chí thế nào là báo chí, nếu không sẽ bị lợi dụng. Tôi dẫn ví dụ báo tường cũng thể hiện ý kiến, suy nghĩ tình cảm của cá nhân nhưng được xem là loại thông tin nội bộ. Ở đây blog là thông tin cá nhân, do cá nhân đưa lên, do vậy cá nhân đó phải chịu trách nhiệm đối với sự trung thực và tính đúng đắn của thông tin. Điều này rất khác với một ấn phẩm báo chí là nội dung thông tin thể hiện quan điểm, chính kiến, định hướng của một ấn phẩm báo chí mà ấn phẩm này là tiếng nói, đại diện cho một tổ chức, một cơ quan, một đơn vị. Điểm khác biệt rõ rệt nhất là tính chính thống ở thông tin trên blog khác hoàn toàn so với một tờ báo.

. Nhưng trên thực tế, tác động của blog đến đời sống xã hội là rất mạnh, thưa ông?

- Phải nhìn nhận là bất cứ một thông tin nào khi được đưa ra xã hội đều có tác động nhất định. Từ lâu nay, việc truyền khẩu các câu chuyện hay mọi người thường gọi là “buôn dưa lê” cũng có tác động trong xã hội. Đến nay, khi có Internet, blog có điều kiện để phát triển cũng là tất yếu và nhờ có công nghệ, tác động của kiểu “buôn dưa lê” trên mạng sẽ lan tỏa nhanh hơn. Trong tương lai, chúng ta sẽ tiến tới xây dựng phương thức bảo đảm cho hoạt động này có điều kiện phát triển nhưng vẫn bảo đảm nghĩa vụ của công dân khi truyền tải thông tin lành mạnh.

. Tại hội nghị, ông Thang Đức Thắng, Tổng Biên tập báo điện tử VnExpress, đã trình bày tham luận cho rằng đối với cái gọi là báo chí công dân cần chấp nhận và cấp phép thì quản lý sẽ dễ dàng hơn. Và kinh nghiệm bài học thành công từ việc cởi mở đối với báo điện tử trước đây đã cho thế giới nhìn nhận đầy đủ về VN?

- Việc này là rất khó, bởi hiện nay mỗi cá nhân đều có thể đưa thông tin trên mạng, do vậy không thể cấp phép cho từng người. Đúng là mọi hoạt động trong đời sống xã hội đều phải được quản lý bằng luật nhưng quản lý blog như thế nào thì còn phải tính toán và lựa chọn cách phù hợp nhất. Theo tôi, trước hết phải hướng dẫn để người dân có ý thức khi đưa thông tin và có trách nhiệm về những thông tin truyền tải trong cộng đồng. Bên cạnh đó, ngay cả hiện nay, VN cũng có những chế tài để điều chỉnh hoạt động của blogger như Luật Dân sự, Luật Hình sự, Luật Báo chí. Việc đưa lên blog thông tin xuyên tạc thì người bị ảnh hưởng có quyền khởi kiện. Ngoài ra, cơ quan quản lý Nhà nước vẫn có thể kiểm soát sự tuân thủ pháp luật từ các cơ sở cung cấp dịch vụ trong nước đối với hạ tầng dịch vụ trong nước và có các điều khoản, quy định pháp luật đối với nhà cung cấp nước ngoài.

. Có ý kiến cho rằng, blog phát triển bắt nguồn từ sự hạn chế của thông tin chính thống?

- Điều đó là chưa hẳn. Nhu cầu trao đổi thông tin của mọi người là nhu cầu thường trực. Bởi nhiều thông tin về cá nhân, những kinh nghiệm trong đời sống, học tập, vô vàn những kiến thức của đời sống, khoa học, không thể một ấn phẩm báo chí nào đăng tải hết. Vì vậy, blog là nơi để họ chia sẻ với cộng đồng như một nhu cầu thiết thực trong giao tiếp xã hội. Và với blog, người dân thay vì ra quán nước “buôn chuyện”, lại lên blog để trao đổi và bộc bạch.

. Việc sửa đổi Luật Báo chí lần này sẽ xem xét và đề cập quản lý hoạt động blog theo hướng nào, thưa ông?

- Hiện tại đang xây dựng dự thảo nên tôi chưa thể trả lời chính xác. Nhưng có điều trong luật sửa đổi bổ sung, blog sẽ được đề cập và điều chỉnh trong nhóm thông tin điện tử (trên mạng) mà không phải là lĩnh vực được thể chế quá cụ thể. Sau blog, có thể xuất hiện nhiều cái mới khác tương tự, do vậy luật không thể đề cập hết được.