Thời gian “sống” cho các phương tiện xe 3, 4 bánh tự chế chỉ còn hơn 3 tháng theo quy định của UBND TPHCM. Thế nhưng đến thời điểm này, những người mưu sinh bằng các phương tiện này đang bối rối không biết hỏi đâu để được vay vốn chuyển đổi phương tiện hoặc tư vấn chuyển nghề.

Chưa có gì, còn chờ!

Trong vai người có phương tiện xe ba bánh cần được chuyển nghề, chúng tôi đến UBND phường Tân Thới Nhất, quận 12 để được hướng dẫn vay vốn. Tại đây, chúng tôi được cán bộ phụ trách xóa đói giảm nghèo (XĐGN) của phường cho biết phường đã thống kê số lượng người mưu sinh bằng phương tiện này, chuyển cho quận và chưa nhận được sự chỉ đạo nào từ quận cả.

Sáng 4-3, cùng anh C., hành nghề chạy xe ba gác ở khu vực cầu Thị Nghè, chúng tôi đến UBND phường 21, quận Bình Thạnh để hỏi về việc hỗ trợ và tư vấn chuyển nghề cho người mưu sinh bằng xe ba gác. Tiếp chúng tôi rất niềm nở, anh cán bộ chuyên trách XĐGN lập tức đưa cho anh C. một tờ khai với yêu cầu khai xong nộp lại để phường báo số liệu thống kê lên quận. “Phường chỉ mới dừng ở bước thống kê số liệu chứ chưa có động thái nào khác vì còn phải chờ quận chỉ đạo” - anh cán bộ này cho biết. Mọi câu hỏi của chúng tôi về việc vay vốn, hỗ trợ chuyển nghề đều nhận được câu trả lời: “Chưa có gì đâu em ơi!”.

Sáng 7-3, chúng tôi tiếp tục đến phường 25, quận Bình Thạnh cố tìm câu trả lời cho xe ba gác. Một cán bộ nữ phụ trách việc này cho biết phường cũng chỉ thống kê số liệu (đã gửi lên quận) và đã phổ biến về cho từng tổ dân phố. Nếu có gì chưa hiểu thì về tổ dân phố, bám ông tổ trưởng mà hỏi. “Nhưng thời hạn cấm đã gần kề, sợ học nghề không kịp, nhà lại đang khó khăn, không biết phường có hỗ trợ gì không?” - chúng tôi lo lắng. Chị cán bộ tỏ vẻ bực dọc: “Nếu học nghề thì vừa chạy xe vừa học nghề, tự bỏ tiền ra mà học. Đừng có ngồi đó mà trông chờ vào Nhà nước. Hiện nay TP chưa có chỉ thị gì đâu”. Chúng tôi thử vào UBND phường 26, quận Bình Thạnh xem tình hình có khả quan hơn không. Câu trả lời mà chúng tôi nhận được cũng giống như ở phường 21 và phường 25 là đợi “ở trên” chỉ thị.

Chúng tôi quyết định lên quận theo sự chỉ dẫn của các phường. Sau khi nghe chúng tôi trình bày, một cán bộ Phòng LĐ-TB-XH quận Bình Thạnh trấn an: Quận sẽ triển khai việc tư vấn nghề nghiệp về cho từng phường, phường sẽ triển khai lại cho người dân ngay sau khi có thể. Vị cán bộ này khẳng định, mọi việc đang được chuẩn bị, chỉ chờ tới thời điểm là triển khai. Nhưng có điều, hiện nay phòng nào của quận phụ trách việc này thì vẫn chưa rõ! Đến Phòng LĐ-TB-XH quận 12, chúng tôi được một cán bộ của phòng cho biết: Quận chỉ nắm danh sách thống kê từ các phường gởi lên, rồi báo cáo cho TP, nếu muốn vay vốn, chuyển nghề, chị nên về phường để được hướng dẫn cụ thể (!?).

Người không hộ khẩu: Phải tự lo

Người mưu sinh bằng xe 3, 4 bánh tự chế có hộ khẩu thường trú và diện KT3 vay vốn chuyển đổi phương tiện hoặc chuyển nghề đã khó, người không có KT3 càng khó hơn gấp bội. Tại chợ đầu mối nông sản Hóc Môn, hiện có hàng trăm người sống nhờ xe đẩy trái cây, rau củ. Một cán bộ trong ban quản lý chợ cho biết hầu như chưa có trường hợp nào tính đến chuyện chuyển đổi phương tiện. “Có muốn cũng không được vì hơn 70% số đó là dân nhập cư, không có KT3, không được địa phương hỗ trợ vay vốn”- vị cán bộ này nói. Chị Thanh, một tiểu thương bán dạo tại đây, trăn trở: “Vì biết khó được vay vốn nên tôi đến nơi tạm trú xin hỗ trợ chuyển nghề, nhưng họ nói cũng chưa có phương án nào dành cho đối tượng ngoài diện KT3 như chúng tôi. Đành phải chờ”.

Bà Trần Thị Mai, Chánh Văn phòng UBND quận Phú Nhuận, cho biết quận cũng chỉ hỗ trợ cho những người có hộ khẩu và tạm trú dài hạn. Riêng những người tạm trú ngắn hạn hoặc không đăng ký tạm trú thì không được hỗ trợ vì “nếu cho vay vốn thì làm sao quản lý, thu hồi vốn được khi họ không cố định chỗ ở.

Ông Nguyễn Văn Xê, Phó Ban Chỉ đạo XĐGN và việc làm TPHCM, cho rằng nguyên tắc khi cho vay vốn, địa phương đứng ra bảo lãnh phải biết rõ nơi ở của người vay để quản lý và thu hồi nguồn vốn cho ngân hàng. Do đó, tốt nhất, người chưa có KT3 nếu xét đủ các điều kiện như chỗ ở ổn định, thâm niên sống tại địa phương thì nên đăng ký KT3 để được hưởng chính sách hỗ trợ, ưu đãi từ địa phương. Trường hợp không đủ điều kiện, họ nên tự chuyển nghề hoặc có thể quay về địa phương nơi cư trú để được xét vay vốn.