Về “những tờ báo được bạn đọc TPHCM lựa chọn ưu tiên”: Công bố đề tài chưa có giá trị khoa học

Đầu tuần này, vài tờ báo ở TPHCM đưa tin về cuộc khảo sát “Công chúng TPHCM - văn hóa đọc và văn hóa nghe nhìn”, cho rằng do Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ (KHXHVNB) thực hiện và công bố, trong đó nêu danh sách những tờ báo được bạn đọc TPHCM ưu tiên lựa chọn. Thế nhưng, trao đổi với chúng tôi, đại diện Viện KHXHVNB khẳng định hoàn toàn không hay biết gì về đề tài này (?!).

Lãnh đạo Viện KHXHVNB: Không!

Chủ nhiệm đề tài, PGS-TS Phan An, khẳng định chưa hề công bố kết quả nghiên cứu. Ảnh: S.T

Theo một tờ báo lớn ở TPHCM, kết quả cuộc khảo sát nêu trên là “của Viện KHXHVNB mới công bố”. Tuy nhiên, TS Lê Thanh Sang, Phó Viện trưởng Viện KHXHVNB, khẳng định: “Trong hệ thống đề tài chính thức của viện năm 2007 không hề có đề tài này”. Kết quả cuộc họp giao ban của viện vào chiều 23-3 cũng khẳng định như vậy. Ông Sang cho biết: “Đề tài chính thức của viện hiểu theo nghĩa phải do viện duyệt, cấp kinh phí. Còn một số đề tài mà cá nhân của viện thực hiện cho tổ chức, địa phương khác, thì không thể biết được”.

Khi chúng tôi trưng ra một tờ báo khác có nói rõ cuộc khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa và văn học thuộc viện thực hiện, ông Sang mới “vỡ lẽ” và cho rằng: Nhiều khả năng đề tài do trung tâm này thực hiện cho Sở Khoa học- Công nghệ (KH-CN) TPHCM.

Sở KH-CN chưa nghiệm thu, chưa công bố

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Bình, Phó Phòng Quản lý khoa học Sở KH-CN TPHCM, đây là đề tài do sở quản lý nhưng chỉ mới được báo cáo kết quả nghiên cứu giữa kỳ (giai đoạn 1), chưa được nghiệm thu và sở cũng chưa hề công bố chính thức.

Đề tài này trước đây do TS Đỗ Nam Liên (Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa và văn học) làm chủ nhiệm. Sau đó, do bà Liên bận việc dài hạn ở nước ngoài, đề tài được giao lại cho PGS-TS Phan An, cũng thuộc Viện KHXHVNB, làm chủ nhiệm. Với tư cách chủ nhiệm đề tài, PGS-TS An khẳng định chưa hề công bố kết quả nghiên cứu trên. Ông cho rằng những thông tin vừa qua trên một số tờ báo là có “dụng ý”, thiếu tính bao quát tiêu chí của đề tài, vì thế dễ gây ngộ nhận.

“Hiện tượng lạ”!

Theo lẽ thường, một đề tài nghiên cứu khoa học chỉ có giá trị khi được hội đồng khoa học ở các cấp khác nhau nghiệm thu; đồng thời ngoài báo cáo khoa học chính thức, kết quả nghiên cứu đó sẽ được công bố trên các báo, tạp chí chuyên ngành hoặc xuất bản thành sách. Riêng cuộc khảo sát “Công chúng TPHCM - văn hóa đọc và văn hóa nghe nhìn” dường như lại được làm ngược lại? Trước “hiện tượng lạ” này, đến nay vẫn không thấy cơ quan trực tiếp liên quan nào lên tiếng phản hồi nhằm bảo đảm tính chính xác và khách quan cho công chúng.

Đặc biệt, Viện KHXHVNB - nơi được nêu đích danh trong “công bố khoa học” nêu trên - thì hết sức lúng túng khi chúng tôi đề cập vì cũng không biết ai làm, báo cáo ở đâu... Hỏi về trách nhiệm, ông phó viện trưởng cho rằng thuộc cá nhân (người thực hiện, người chủ nhiệm đề tài), dù cá nhân ấy với tư cách là cán bộ của viện.