Làm quy hoạch phải có cái tâm

Trả lời Báo Người Lao Động, ông Nguyễn Trọng Hòa- Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc (QH-KT) TPHCM - cho rằng “Chúng ta cố gắng khớp nối với nhau nhưng có quy hoạch quan trọng quá, chờ không được nên phải chạy trước, dẫn đến thiếu đồng bộ”. Chạy trước để làm gì khi chính UBND TP và Sở QH-KT đều biết như thế là làm theo quy trình ngược? Tôi còn nhớ, UBND TP từng năm lần bảy lượt hứa trước diễn đàn HĐND TP rằng sẽ phủ kín quy hoạch chi tiết các quận, huyện. Thế nhưng đến nay hàng loạt quy hoạch 1/2.000 của các quận, huyện bị ách lại do vướng quy hoạch giao thông. Đành rằng quy hoạch là mang tính định hướng và phải thay đổi theo từng giai đoạn phát triển của TP. Nhưng, thực tế những thay đổi trong thời gian qua chỉ phản ánh quan điểm, cái nhìn chủ quan của những người làm công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch. Kết quả là, không ít dự án quy hoạch làm chưa xong đã phải phá bỏ để làm lại từ đầu vì không phù hợp, không đồng bộ với các khu vực xung quanh, các ngành trọng yếu như giao thông, xây dựng.

Từ một tấm vải, người thợ khéo tay sẽ nghĩ làm sao để dùng ít nhất những nhát kéo, những đường kim để may một chiếc áo đẹp chứ không phải cắt nát nó ra rồi vá lại. Người làm quy hoạch, có “chạy trước” thì cũng nên “chạy” như thế!

Tôi cho rằng, người làm quy hoạch khi đặt thước kẻ lên bản đồ hãy tự hỏi liệu nét vẽ của mình có gây khó cho người dân hay không. Theo quy định hiện hành, những khu vực chưa có quy hoạch hoặc quy hoạch chưa được phê duyệt thì mọi giao dịch hành chính, dân sự của người dân liên quan đến đất đai đều bị phong tỏa. Bằng chứng là chỉ cần một câu ghi chú trong sổ đỏ “nhà trong lộ giới đường dự phóng” hoặc “đất thuộc khu quy hoạch công trình công cộng” thì coi như người dân chỉ còn biết ngồi khóc vì nhà cũ không được phép xây mới, có muốn bán cho rảnh nợ thì cũng chẳng ai mua. Như trường hợp Khu Công nghệ cao TPHCM, việc UBND TP thu hồi đất trước khi có quyết định của Chính phủ cũng đồng nghĩa với việc “treo” quyền lợi hợp pháp của người dân trong suốt một thời gian dài.

Quyền lực vô hình của người làm quy hoạch có thể gây những thiệt hại hữu hình cho người dân. Chỉ cần đặt bút phê duyệt thay đổi công năng một khu dân cư thành khu cao ốc thương mại- văn phòng là hàng trăm căn nhà phải giải tỏa, hàng ngàn con người thành dân tái định cư với biết bao hệ lụy về chuyện sinh nhai, học hành. Người làm công tác quy hoạch có thể hạn chế về tầm nhìn do năng lực, kiến thức có hạn, nhưng không thể thiếu cái tâm với nghề nghiệp, với người dân. Quy hoạch thiếu tầm nhìn, con cháu anh sẽ phải nhọc công làm lại. Nhưng quy hoạch thiếu cái tâm, nhằm thu vén chút lợi riêng (khi anh ta làm quy hoạch) sẽ đẩy biết bao gia đình vào cảnh khốn khó, bấp bênh, ăn không ngon, ngủ không yên.