Kênh rạch ô nhiễm: Nguồn bệnh tiềm tàng

Sọt rác khổng lồ

Nội thành TPHCM hiện có rất nhiều kênh rạch bị ô nhiễm nặng. Dòng chảy ngày càng thu hẹp khiến nước bị tù đọng. Thêm nữa, trên những kênh rạch này còn có những khu nhà sàn lụp xụp, nhếch nhác, tập trung ở các quận 2, 4, 7, 8, Bình Thạnh, Gò Vấp...

Giữa trưa, chúng tôi đi ngang qua cầu Phan Văn Hân, quận Bình Thạnh, dù đã đeo khẩu trang kín mặt nhưng vẫn cực kỳ khó chịu vì mùi hôi từ dòng kênh bốc lên. Con kênh này chỉ rộng khoảng 5 m, nước đen ngòm, đặc quánh. Dọc kênh, hàng trăm nhà sàn mọc chen chúc nhau với tường ván, mái tôn đầy vẻ tạm bợ. Vậy mà những người dân cư ngụ trong những căn nhà này vẫn sống, sinh hoạt rất vô tư. Chúng tôi có cảm giác, nếp sống văn minh đô thị mà TPHCM đang phát động dường như không đến được nơi này. Phía sau các căn nhà là dòng kênh và nhà nào cũng có một nhà vệ sinh, thải trực tiếp xuống kênh. Người dân nơi đây còn xả đủ thứ rác thải, nước thải xuống lòng kênh mặc kệ chính họ đang sinh sống cạnh kề nó. Trên mặt nước nổi lềnh bềnh đủ thứ loại rác rưởi, lần khần không trôi đi đâu được...

Ở kênh Đôi nối quận 5 và quận 8 hiện vẫn còn nhiều hộ gia đình sinh sống tạm bợ trong những ngôi nhà xiêu vẹo bên dòng nước đen ngòm. Mỗi căn chỉ rộng khoảng 20-30 m2. Trong nhà, chúng tôi không thể phân biệt được đâu là nhà bếp, nhà tắm hay phòng ngủ vì tất cả đều “trong một”. Chỉ có nhà vệ sinh là được dựng riêng biệt bằng những tấm tôn gỉ sét với quần áo giặt phơi ngang dọc che chắn. Dưới lòng kênh, những hộp nhựa đựng thức ăn phủ kín cả dòng nước. Chỗ nào hiếm hoi có thể thấy nước được thì lại nhớp nhúa váng dầu, mỡ.

Còn tại quận Bình Thạnh, chạy dọc Quốc lộ 13 thuộc khu vực Bình Triệu, nhiều dòng kênh bị ô nhiễm nặng không phải do nhà sàn mà do tình trạng nước thải sinh hoạt được thải ra từ các ống cống và rác thải bị vứt xuống đây vô tội vạ.

Ổ vi trùng

Bác sĩ Lê Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, cho biết nguồn nước mặt các con sông và hệ thống kênh rạch TP đang bị ô nhiễm hữu cơ, dầu và vi sinh ngày càng nhiều hơn; độ ô nhiễm vi sinh ở mức rất cao so với tiêu chuẩn cho phép. Thủ phạm “giết” các dòng kênh, ngoài nguồn nước thải công nghiệp ở các khu công nghiệp, khu chế xuất chưa qua xử lý, còn do chính từ lối sống bừa bãi của một số người dân. Sức khỏe của người dân bị đe dọa nghiêm trọng do nguồn nước ô nhiễm. Không chỉ là nguy cơ cao của bệnh tả, nguồn nước ô nhiễm còn là mầm mống của nhiều loại bệnh tật vì nơi đây đã có sẵn ổ vi trùng. So với các yếu tố lây lan khác thì nguồn nước làm mầm bệnh lây lan nhanh nhất. Chưa kể kênh rạch còn là nơi sinh sống của các loại chuột, muỗi, lăng quăng. Những sinh vật này cũng góp phần làm tăng nguy cơ lây lan các loại dịch bệnh cho người dân TP.