Chiều 13-5, Quốc hội (QH) nghe Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Văn Tuấn, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ trình bày các tờ trình về việc điều chỉnh địa giới hành chính thủ đô Hà Nội và một số tỉnh. Trong khi đó, báo cáo về việc điều chỉnh trên do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH Nguyễn Văn Thuận trình bày lại được nhiều đại biểu quan tâm.
Công bố đề án trong nhân dân
Tại tờ trình, Chính phủ đề nghị hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của tỉnh Hà Tây; điều chỉnh toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc; điều chỉnh toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 4 xã là Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình và Yên Trung thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình vào TP Hà Nội. Về vấn đề này, ông Thuận cho rằng ý kiến chung của Ủy ban Pháp luật đều tán thành. Nhưng theo Ủy ban Pháp luật, đây là một vấn đề lớn, quan trọng mang tính lịch sử và rất phức tạp, nhạy cảm. Trong khi đó, tờ trình và các tài liệu kèm theo còn khá sơ sài, chưa đủ các luận cứ khoa học... Quy mô mở rộng địa giới hành chính Hà Nội chưa được giải trình một cách thuyết phục. Việc xây dựng và phát triển thủ đô tiên tiến, hiện đại vì sao nhất thiết phải phát triển theo hướng mở rộng diện tích? Nếu mở rộng thì nên theo hướng nào? Như đề án được trình hay còn có phương án nào khác? Đây là một căn cứ quan trọng để quyết định mở rộng không gian Hà Nội như thế nào là hợp lý. Trong khi đó, việc thuyết minh của tờ trình lại có những lập luận giản đơn, thiếu thuyết phục. Trong tiến trình thực hiện dân chủ hóa xã hội, Đảng và Nhà nước ta luôn luôn thực hiện chủ trương “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Do vậy, ông Thuận cho rằng nên công bố, triển lãm rộng rãi nhằm tạo sự đồng thuận trong nhân dân tương tự như một số công trình quan trọng.
Cần cân nhắc kỹ
Các tài liệu kèm theo cho thấy đề án định hướng quy hoạch thủ đô Hà Nội mở rộng dường như được chuyển hóa từ đề án quy hoạch vùng thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, theo Ủy ban Pháp luật của QH, đây là hai vấn đề tuy có những điểm giống nhau nhưng lại hoàn toàn khác nhau về mặt ý nghĩa. Bởi vì việc xác định địa giới hành chính của một địa phương phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố nhưng có hai yếu tố không thể không tính đến: đó là yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và yếu tố truyền thống lịch sử, văn hóa đặc trưng của mỗi địa phương. Vì vậy, việc hợp nhất tỉnh Hà Tây và TP Hà Nội làm giảm một đơn vị hành chính cấp tỉnh với nét văn hóa xứ Đoài là vấn đề rất đáng được quan tâm, cân nhắc kỹ. Theo dự thảo nghị quyết về việc mở rộng địa giới hành chính TP Hà Nội thì nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2008. “Đây là một vấn đề cần được cân nhắc, vì với thời gian như vậy, các cơ quan, tổ chức không thể có đủ thời gian, vật chất chuẩn bị, sẽ gặp không ít khó khăn trong hoạt động” - ông Nguyễn Văn Thuận lưu ý.
Từ những băn khoăn trên, một số đại biểu đề nghị trước mắt, Chính phủ nên chỉ đạo Hà Nội và các địa phương có liên quan thực hiện tốt quy hoạch vùng (vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt). Đến một thời gian nhất định sẽ tiến hành việc xem xét, quyết định điều chỉnh địa giới. Các cơ quan có trách nhiệm của Chính phủ phải nghiên cứu và trình ra QH một đề án khả thi với những giải pháp, lộ trình rõ ràng, cụ thể, kể cả việc dự kiến nguồn lực về con người và tài chính cho việc thực hiện đề án.
Hôm nay (14-5), QH thảo luận ở tổ về việc điều chỉnh địa giới hành chính thủ đô Hà Nội và một số tỉnh. Buổi chiều, QH họp riêng để nghe tờ trình của Chính phủ, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và thảo luận ở hội trường về việc thí điểm cho người nước ngoài được mua và sở hữu nhà ở có thời hạn tại VN.